I SA/Łd 599/09

PostanowienieWSA w Łodzi2009-10-06

Skład orzekający: Magdalena Sieniuć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych i ustanowić adwokata w postępowaniu sądowoadministracyjnym, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie?
Ratio decidendi
Referendarz sądowy przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym, zwalniając ją z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi, ale odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Uzasadniono to tym, że skarżąca, mimo trudnej sytuacji materialnej i samotnego wychowywania dwóch córek, dysponowała na rachunku bankowym środkami finansowymi pozwalającymi na pokrycie kosztów ustanowienia adwokata, a także korzystała z pomocy finansowej matki i chrzestnej.
Stan faktyczny
Skarżąca A. K. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej zobowiązania podatkowego od dochodów z nieujawnionych źródeł. Wnioskodawczyni wskazała na trudną sytuację materialną, samotne wychowywanie dwóch córek, utrzymywanie się z zasiłków i alimentów, a także posiadanie domu i oszczędności przeznaczanych na spłatę kredytu. Po analizie nadesłanych dokumentów, w tym wyciągów z rachunków bankowych, referendarz sądowy uznał, że skarżąca wykazała przesłanki do częściowego przyznania prawa pomocy, ale nie w zakresie ustanowienia adwokata.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej A. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi; odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (ustanowienie adwokata).

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 6 października 2009 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 6 października 2009 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie ustalającej zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 rok od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów p o s t a n a w i a: 1/ przyznać skarżącej – A. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi; 2/ odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. A.K. złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia z dnia [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie ustalającej zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 rok od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów. We wniosku tym skarżąca wskazała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z córkami: 16-letnią M. i ponad 1,5-roczną córką O. Przebywa u matki, z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Rodzina utrzymuje się z zasiłku wychowawczego, rodzinnego oraz świadczeń alimentacyjnych, w łącznej kwocie 913 zł. Jednocześnie skarżąca oświadczyła, że rodzina nie posiada żadnego majątku, za wyjątkiem domu o pow. 120 m2. W uzasadnieniu wniosku skarżąca dodatkowo wyjaśniła, że w chwili obecnej przebywa na urlopie wychowawczym. Samotnie wychowuje obie córki. Część wydatków związanych z utrzymaniem domu w kwocie 250 zł pokrywa jej chrzestna. Młodsza córka jest alergikiem i często choruje. Z tego względu na zakup lekarstw przeznacza kwotę ok. 200 zł. Ponosi także wydatki związane z zakupem żywności, pampersów i ubrań dla młodszej córki. Ponadto nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym oraz rzecznikiem patentowym. Z uwagi na fakt, iż zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem z dnia 22 lipca 2009 roku skarżąca została wezwana do nadesłania wyciągów z posiadanych rachunków bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy oraz wskazania kwoty dochodu osiąganego przez matkę, z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe – w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W wykonaniu wezwania skarżąca nadesłała wyciągi z rachunków bankowych swoich oraz matki. A ponadto wyjaśniła, że oszczędności, które posiada, przeznacza na spłatę rat kredytu. Następnie zarządzeniem z dnia 14 sierpnia 2009 r. skarżąca została zobowiązana do wypowiedzenia się w kwestii cofnięcia wniosku o ustanowienie adwokata - w terminie 7 dni - z uwagi na fakt uwzględnienia jej skargi przez Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. Z uwagi na brak odpowiedzi skarżącej w zakreślonym terminie Referendarz sądowy uznał, że skarżąca podtrzymuje w całej rozciągłości wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony w dniu 17 lipca 2009 r. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.". Stosownie do postanowień art. 243 § 1 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z matką i córkami: 16-letnią M. i ponad 1,5-roczną córką O., które samotnie wychowuje. Skarżąca przebywa na urlopie wychowawczym. Rodzina utrzymuje się z zasiłku wychowawczego, rodzinnego oraz świadczeń alimentacyjnych, w łącznej kwocie 913 zł. Obciążenie budżetu rodziny stanowią wydatki związane z zakupem lekarstw, żywności, pampersów i ubrań dla młodszej córki. Jedyny majątek rodziny stanowi dom o pow. 120 m2. Część wydatków związanych z jego utrzymaniem w kwocie 250 zł pokrywa chrzestna skarżącej. Jednocześnie analiza nadesłanego wyciągu z rachunku bankowego skarżącej dowodzi, że w okresie składania wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca dysponowała środkami finansowymi w wysokości pozwalającej na poniesienie wydatków związanych z ustanowienie adwokata (saldo rachunku w okresie od dnia 07.01.2009 r. – 27.07.2009 r., stanowiące w tym ostatnim dniu kwotę: 2.232 zł). Biorąc po uwagę powyższe okoliczności, Referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącej zasługuje na częściowe uwzględnienie i przyznał jej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie jedynie z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Dokonując powyższej oceny, Referendarz sądowy w szczególności wziął pod uwagę fakt, iż skarżąca samotnie wychowuje dwie córki i obecnie nie pracuje. Tym niemniej w ocenie Referendarza sądowego, wykazana kwota środków zgromadzonych na rachunku skarżącej (oszczędności) w zestawieniu z kwotą raty kredytowej oraz fakt, iż skarżąca korzysta z pomocy finansowej matki oraz chrzestnej, dzięki której reguluje płatności istotne dla prowadzonego przez nią gospodarstwa domowego - pozwala przyjąć, że skarżąca jest w stanie ponieść wydatki związane z ustanowieniem adwokata oraz pozostałymi kosztami sądowymi. Tym samym uznać należało, że skarżąca nie wykazała dostatecznie, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jedynie zaś wykazanie spełnienia tej przesłanki obligowałoby Referendarza sądowego do przyznania skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, obejmującym zarówno zwolnienie od kosztów sądowych w całości, jak i ustanowienie adwokata. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu. (MSi)

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło