I SA/Łd 60/12
WyrokWSA w Łodzi2012-03-14
Skład orzekający: Wiktor Jarzębowski, Bożena Kasprzak, Tomasz Adamczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nabycie spadku podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn, gdy zgłoszenie nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych nastąpiło po ustawowym terminie przewidzianym w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn?Ratio decidendi
Sąd uznał, że warunkiem zwolnienia od podatku na podstawie art. 4a ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn jest zgłoszenie nabycia własności spadkowej nieruchomości we właściwym terminie, który ma charakter materialnoprawny i jest bezwzględny. Niedotrzymanie tego terminu skutkuje obowiązkiem opodatkowania nabytego spadku. Postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku ma charakter deklaratoryjny i nie tworzy nowego stanu prawnego w zakresie spadkobrania.Stan faktyczny
D. K. nabyła spadek po H. C., który zmarł w 2007 roku. Organ podatkowy ustalił zobowiązanie podatkowe w podatku od spadków i darowizn z powodu uchybienia terminu zgłoszenia nabycia spadku. Skarżąca twierdziła, że dowiedziała się o nabyciu spadku dopiero po uprawomocnieniu się postanowienia sądu stwierdzającego nabycie spadku po dziadkach, co miało wpływ na termin zgłoszenia. Skarga dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 14 marca 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Wiktor Jarzębowski (spr.) Sędziowie sędzia WSA Bożena Kasprzak sędzia WSA Tomasz Adamczyk Protokolant asystent sędziego Jarosław Szkudlarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2012 roku sprawy ze skargi D. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania w podatku od spadków i darowizn oddala skargę.
I SA/Łd 60/12
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. –W. ustalił D. K. zobowiązanie podatkowe w podatku od spadków i darowizn w wysokości 96 zł tytułem nabycia spadku po H. C., zmarłym w dniu [...] roku.
Od powyższej decyzji D. K., reprezentowana przez pełnomocnika w osobie Z. K., złożyła odwołanie, podnosząc w nim zarzut niezgodności decyzji z obowiązującymi przepisami oraz lekceważenia petenta.
W wyniku rozpoznania powyższego odwołania, Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy, przywołując treść art. 4a ust. 1 pkt 1 znowelizowanej z dniem 1 stycznia 2007 r. ustawy z dnia 28 lipca 1983 r.
o podatku od spadków i darowizn, w brzmieniu obowiązującym w dniu powstania obowiązku podatkowego (tj. w dniu 28 grudnia 2008 r.), wskazał, że z przepisu tego wynika, iż w celu skorzystania ze zwolnienia od podatku podatnicy muszą poinformować właściwy urząd skarbowy o nabytym w drodze spadku majątku, w ściśle określonym terminie. Przekazanie tych danych musi nastąpić w ciągu jednego miesiąca od dnia powstania obowiązku podatkowego, a w przypadku dziedziczenia od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, poprzez złożenie zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych SD-Z1.
Organ odwoławczy wyjaśnił przy tym, że przedmiotem sporu w sprawie jest opodatkowanie nabytego przez D. K. spadku po zmarłym H. C., zgodnie z art. 4a ust. 3 ustawy o podatku od spadków i darowizn, z powodu uchybienia ww. terminowi do zgłoszenia nabycia. W sprawie tej obowiązek podatkowy powstał w dniu 28 grudnia 2008 r., tj. z chwilą uprawomocnienia się postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku.
Jednocześnie organ odwoławczy podniósł, że przepis art. 4a ust. 2 powołanej wyżej ustawy stanowi, iż jeżeli nabywca dowiedział się o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych po upływie terminów, o których mowa w ust. 1 pkt 1, zwolnienie, o którym mowa w ust. 1, stosuje się, gdy nabywca zgłosi te rzeczy lub prawa majątkowe naczelnikowi urzędu skarbowego nie później niż w terminie miesiąca od dnia, w którym dowiedział się o ich nabyciu, oraz uprawdopodobni fakt późniejszego powzięcia wiadomości o ich nabyciu.
Wychodząc z powyższych przesłanek organ odwoławczy stwierdził, że okoliczność późniejszego powzięcia wiadomości o przysługującym podatniczce udziale w spadku po zmarłym ojcu została uprawdopodobniona postanowieniem Sądu Rejonowego dla Ł. W. w Ł. z dnia [...] r., sygn. akt [...] o nabyciu przez zmarłą F. C., a następnie przez jej spadkobiercę H. C. praw do spadku po zmarłych W. S. i T. S. (rodzicach F. C.). Postanowienie to uprawomocniło się w dniu [...] r. Zatem miesięczny termin do zgłoszenia nabycia spadku - wynikający z art. 4a ust. 2 - upływał [...] r. Natomiast zeznanie podatkowe podatniczka złożyła 21 maja 2010 r., czyli z uchybieniem ww. terminowi. W tej sytuacji, zdaniem organu odwoławczego, stosownie do treści art. 4a ust. 3 ustawy o podatku od spadków i darowizn, nabycie przez D. K. spadku po zmarłym H. C., podlega opodatkowaniu na zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej.
W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy odwołując się do kwestii zapewnienia stronie możliwości wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, stosownie do treści art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, wyjaśnił, że w odpowiedzi na skierowane w tej kwestii do pełnomocnika podatniczki wezwanie, Z. K. stwierdził, że najbliższy termin przeglądu akt ze względu na odległość (600 km) i rodzaj pracy D. K. (nauczyciel) może być zrealizowany podczas grudniowej przerwy w szkole. Odnosząc się do tych stwierdzeń pełnomocnika organ odwoławczy wskazał, że termin określony w art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej jest terminem ustawowym. Cechą zaś terminów ustawowych jest to, że nie mogą być one ani skracane, ani też przedłużone. Tak więc termin ten jest terminem zawitym, zaś bezskuteczny jego upływ uprawnia organ podatkowy do wydania decyzji, mimo iż strona nie skorzystała ze swojego uprawnienia. Ponadto zdaniem organu odwoławczego okoliczność wykonywania przez stronę zawodu nauczyciela i związane z tym okresy dni wolnych od pracy, nie stoi na przeszkodzie do zapoznania się ze zgromadzonym materiałem, bowiem w dniu [...] r. podatniczka ustanowiła pełnomocnika w osobie Z. K., który w postępowaniu odwoławczym reprezentuje jej interesy.
Nie zgadzając się z powyższą decyzją D. K., reprezentowana przez Z. K. , wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, wskazując, że decyzja ta przeczy logice i bezspornym faktom. Pełnomocnik skarżącej wyjaśnił przy tym, że po zawarciu związku małżeńskiego w 1992 r. podatniczka wyprowadziła się z domu, w którym pozostali we wspólnym gospodarstwie domowym: ojciec, matka i jej siostra, którzy zdecydowali, że po śmierci ostatniego z nich parcela w równych częściach przypadnie córkom z uwzględnieniem faktu, że A. J. od urodzenia jest zameldowana w domu na działce nr 117. Po zgonie w dniu 24 stycznia 2007 r. ojca (a więc ostatniej z wymienionych powyżej osób) siostra podatniczki poinformowała ją o braku dokumentów świadczących o właścicielach nieruchomości. Oznacza to zatem, że postanowienie Sądu było tylko obligatoryjnym stwierdzeniem nabycia przez siostry spadku z mocy ustawy, które nie czyniło z nich właścicielek nieruchomości. Nie wystąpiły więc skutki cywilne ani obowiązek podatkowy. Dodał także, iż przypadkowe znalezienie "wypisu" z 1923 r. zapoczątkowało proces spadkowy, bowiem okazało się, ze ojciec, matka i siostra podatniczki nigdy nie byli właścicielami rzeczonej masy spadkowej, a stali się nimi dopiero po uprawomocnieniu postanowienia Sądu (w dniu [...] r.) i wtedy to, w jego ocenie, nastąpiły skutki cywilne i powstał obowiązek podatkowy, który "został spełniony w ustawowym terminie i zgodnie z wolą rodziców, bowiem D. K. zrzekła się prawa do budynku na rzecz siostry tam zameldowanej".
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona, bowiem organy podatkowe nie naruszyły ani przepisów prawa materialnego, ani przepisów procesowych w stopniu mającym lub mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Na wstępie należy zauważyć, że skarga jest napisana niejasno. Zgodnie z
art. 57 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 157, poz. 1270 ze zm.), dalej w skrócie: "p.p.s.a.", skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego. Ta część skargi powinna być sformułowana na tyle precyzyjnie, aby wynikało z niej, jakie przepisy, w jaki sposób i jakim działaniem organu administracji zostały naruszone. Jest to konieczne, skoro sądowa kontrola działalności administracji publicznej, stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W treści skargi nie wskazano precyzyjnie przepisów prawa, które w ocenie skarżącej zostały naruszone, a tym samym nie określono jasno, na czym naruszenie prawa miałoby polegać. Brak jasności i precyzji w zarzutach skargi wynika dodatkowo z faktu, że jedną skargą zostały zaskarżone trzy decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. W. ustalające zobowiązania podatkowe w podatku od spadku i darowizn po trzech osobach, tj. po F. C., po H. C. i po H. S., a więc jedna skarga odnosi się do różnych decyzji. Różnice wynikają przede wszystkim z zaliczenia podatniczki do odmiennych grup podatkowych w każdej ze spraw (grupy I w zakresie nabycia spadku po rodzicach i grupy II w zakresie nabycia spadku po ciotce), a tym samym z różnych wartości spadku wyłączonych od opodatkowania na podstawie art. 9 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (tekst jedn. Dz.U. z 2004 r. Nr 142, poz. 1514 ze zm.), dalej w skrócie: "ustawy o psd", z odmiennych sposobów obliczenia podatku na podstawie art. 15 ustawy o psd, oraz z odmiennych momentów nabycia spadku po poszczególnych spadkodawcach, co miało wpływ na możliwość stosowania zwolnienia od opodatkowania na podstawie art. 4a ustawy o psd, który wszedł w życie z dniem 1 stycznia 2007 r.
Sąd uznał jednak, że mimo braku wyżej wskazanej precyzji skargi istnieje możliwość ustalenia intencji skarżącej przy uwzględnieniu zarówno treści skargi, jak i stanowiska prezentowanego przez skarżącą wcześniej, w toku postępowania przed organami podatkowymi. Z treści skargi oraz pisma z dnia 2 grudnia 2010 r. i z treści odwołania wynika, że w ocenie skarżącej skutki cywilnoprawne związane z nabyciem spadku po ojcu, matce i ciotce wystąpiły dopiero z chwilą uprawomocnienia się postanowienia Sądu Rejonowego dla Ł. W. w Ł. z dnia [...] r. stwierdzającego nabycie spadku po dziadkach skarżącej, tj. po W. S. i po T. S., a więc z dniem [...] r. Ponadto według skarżącej dopiero odnalezienie tytułu własności spadkowej nieruchomości wystawionego na dziadków skarżącej, stwierdzenie nabycia spadku po nich i zniesienie współwłasności pomiędzy skarżącą i jej siostrą postanowieniem w sprawie [...] Sądu Rejonowego dla Ł. W. w Ł., ostatecznie zakończyło sprawy spadkowe. Urząd Skarbowy dla Ł. W. został o tym powiadomiony we właściwym terminie, w następstwie czego skarżąca powinna zostać zwolniona od podatku z tytułu nabycia spadku po ojcu i po matce, a z tytułu nabycia spadku po ciotce należy jej się ulga podatkowa.
Organy podatkowe prawidłowo ustaliły D. K. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od spadku po H. C.. Nabycie spadku przez skarżącą podlega opodatkowaniu zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o psd. W rozpatrywanej sprawie nie zachodziło ani wyłączenie od opodatkowania na podstawie art. 3 tej ustawy, ani zwolnienie od podatku na podstawie art. 4 tej ustawy. Hipoteza żadnego z tych przepisów przewidujących wyłączenie lub zwolnienie od opodatkowania nie odnosi się do stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy.
Zwolnienie od podatku na podstawie art. 4a ustawy o psd odnosi się do nabycia spadku przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę. Skarżąca była córką H. C. i z tej przyczyny zwolnienie od opodatkowania przewidziane w art. 4a ustawy o psd mogłoby mieć do niej zastosowanie. Ponadto, zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn oraz ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz.U. Nr 222, poz. 1629), którą to ustawą został wprowadzony do ustawy o podatku od spadków i darowizn art. 4a, do nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych, które nastąpiło przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy ustawy wymienionej w art. 1, w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, z zastrzeżeniem
ust. 2 i 3. Skarżąca nabyła spadek po H. C. z dniem [...] r., czyli z dniem śmierci spadkodawcy, a więc nastąpiło to po wejściu w życie ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. nowelizującej ustawę o psd, co oznacza, że
art. 4a mógłby mieć w tej sprawie zastosowanie, ale w razie spełnienia wszystkich warunków przewidzianych w tym przepisie. Moment nabycia własności rzeczy i praw majątkowych przez dziedziczenie, to chwila nabycia spadku, a więc chwila śmierci spadkodawcy. Zgodnie z art. 922 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) prawa i obowiązki zmarłego z chwilą jego śmierci przechodzą z mocy prawa na spadkobierców. Zgodnie z art. 925 i art. 924 Kodeksu cywilnego spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku, a spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy. Wydanie przez sąd powszechny postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku nie tworzy nowego stanu prawnego w zakresie spadkobrania, nie powoduje przeniesienia praw majątkowych ze spadkodawcy na spadkobiercę. Postanowienie takie ma charakter deklaratoryjny.
Treść art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy o psd została zmieniona z dniem 1 stycznia 2009 r. na podstawie ustawy z dnia 10 października 2008 r. o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. Nr 203, poz. 1267). Zmiana polegała na tym, że termin 1 miesiąca liczony od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku przewidziany na zgłoszenie nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego, jako warunek zwolnienia podatkowego, został wydłużony do 6 miesięcy. Podobnie wydłużony został termin przewidziany w art. 4a ust. 2 tej ustawy, stosowanym w razie dowiedzenia się przez nabywcę o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych po upływie terminu przewidzianego w ust. 1 pkt 1. Nabywca chcący skorzystać ze zwolnienia podatkowego powinien zgłosić właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia dowiedzenia się o nabyciu, a nie jak przed nowelizacją w terminie 1 miesiąca od tego dnia. Jednakże zmienione przepisy przewidujące wydłużone terminy, zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 10 października 2008 r. o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. Nr 203, poz. 1267), stosuje się w przypadkach, w których obowiązek podatkowy powstał po 31 grudnia 2008 r.
W rozpatrywanej sprawie terminy 6-miesięczne nie znajdowały zastosowania, gdyż obowiązek podatkowy w podatku od spadku po H. C. powstał w dniu [...] r., czyli w dniu uprawomocnienia się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po tej osobie. Zgodnie z art. 6 ust. 4 ustawy o psd obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, jeżeli nabycie zostało stwierdzone pismem w formie postanowienia sądu.
Organ podatkowy przyjął, że podatniczka dowiedziała się o nabyciu własności nieruchomości spadkowej wchodzącej do spadku po ojcu po upływie terminu z
art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy o psd, a mianowicie z dniem [...] r., czyli z dniem uprawomocnienia się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po W. S. i po T. S.. Założenie to jest prawidłowe, bo przecież skarżąca też uważa, że dopiero stwierdzenie nabycia spadku po jej dziadkach, po wcześniejszym odnalezieniu umów zakupu przez nich nieruchomości, dało pewność, że wymienione w zeznaniu podatkowym nieruchomości weszły do spadku także po H. C., dziedziczącym po swej żonie F.. Jednakże mając na uwadze moment powstania obowiązku podatkowego po H. C. organ podatkowy zasadnie przyjął, że możliwość zastosowania zwolnienia podatkowego na podstawie art. 4a ust. 2 w zw. z ust. 1 pkt 1 ustawy o psd istniałaby, gdyby podatniczka zgłosiła właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego nabycie własności nieruchomości spadkowej w terminie 1 miesiąca, liczonym od [...] r. Zgłoszenie to nastąpiło z uchybieniem terminu, bo 21 maja 2010 r. Miesięczny termin na zgłoszenie właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego nabycia majątku spadkowego ma charakter materialnoprawny, co oznacza, że nie jest to termin przywracany, a jego dotrzymanie jest bezwzględnym warunkiem zastosowanie zwolnienia podatkowego.
Sąd brał pod uwagę fakt, że postanowieniem z dnia [...] r. w sprawie I SA/Kr 38/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wystąpił do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym o zgodność art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy o psd w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2008 r. z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Fakt ten nie jest jednak podstawą do zawieszenia niniejszego postępowania sądowego do czasu rozstrzygnięcia określonego zagadnienia prawnego przez Trybunał Konstytucyjny. Po pierwsze, art. 124 § 1 pkt 5 p.p.s.a. przewidujący obligatoryjne zawieszenie postępowania sądowego nie znajdował zastosowania, bowiem pytanie prawne zostało zadane w innej sprawie i przez inny sąd. Po drugie, pytanie prawne dotyczyło konstytucyjności art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy o psd w brzmieniu poprzednio obowiązującym, natomiast w sprawie rozpoznawanej obecnie organy podatkowe uznały, że podatniczka nie dotrzymała terminu przewidzianego w art. 4a ust. 2 tej ustawy, w brzmieniu poprzednio obowiązującym, a konstytucyjność tego przepisu ani nie została zakwestionowana, ani nawet postępowanie w tej sprawie przed Trybunałem Konstytucyjnym się nie toczy. Gdyby w przyszłości Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność art. 4a ust. 2 ustawy o psd z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, to podatniczka będzie mogła żądać wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie
art. 272 p.p.s.a.
Przedmiotem oceny Sądu w tej sprawie jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji ustalającej D. K. zobowiązanie w podatku od spadku po H. C.. Organy podatkowe związane są przepisami prawa, a zatem musiały uwzględniać fakt, że warunkiem zwolnienia od podatku na podstawie art. 4a ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy o psd było zgłoszenie właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego nabycia własności spadkowej nieruchomości we właściwym terminie. W tej sprawie należało to zrobić w terminie 1 miesiąca od dnia powzięcia wiadomości o nabyciu majątku. Organy podatkowe nie mają uprawnień do oceny, czy art. 4a
ust 1 pkt 1 i ust. 2 w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2008 r. był zgodny z Konstytucją RP.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi dokonując wykładni art. 4a ust. 2 ustawy o psd, w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2008 r., w świetle zasad konstytucyjnych, w szczególności zasady proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji) i zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji), nie znalazł podstaw do niestosowania tego przepisu. Możliwość niezastosowania przez sąd administracyjny konkretnego przepisu ustawy w rozpatrywanej sprawie w razie stwierdzenie jego niezgodności ze standardami konstytucyjnymi jest dopuszczalna (zob. np. wyrok NSA z 18 marca 2011, II FSK 1801/09, LEX nr 821091), choć powinno to dotyczyć sytuacji wyjątkowych, gdy zastosowanie takiego przepisu ustawy w realiach konkretnej sprawy prowadziłoby do naruszenia zasad konstytucyjnych. Taka sytuacja nie zaistniała w rozpatrywanej sprawie. Jakkolwiek obowiązujący do końca 2008 r. jednomiesięczny termin na zgłoszenie organowi podatkowemu nabytego przez dziedziczenie majątku był stosunkowo krótki i po tej dacie został znacznie wydłużony, to nic nie wskazuje na to, że jego niedochowanie przez skarżącą było niemożliwe lub choćby znacznie utrudnione. Sama skarżąca takich zarzutów nie przedstawiła. Organy podatkowe uwzględniły wyjaśnienia podatniczki składane w toku postępowania podatkowego, że w chwili powstania obowiązku podatkowego w podatku od spadku po H. C., czyli w chwili uprawomocnienia się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po nim, nie było jeszcze możliwe zgłoszenie do opodatkowania nabycia nieruchomości spadkowych, bo nie było pewności, że udział w tych nieruchomościach wchodzi do spadku po ojcu skarżącej. Jak skarżąca sama stwierdziła w odwołaniu (k.107) i w pismach (k. 39, k. 116), akt kupna działek gruntu przez jej dziadków - małżonków S. został odnaleziony przypadkowo na strychu już po przeprowadzeniu postępowań o stwierdzenie nabycia spadku po małżonkach C. i po H. S. i dopiero wtedy przeprowadzono postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku po W. S. i T. S.. Postanowienie to uprawomocniło się [...] r. Należy zgodzić się z organami podatkowymi, że z chwilą uprawomocnienia się tego postanowienia skarżąca dowiedziała się o nabyciu przez dziedziczenie własności nieruchomości i mogła w terminie miesiąca zgłosić to właściwemu organowi podatkowemu.
Dla prawidłowego ustalenia D. K. zobowiązania podatkowego w podatku od spadku po H. C. nie ma znaczenia to, że postanowieniem z dnia [...] r. Sądu Rejonowego dla Ł. W. w Ł. zniesiona została pomiędzy A. J. i D. K. współwłasność nieruchomości nabytych przez dziedziczenie. Istotny był stan majątku spadkowego z chwili jego nabycia (a więc przed zniesieniem współwłasności) i wartość z chwili powstania obowiązku podatkowego. Obowiązek podatkowy powstał z chwilą uprawomocnienia się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po H. C., zgodnie z art. 6 ust. 4 ustawy o psd. Późniejsze odkrycie tytułów własności na małżonków S. oraz stwierdzenie nabycia spadku po nich jedynie potwierdziło, że majątek wymieniony w zeznaniu podatkowym wchodził do spadku po H. C., dziedziczącym wspólnie z córkami po swej żonie. Wydanie postanowienia w sprawie o zniesienie współwłasności i jego uprawomocnienie nie miało też wpływu na możliwość zgłoszenia do opodatkowania odziedziczonego przez skarżącą majątku, co wynika choćby z faktu, że zgłoszenie takie zostało dokonane w maju 2010 r., a postanowienie o zniesieniu współwłasności zostało wydane ponad rok później.
Podstawa opodatkowania została ustalona zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o psd. Organ podatkowy uznał, że jest to wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych (czysta wartość), ustalona według stanu rzeczy i praw majątkowych w dniu nabycia i cen rynkowych z dnia powstania obowiązku podatkowego. Stan spadku, jak i wartość składników spadkowych, zostały przyjęte zgodnie ze złożonym zeznaniem podatkowym. Organ podatkowy nie kwestionował tych wielkości. W decyzji uwzględniono fakt nabycia przez skarżącą połowy spadku, uwzględniono kwotę wolną od opodatkowania dla podatnika zaliczonego do I grupy podatkowej.
Skarżąca w odwołaniu stwierdziła krótko, że w zakresie podatku od spadku po ojcu organ powinien zastosować zwolnienie podatkowe. Organ odwoławczy oceniając wynikające z ustawy o psd możliwości zastosowania zwolnienia od podatku zasadnie uznał, że nie ma do tego podstawy prawnej.
Z uwagi na powyższe należało skargę oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.
P.Z-C.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło