I SA/Łd 584/17
PostanowienieWSA w Łodzi2017-11-13
Skład orzekający: Tomasz Naraziński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego, w tym opłaty od zażalenia w wysokości 100 zł, uzasadniając tym samym przyznanie mu prawa pomocy w pełnym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata)?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżący nie wykazał w sposób wiarygodny, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Złożone oświadczenie o stanie majątkowym i dochodach jest niewiarygodne w świetle przedstawionych wydatków i dochodów, a także kosztów wynajmu biura, które nie są wydatkiem niezbędnym do utrzymania w sytuacji zawieszenia działalności gospodarczej. Ponadto, kwota wpisu od zażalenia (100 zł) jest niska w porównaniu do przychodów i kosztów uzyskania przychodów żony skarżącego wykazanych w zeznaniu podatkowym.Stan faktyczny
Skarżący A. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) w związku z wniesieniem zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi odrzucające jego skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. dotyczącą podatku VAT. Skarżący argumentował trudną sytuację finansową, wskazując na niskie dochody żony, wysokie wydatki miesięczne, a także zawieszenie własnej działalności gospodarczej i oczekiwanie na świadczenie rehabilitacyjne. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, uznając wniosek za niezasadny.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania skarżącemu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Tomasz Naraziński po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2017 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr UNP:[...] w przedmiocie: określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2011 r. p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
W dniu 7 lipca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę A. S. decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. w sprawie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2011 r.
Pismem z dnia 24 lipca 2017 r. podatnik wniósł zażalenie na powyższe postanowienie.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 27 lipca 2017 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od zażalenia w wysokości 100 zł.
W odpowiedzi skarżący pismem z dnia 23 sierpnia 2017 r. wniósł o zwolnienie z opłaty, natomiast we wniosku o przyznanie prawa pomocy, złożonym w dniu 22 września 2017 r., na urzędowym formularzu (PPF) wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
W uzasadnieniu wniosku podniósł, że aktualnie utrzymuje się z pensji żony, która zarabia około 1.500 zł (netto). Z dochodów żony małżonkowie spłacają raty za samochód w wysokości 300 zł, opłacają należności za przedszkole w wysokości 60 zł, alimenty na syna – 500 zł, płacą za wynajem biura - 350 zł, ponoszą wydatki opłaty za media - około 400 zł i tzw. "życie" – 1.000 zł. Skarżący wyjaśnił, że część opłat za media i żywność ponoszą teściowie, u których mieszka skarżący wraz z żoną.
Wnioskodawca oświadczył, że od kilku miesięcy nie pracuje, przebywa na urlopie bezpłatnym i oczekuje na decyzję ZUS o przyznaniu świadczenia rehabilitacyjnego w związku z wypadkiem, któremu uległ. Wnioskodawca oświadczył, że na wizyty lekarskie i leki przeznacza około 180 zł.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i córką. Oświadczył, że płaci alimenty na syna w wysokości 500 zł.
Według złożonego oświadczenia skarżący nie posiada żadnego majątku nieruchomego, wartościowych ruchomości ani oszczędności.
W piśmie z dnia 27 października 2017 r. stanowiącym odpowiedź na wezwanie do uzupełnienia wniosku, skarżący wyjaśnił, że aktualnie nie prowadzi działalności pod nazwą A.– działalność ta jest zawieszona od dłuższego czasu. Skarżący oświadczył, że nie prowadzi innej działalności gospodarczej.
Żona skarżącego nie prowadzi działalności gospodarczej pod nazwą B.. Działalność ta również jest zawieszona od kilku miesięcy. Skarżący wyjaśnił, że firma żony przynosiła duże straty i nie osiągała dochodu od dwóch lat.
Wyjaśnił też, że z uwagi na zajęcia komornicze nie ma dostępu do rachunku bankowego i nie posiada innego rachunku bankowego. Rachunek bankowy żony również jest zajęty. W związku z tym rachunek ten nie funkcjonuje i żona nie ma do niego dostępu. Żona skarżącego nie posiada rachunku bankowego z którego korzysta.
Skarżący oświadczył, że małżonkowie nie posiadają lokat bankowych.
Do pisma załączono fotokopię zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) - PIT-36L A. S., z którego wynika, że żona wnioskodawcy w roku 2016 osiągnęła przychód w wysokości 962.441 i poniosła koszty działalności gospodarczej w wysokości 1.280.929 zł.
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Wniosek nie jest zasadny.
Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – dalej "P.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 P.p.s.a.). W myśl art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
W rozpoznawanej sprawie skarżący wystąpił o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Stosownie do art. 246 § 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Podkreślenia wymaga przy tym, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania wnioskodawcy z budżetu państwa i dlatego powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
W ocenie referendarza wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie ponieważ złożone oświadczenie w zakresie majątku i dochodów skarżącego i jego żony, nie jest wiarygodne. Ze złożonego wniosku wynika bowiem, że małżonkowie utrzymują się aktualnie z pensji uzyskiwanej przez żonę wnioskodawcy w wysokości netto około 1.500 zł. Jednocześnie wydatki miesięczne małżonków przekraczają tę kwotę. Skarżący wyjaśnił, że część wydatków za media i "na życie", które wynoszą odpowiednio: 400 zł i 1.000 zł, ponoszą teściowe. Wnioskodawca nie sprecyzował w jakiej części wydatki te ponoszą teściowie. Zakładając, że skarżący i jego żona płacą połowę tych wydatków, to wydatki miesięczne skarżących są wyższe od ich bieżących dochodów i przekraczają 2.000 zł.
Jeśli przyjąć, że oświadczenie w zakresie wysokości miesięcznych wydatków jest prawdziwe, to nie sposób przyjąć za wiarygodne oświadczenia o wysokości aktualnych dochodów skarżącego i jego żony lub w zakresie dotyczącym oszczędności.
Po drugie, z przywołanych wyżej przepisów wynika, że przy ocenie, czy wnioskodawca jest w stanie ponieść koszty postępowania uwzględnia się jedynie wydatki, które są niezbędne do utrzymania. W ocenie referendarza skoro, zgodnie ze złożonym oświadczeniem zarówno skarżący jak i jego żona, zawiesili wykonywanie działalności gospodarczej, to wydatkiem niezbędnym do utrzymania, nie są koszty wynajmu biura (350-400 zł).
Po trzecie, referendarz wziął pod uwagę, że w aktualnym stanie sprawy koszty sądowe, których poniesienie jest warunkiem kontynuowania postępowania ograniczają się do wpisu od zażalenia w wysokości 100 zł. Porównując tę kwotę z wysokością przychodów i kosztów ich uzyskania wynikających z zeznania podatkowego żony wnioskodawcy za rok ubiegły, niewiarygodnym jest, że wnioskodawca (i jego żona) nie są w stanie uiścić opłaty sądowej od zażalenia.
Wobec powyższego na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.
AKE.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło