I SA/Łd 59/10
PostanowienieWSA w Łodzi2011-01-27
Skład orzekający: Paweł Janicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością może uzyskać prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego na podstawie złożonego oświadczenia o stanie majątkowym i dochodach?Ratio decidendi
Prawo pomocy może zostać przyznane jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej lub osobie prawnej tylko wtedy, gdy wykaże ona brak środków na pokrycie kosztów postępowania. Wniosek o przyznanie prawa pomocy musi być poparty wystarczającymi i kompletnymi danymi o stanie majątkowym i dochodach, a brak uzupełnienia wymaganych dokumentów skutkuje odmową przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w J. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi dotyczącą podatku VAT za luty 2003 roku oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Spółka wskazała w oświadczeniu majątkowym m.in. kapitał zakładowy 50.000 zł, środki trwałe o wartości 300.416,65 zł, ujemne saldo konta bankowego oraz zysk w ostatnim roku obrotowym. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, a spółka złożyła sprzeciw i wykaz zaległości. Sąd wezwał spółkę do uzupełnienia dokumentów potwierdzających sytuację majątkową, które nie zostały dostarczone.Rozstrzygnięcie
Odmówił stronie skarżącej przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 27 stycznia 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Sędzia NSA Paweł Janicki po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w J. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty 2003 roku postanawia: odmówić stronie skarżącej przyznania prawa pomocy.
Skargą z [...] r. A spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w J. zakwestionowała decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] r. wydaną w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty 2003 r. Jednocześnie strona skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.
W złożonym na urzędowym formularzu oświadczeniu o majątku i dochodach skarżąca wskazała, że przedmiotem prowadzonej przez nią działalności gospodarczej są m.in. produkcja spirytusu etylowego, sprzedaż hurtowa zboża, nasion i pasz dla zwierząt. Wskazała przy tym, iż jej kapitał zakładowy wynosi 50.000 zł, a wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok stanowi kwotę 300.416,65 zł. Z kolei stan jej konta bankowego wynosi -671,00 zł. Ponadto w ostatnim roku obrotowym osiągnęła zysk w wysokości +60.601,87 zł. Jednocześnie skarżąca oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym i rzecznikiem patentowym.
Postanowieniem z dnia [...] roku Referendarz sądowy odmówił skarżącej spółce przyznania prawa pomocy.
Na ww. postanowienie strona skarżąca wniosła sprzeciw, w którym wskazała m.in., iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów związanych z prowadzonym postępowaniem, a odmowa przyznanie jej prawa pomocy pozbawi spółkę prawa do skutecznej obrony. Do sprzeciwu spółka załączyła wykaz zaległości na dzień 2 września 2010 r.
Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej spółki, zarządzeniem Sędziego z dnia [...] r. wezwano spółkę do nadesłania wyciągów z posiadanych rachunków bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy, złożenia odpisu aktualnych bilansów oraz rachunków zysków i strat oraz nadesłania deklaracji podatkowych wskazujących na wysokość dochodu (straty) osiągniętego za okres dwóch ostatnich lat kalendarzowych.
W zakreślonym terminie strona skarżąca nie nadesłała dodatkowych dokumentów dotyczących jej sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych, szczegółowo wskazanych w ww. zarządzeniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Wniosek spółki o przyznanie prawa pomocy nie jest zasadny.
Stosownie do art. 246 § 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, może nastąpić w zakresie całkowitym, gdy jednostka ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Od decyzji Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie.
Odnosząc powyższe uwagi do złożonego wniosku stwierdzić należy, że w stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, a tym samym wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim zauważyć należy, że stosownie do powołanych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. Tymczasem oświadczenie skarżącej, zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, uznać należało za niewystarczające, gdyż zawierało jedynie oświadczenie, że kapitał zakładowy skarżącej wynosi 50.000 zł, a wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok stanowiła kwotę 300.416,65 zł. Stan jej konta bankowego wynosi -671,00 zł. Ponadto w ostatnim roku obrotowym osiągnęła zysk w wysokości +60.601,87 zł. Skarżąca nie przedstawiła przy tym żadnych argumentów na poparcie wniosku, świadczących o sytuacji majątkowej uzasadniającej przyznanie jej prawa pomocy w żądanym zakresie. Analiza wniosku w tym względzie dowodzi, że skarżąca pominęła milczeniem rubrykę nr 5 ("uzasadnienie wniosku").
Z uwagi na ten fakt zasadne było zatem wezwanie wnioskodawczyni do uzupełnienia wniosku o dane, które pozwoliłyby na dokładną ocenę jej realnych możliwości płatniczych, w tym do nadesłania wyciągów z posiadanych rachunków bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy, złożenia odpisu aktualnych bilansów oraz rachunku zysków i strat, a także nadesłania deklaracji podatkowych wskazujących na wysokość dochodu (straty) osiągniętego za okres dwóch ostatnich lat kalendarzowych (2008 i 2009). Niewątpliwie wymagane dokumenty pozwoliłyby zweryfikować twierdzenia skarżącej w kwestii niezbędności przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Brak zaś realizacji obowiązków nałożonych zarządzeniem Sędziego uniemożliwia faktyczną ocenę rzeczywistych możliwości płatniczych skarżącej i ustalenia, czy rzeczywiście nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Jednocześnie Sąd podkreśla, iż załączony do sprzeciwu wykaz zaległości spółki na dzień 2 września 2010 r. jest, wobec nienadesłania przez stronę skarżącą żądanych dokumentów, sam w sobie niewystarczający do oceny możliwości finansowych spółki.
Podkreślić przy tym należy, że Sąd nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzeń w sytuacji, gdy dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości strony nie są wystarczająco wyjaśnione, gdyż uchyla się ona od złożenia stosownych oświadczeń i żądanych informacji w tym przedmiocie. Sprawą wnioskodawcy jest bowiem wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 orzeczono jak w sentencji.
P. Z. –C.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło