I SA/Łd 59/10

Dnia 14 września 2010 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 14 września 2010 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w J. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty 2003 roku p o s t a n a w i a: 1/ odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu; 2/ odmówić stronie skarżącej przyznania prawa pomocy. W dniu 17 grudnia 2009 roku A z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w J. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty 2003 roku. Jednocześnie strona skarżąca wystąpiła z żądaniem zwolnienia w całości od kosztów wpisu sądowego od skargi. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I tut. Sądu z dnia 20 stycznia 2010 roku strona została wezwana do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na załączonym do wezwania urzędowym formularzu PPPr, w terminie 7 dni od doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącej w dniu 26 stycznia 2010 roku. Natomiast w dniu 19 marca 2010 roku do Sądu wpłynęło pismo skarżącej zawierające m.in. wniosek o przywrócenie terminu do wypełnienia i zwrócenia do Sądu formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wraz z wypełnionym formularzem wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie prawnej (PPPr). Do pisma strona załączyła informację o postępowaniach administracyjnych prowadzonych przez Izbę Skarbową w Ł., zestawienie majątku Spółki obciążonego zastawami skarbowymi ustanowionymi przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. na dzień 19 grudnia 2006 roku oraz wykaz zawierający stan zaległości Spółki na rzecz Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. na dzień 5 marca 2010 roku. W złożonym na urzędowym formularzu oświadczeniu o majątku i dochodach skarżąca wskazała, że przedmiotem prowadzonej przez nią działalności gospodarczej są m.in. produkcja spirytusu etylowego, sprzedaż hurtowa zboża, nasion i pasz dla zwierząt. Wskazała przy tym, iż jej kapitał zakładowy wynosi 50.000 zł, a wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok stanowi kwotę 300.416,65 zł. Z kolei stan jej konta bankowego wynosi -671,00 zł. Ponadto w ostatnim roku obrotowym osiągnęła zysk w wysokości +60.601,87 zł. Jednocześnie skarżąca oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym i rzecznikiem patentowym. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej Spółki, zarządzeniem z dnia 1 kwietnia 2010 roku wezwano wnioskodawczynię do nadesłania wyciągów z posiadanych rachunków bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy, złożenia odpisu aktualnych bilansów oraz rachunku zysków i strat, a także nadesłania deklaracji podatkowych wskazujących na wysokość dochodu (straty) osiągniętego za okres dwóch ostatnich lat kalendarzowych (2008 i 2009) - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Wezwanie w powyższej kwestii wraz ze stosownym pouczeniem o skutkach jego niewykonania zostało skarżącej doręczone w trybie awizo w dniu 21 kwietnia 2010 roku (vide: zarządzenie z dnia 23 kwietnia 2010 roku). W zakreślonym terminie strona skarżąca nie nadesłała wymaganych przez Referendarza sądowego dodatkowych dokumentów dotyczących jej sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych, szczegółowo wskazanych w zarządzeniu z dnia 1 kwietnia 2010 roku. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy odnieść się do wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do wypełnienia i zwrócenia do Sądu formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, czyli przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu (PPPr). Stosownie do przepisów art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - dalej "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W myśl zaś art. 252 § 2 p.p.s.a. wniosek składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Skarżąca otrzymała wezwanie do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie go na urzędowym formularzu (PPPr) w dniu 26 stycznia 2010 roku. W dniu 19 marca 2010 roku do tut. Sądu wpłynął wypełniony przez skarżącą formularz urzędowy wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPPr) z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wypełnienia i zwrócenia do Sądu. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie zaś do § 2 powołanego artykułu, przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego. Podkreślić przy tym należy, że przywrócenie terminu uzależnione jest od spełnienia łącznie przesłanek wymienionych w art. 87 p.p.s.a.. Zgodnie z tym przepisem pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, w piśmie należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Jednocześnie zgodnie z art. 88 p.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Oceniając przedmiotowy wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPPr w aspekcie etapu postępowania, na którym został on złożony (przed wezwaniem do uiszczenia wpisu) stwierdzić należy, iż jest on niedopuszczalny. Uchybienie terminu, o którego przywrócenie wnosi strona, nie powoduje w istocie dla skarżącej ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego. Przepisy p.p.s.a. nie zakreślają terminów, które zawężałyby czas, w jakim strona może wystąpić z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy ani nie zakazują występowania z takim wnioskiem wielokrotnie w toku postępowania. Stąd strona ma możliwość złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy podczas całego postępowania sądowoadministracyjnego. W przedmiotowej sprawie ujemne skutki uchybienia siedmiodniowemu terminowi do złożenia wniosku o prawo pomocy na urzędowym formularzu zostały przez skarżącą usunięte, bowiem do wniosku o przywrócenie terminu załączyła ona formularz PPPr z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Z tych względów, na podstawie art. 88 p.p.s.a, wniosek strony skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, należało odrzucić jako niedopuszczalny i orzec jak w pkt 1 sentencji postanowienia. Jak już wskazano powyżej, niezłożenie przez stronę wypełnionego formularza w terminie wyznaczonym przez Sąd, nie spowodowało dla strony ujemnych skutków, bowiem strona dołączyła go ponownie składając wniosek. Stąd też względy ekonomiki procesowej przemawiają za rozpoznaniem przesłanego wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, złożonego na urzędowym formularzu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego jako nowego wniosku. Przechodząc zatem do merytorycznej oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazać należy, że stosownie do art. 246 § 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, może nastąpić w zakresie całkowitym, gdy jednostka ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Odnosząc powyższe uwagi do złożonego wniosku stwierdzić należy, że w stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, a tym samym wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim zauważyć należy, że stosownie do powołanych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. Tymczasem oświadczenie skarżącej, zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, uznać należało za niewystarczające, gdyż zawierało jedynie oświadczenie, że kapitał zakładowy skarżącej wynosi 50.000 zł, a wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok stanowiła kwotę 300.416,65 zł. Stan jej konta bankowego wynosi -671,00 zł. Ponadto w ostatnim roku obrotowym osiągnęła zysk w wysokości +60.601,87 zł. Skarżąca nie przedstawiła przy tym żadnych argumentów na poparcie wniosku, świadczących o sytuacji majątkowej uzasadniającej przyznanie jej prawa pomocy w żądanym zakresie. Analiza wniosku w tym względzie dowodzi, że skarżąca pominęła milczeniem rubrykę nr 5 ("uzasadnienie wniosku"). Załączona zaś do wniosku informacja o postępowaniach administracyjnych prowadzonych przez Izbę Skarbową w Ł.i oraz zestawienie majątku Spółki obciążonego zastawami skarbowymi ustanowionymi przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. dotyczą stanu na dzień 19 grudnia 2006 roku. Jedynie stan zadłużenia skarżącej wskazany został na dzień 5 marca 2010 roku. Z uwagi na ten fakt zasadne było zatem wezwanie wnioskodawczyni do uzupełnienia wniosku o dane, które pozwoliłyby na dokładną ocenę jej realnych możliwości płatniczych, w tym do nadesłania wyciągów z posiadanych rachunków bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy, złożenia odpisu aktualnych bilansów oraz rachunku zysków i strat, a także nadesłania deklaracji podatkowych wskazujących na wysokość dochodu (straty) osiągniętego za okres dwóch ostatnich lat kalendarzowych (2008 i 2009). Niewątpliwie wymagane dokumenty pozwoliłyby zweryfikować twierdzenia skarżącej w kwestii niezbędności przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Brak zaś realizacji obowiązków nałożonych zarządzeniem Referendarza sądowego uniemożliwia faktyczną ocenę rzeczywistych możliwości płatniczych skarżącej i ustalenia, czy rzeczywiście nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Podkreślić przy tym należy, że Referendarz sądowy nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzeń w sytuacji, gdy dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości strony nie są wystarczająco wyjaśnione, gdyż uchyla się ona od złożenia stosownych oświadczeń i żądanych informacji w tym przedmiocie. Sprawą wnioskodawcy jest bowiem wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt 2 sentencji. (MSi)