I SA/Łd 599/11

Dnia 26 maja 2011 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku B. B. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi B. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2005 roku p o s t a n a w i a: 1/ przyznać skarżącemu – B. B. prawo pomocy poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych ponad kwotę 400 (czterysta) złotych i ustanowienie radcy prawnego; 2/ oddalić wniosek skarżącego w pozostałym zakresie. B. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2005 roku. Do skargi skarżący załączył złożony na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. We wniosku tym skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z ojcem, żoną oraz 2-letnią córką. Uzyskuje dochód z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego w wysokości ok. 1.300 zł. Jego ojciec pobiera rentę chorobową w wysokości 380 zł, częściowo zajętą przez komornika. Żona natomiast jest osobą bezrobotną i wraz z córką pozostaje na jego utrzymaniu. Koszty utrzymania rodziny zamykają się kwotą 1.250 zł. Majątek rodziny stanowią zaś nieruchomości w postaci przedwojennego domu o pow. 80 m2 oraz nieruchomości rolnej o pow. 20 ha (V i VI klasa), a także oszczędności w kwocie 400 zł. Jednocześnie skarżący wskazał, że posiada maszyny rolnicze (m.in. prasę do słomy), traktor oraz samochód osobowy marki Mercedes, rocznik 1986. Wszystkie wskazane składniki mienia ruchomego (pojazdy i maszyny) zostały objęte zabezpieczeniem. W uzasadnieniu wniosku skarżący przywołał argumenty wskazujące na konieczność wniesienia skargi do sądu. Ponadto skarżący oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym i rzecznikiem patentowym. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na częściowe uwzględnienie. Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.". Zgodnie z treścią art. 243 § 1 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Wyjaśnić przy tym należy, że prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata lub radcy prawnego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata lub radcy prawnego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy. Jednocześnie wskazać należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Pomoc finansowa ze strony Państwa przysługiwać będzie jedynie podmiotom, które nie mogą - z powodów od siebie niezależnych - pozyskać środków koniecznych do prowadzenia postępowania sądowego (postanowienie NSA z dnia 16 kwietnia 2008 r. sygn. akt II OZ 326/08, opubl. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Przechodząc na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z ojcem, żoną oraz 2-letnią córką. Wszyscy domownicy pozostają na utrzymania skarżącego, który osiąga dochód z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego w wysokości ok. 1.300 zł. Żona skarżącego jest bezrobotna, ojciec zaś pobiera rentę chorobową w wysokości 380 zł, podlegającą częściowemu zajęciu. Koszty utrzymania rodziny wynoszą przy tym 1.250 zł. Majątek rodziny stanowią zaś nieruchomości w postaci przedwojennego domu o pow. 80 m2 oraz nieruchomości rolnej o pow. 20 ha (V i VI klasa), a także oszczędności w kwocie 400 zł. Ponadto skarżący jest właścicielem maszyn rolniczych, ciągnika oraz samochodu osobowego marki Mercedes (rocznik 1986), objętych zabezpieczeniem. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Referendarz sądowy uznał, iż wniosek skarżącego zasługuje na częściowe uwzględnienie i przyznał mu prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 400 zł (którą to kwotę skarżący zgromadził w ramach oszczędności) oraz poprzez ustanowienie radcy prawnego. Dokonując powyższej oceny Referendarz sądowy w szczególności wziął pod uwagę fakt, że na utrzymaniu skarżącego, który osiąga dochód w wysokości ok. 1.300 zł, de facto pozostają wszyscy domownicy, przy kosztach utrzymania wynoszących 1.250 zł. Ponadto Referendarz sądowy za istotną w tym względzie uznał także okoliczność, iż rodzina skarżącego nie posiada znaczącej wartości składników mienia nieruchomego i ruchomego. Niemniej jednak zgromadzona kwota oszczędności o wartości 400 zł, w ocenie Referendarza sądowego, nie pozwala przyjąć, że skarżący wykazał w sposób dostateczny, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co tym samym uzasadniałby zwolnienie go od całości kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Z tego zatem względu oddalił wniosek skarżącego w tym zakresie, oznacza to więc, że w tym zakresie (tj. 400 zł) skarżący zobowiązany jest uiścić koszty sądowe związane z wniesioną do Sądu skargą. Fakt bowiem zgromadzenia oszczędności w kwocie 400 zł przy wykazanych wydatkach rodziny nie daje podstaw do przyjęcia, że skarżący znajduje się na skraju ubóstwa, która to okoliczność uzasadniałaby przeniesienie całości kosztów sądowych związanych ze skargą wnioskodawcy na Skarb Państwa, czyli ogół społeczeństwa. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.