I SA/Łd 588/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia NSA Anna Świderska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Tomasz Adamczyk Sędzia NSA Teresa Porczyńska Protokolant: Specjalista Dorota Choińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2019 r. sprawy ze skargi A. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania odwoławczego dotyczącego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2012 rok 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z [...] Nr [...]; 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym postanowieniem z [...] maja 2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy własne postanowienie z [...] lutego 2019 r. w sprawie zawieszenia odwołania A. B. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z [...] grudnia 2017 r. ustalającej zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r. w wysokości 12.872 zł od przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach w wysokości 17.163 zł. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ podatkowy podał, że zgodnie z art. 201 § 1 pkt 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 900, powoływanej dalej w skrócie jako: "O.p.") organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Odnosząc treść przywołanego przepisu do rozpatrywanej sprawy organ podatkowy zauważył, że w trakcie postępowania odwoławczego zgromadzono dodatkowy materiał dowodowy, w tym w postaci nadesłanego przez Prokuraturę Okręgową w W. Wydział Śledczy aktu oskarżenia z 14 maja 2018 r. przeciwko A. B. (małżonkowi skarżącej), który wraz z aktami głównymi postępowania o sygn. [...] przesłany został do Sądu Rejonowego dla Ł. –Ś. w Ł.(sygn. akt [...]). Z aktu oskarżenia wynika m.in., że A. B. w oświadczeniu o stanie majątkowym na 31 grudnia 2010 r.: - zaniżył wysokość posiadanych środków pieniężnych o kwotę 125.153,69 zł deklarując kwotę 100.000,00 zł, podczas gdy 31 grudnia 2010 r. dysponował w ramach majątku odrębnego oraz majątku objętego ustawową małżeńską wspólnością majątkową, środkami w wysokości 225.153,69 zł; - nie wykazał dochodów w wysokości 70.693,00 zł oraz źródła ich pochodzenia, podczas gdy poniesione w roku 2010 wydatki w tej wysokości nie odnajdują uzasadnienia w historii jego rachunków bankowych oraz w wysokości wskazanych przez niego dochodów, a także w posiadanych oszczędnościach wskazanych w oświadczeniu majątkowym za rok 2009. Pozyskanie szerszego materiału dowodowego z postępowania karnego, łącznie z treścią postawionych A. B. zarzutów, doprowadziło organ podatkowy do konkluzji o doniosłości prawnej ustaleń postępowania karnego w zakresie wysokości oszczędności zgromadzonych przez małżonków A. i A. B. w latach ubiegłych, tj. na dzień 1 stycznia 2012 r. Zdaniem organu podatkowego ustalenie oszczędności za lata ubiegłe jest kluczowe, a to z uwagi na konieczność uwzględnienia ich w przychodach pokrywających wydatki 2012 roku. Oznacza to wprost, że wyrok sądu karnego znajduje bezpośrednie przełożenie na rozstrzygnięcie organu podatkowego, a wysokość oszczędności będzie miała zasadniczy wpływ na wysokość ustalonego zobowiązania podatkowego. Strona zaskarżyła postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z [...] maja 2019 r. w całości. Zarzuciła naruszenie: a) art. 201 § 1 pkt 2 O.p. - poprzez bezzasadne uznanie, iż w realiach przedmiotowej sprawy zachodzą podstawy do zawieszenia postępowania z uwagi na uzależnienie rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego - in casu - przez sąd (orzeczenie Sądu Rejonowego dla Ł. Ś. w Ł. IV Wydział Karny - sygn. akt: [...]) - w sytuacji, gdy organ jest w stanie samodzielnie rozstrzygnąć o obowiązkach i prawach strony w toku przedmiotowego postępowania, zaś rozstrzygnięcie kwestii i okoliczności faktycznych objętych przedmiotowym postępowaniem podatkowym nie leży w gestii innego organu lub sądu; b) art. 201 § 1 pkt 2 O.p. - poprzez bezzasadne uznanie, iż ustalenie okoliczności faktycznych przez organ podatkowy może stanowić "zagadnienie wstępne", od którego zależy rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy - w sytuacji, gdy ustaleń w postępowaniu podatkowym dokonuje tylko i wyłącznie organ podatkowy, nie zaś organ ścigania - co w konsekwencji prowadzi do jednoznacznego uznania, iż w realiach przedmiotowej sprawy brak jest podstaw do zawieszenia przedmiotowego postępowania podatkowego. Mając na uwadze powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi oraz uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego (adwokackiego) według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego aktu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. nie wykazał bowiem, że pomiędzy postępowaniem karnym, w którym oskarżonym jest mąż skarżącej, a postępowaniem podatkowym zachodzi stosunek tego rodzaju, że zakończenie postępowania podatkowego jest uzależnione od wcześniejszego zakończenia procesu karnego. Z przywołanego wcześniej art. 201 § 1 pkt 2 O.p. wynika, że zawieszenie postępowania podatkowego jest konieczne jeśli rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. Kluczowe w tym przepisie jest słowo: "uzależnione". Dokonując wykładni przedmiotowego przepisu organ podatkowy prawidłowo przyjął, że związek pomiędzy jednym, a drugim postępowaniem powinien polegać na tym, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego w postępowaniu prejudycjalnym, stanowi obligatoryjną podstawę załatwienia sprawy w postępowaniu głównym. Odnosząc tak rozumiany przepis do stanu faktycznego sprawy, organ podatkowy nie przedstawił przekonujących argumentów świadczących o tym, że rozpatrzenie sprawy ustalenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych od przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów jest uzależnione od wyniku postępowania karnego toczącego się z udziałem męża skarżącej, a dotyczącego złożenia fałszywych oświadczeń o stanie majątkowym (akt oskarżenia z 14 maja 2018 r. sygn. akt [...]). Organ podatkowy stwierdził, że wyrok sądu karnego będzie miał "bezpośrednie przełożenie na rozstrzygnięcie organu podatkowego", co nie jest tożsame z uzależnieniem rozstrzygnięcia w postępowaniu podatkowym od orzeczenia sądu karnego. Obowiązujące przepisy regulujące postępowanie podatkowe w zakresie ustalenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych od przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów, ani wynikający z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia stan faktyczny nie wskazują, że między postępowaniem karnym, a postępowaniem podatkowym zachodzi tego rodzaju relacja, że wynik postępowania podatkowego jest uzależniony od rozstrzygnięcia w postępowaniu karnym. Słusznie podniósł pełnomocnik strony skarżącej, że z zagadnieniem wstępnym mielibyśmy do czynienia wówczas, gdyby skutki podatkowe zależały od faktu skazania za przestępstwo, winy lub wymiaru kary. Nie budzi wątpliwości, że ustalenie oszczędności za lata poprzedzające rok 2012 jest kluczowe w postępowaniu podatkowym, z uwagi na konieczność uwzględnienia tych oszczędności w przychodach pokrywających wydatki badanego roku. Nie oznacza to jednak – jak twierdzi organ podatkowy, że wyrok sądu karnego ma bezpośrednie odniesienie do rozstrzygnięcia organu podatkowego. Organ ten może, przy wykorzystaniu dowodów zgromadzonych m.in. w postępowaniu karnym, obliczyć wysokość oszczędności małżonków A. i A. B., samodzielnie, bez oczekiwania na zakończenie postępowania karnego. Kontynuowanie postępowania podatkowego nie jest zatem uzależnione od wcześniejszego zakończenia postępowania karnego. To drugie postępowanie nie stanowi zatem zagadnienia wstępnego wobec postępowania podatkowego. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 135 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) sąd uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z [...] lutego 2019 r. O zwrocie kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej, sąd postanowił w oparciu o art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. 2015 r., poz. 1800 ze zm.). Ake.