I SA/Łd 585/13

Dnia 30 października 2013 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 30 października 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku K. C. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 rok p o s t a n a w i a: przyznać skarżącej – K. C. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wyrokiem z dnia 23 lipca 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę K. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 rok. Wobec treści wyroku skarżąca, reprezentowany przez pełnomocnika w osobie adwokata, wniosła skargę kasacyjną, a następnie wezwana do uiszczenia wpisu od tej skargi w kwocie 750 zł wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z mężem T. Jedyny majątek małżonków stanowią nieruchomości w postaci domu o pow. 210 m2 w stanie surowym oraz działki przy ul. A 9A w Ł. Skarżąca oświadczyła przy tym, że oboje z mężem są osobami bezrobotnymi. Mąż nie ma prawa do zasiłku dla bezrobotnych, ona natomiast pobiera zasiłek dla bezrobotnych w kwocie 850 zł. Jednocześnie w uzasadnieniu wniosku skarżąca dodatkowo wyjaśniła, że stan materialny prowadzonego z mężem gospodarstwa domowego jest na tyle trudny, że nie są w stanie ponieść dalszych kosztów postępowań sądowych. Wskazała przy tym, że także sprzedaż należącej do nich nieruchomości została zablokowana przez poborcę skarbowego w związku z decyzjami podatkowymi. Ponadto skarżąca dodała, że oboje z mężem wydali wszystkie posiadane oszczędności na prowadzenie spraw sądowych i ich aktualna sytuacja majątkowa nie pozwala na poniesienie kosztów kolejnych postępowań. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem z dnia 16 października 2013 roku wezwano pełnomocnika wnioskodawczyni do złożenia przez skarżącą dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących jej sytuacji majątkowej, w tym do: nadesłania wyciągów z ewentualnie posiadanych przez skarżącą i jej męża rachunków i lokat bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy, udokumentowania wysokości miesięcznych kosztów utrzymania rodziny i wydatków na podstawowe opłaty eksploatacyjne, przedstawienia decyzji właściwego urzędu pracy potwierdzającej status skarżącej i jej męża jako osób bezrobotnych, a ponadto wskazania tytułu prawnego do nieruchomości, pod adresem której skarżąca zamieszkuje - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącej w drodze pisma z dnia 24 października 2013 roku nadesłał dodatkowe dokumenty dotyczące sytuacji majątkowej skarżącej. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Wniosek o przyznanie prawa pomocy jest zasadny. Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.". Zgodnie z treścią art. 243 § 1 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Wyjaśnić przy tym należy, że zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie zaś do art. 245 § 4 p.p.s.a. częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Jednocześnie podkreślić należy, że w myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co stanowi przesłankę niezbędną do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych (art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 p.p.s.a.). W tym względzie przede wszystkim należy wziąć pod uwagę fakt, że skarżąca wraz mężem są osobami bezrobotnymi. Utrzymują się z przyznanego jedynie skarżącej zasiłku dla bezrobotnych w kwocie 850 zł. Nie posiadają innych źródeł utrzymania. Ponoszą przy tym wydatki związane z podstawowymi opłatami w wysokości 531,16 zł. Istotny w tym względzie jest także fakt, iż skarżąca wraz mężem nie posiadają żadnych oszczędności, jedyny ich majątek stanowią nieruchomości w postaci domu o pow. 210 m2 (w stanie surowym) oraz działki przy ul. A. 9A w Ł. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Referendarz sądowy uznał, iż wniosek skarżącej zasługuje na uwzględnienie i przyznał jej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Zdaniem Referendarza sądowego wykazana przez skarżącą sytuacja majątkowa, w tym zwłaszcza dochód z tytułu zasiłku dla bezrobotnych i wskazana kwota niezbędnych wydatków, powoduje bowiem, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Niemniej jednak w tym miejscu z całą mocą podkreślić należy, iż przyznanie prawa pomocy w powyższym zakresie nie obejmuje zwolnienia od kosztów sądowych poniesionych już przez skarżącą przed złożeniem wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 23 czerwca 2004 r., FZ 125/04, niepubl., a także T. Woś (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 630-631). Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia. AK.