I SA/Łd 60/14

Dnia 14 lutego 2014 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku D. M. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie podatku od towarów i usług za styczeń-grudzień 2010 roku p o s t a n a w i a: 1/ przyznać skarżącemu – D. M. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi; 2/ oddalić wniosek w pozostałym zakresie. D. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie podatku od towarów i usług za styczeń-grudzień 2010 roku. W nadesłanym następnie urzędowym formularzu (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych skarżący oświadczył, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo. Utrzymuje się z zasiłku chorobowego w kwocie 1.399,25 zł. Jest właścicielem mieszkania o pow. 57,4 m2, zakupionego w 2010 roku na kredyt, w kwocie 141.290 euro. Jednocześnie w uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że z powodu złego stanu zdrowia w 2013 roku miał bardzo ograniczone możliwości prowadzenia działalności (kancelaria adwokacka). Następnie na skutek obrażeń, które odniósł w wypadku komunikacyjnym, przebywał i nadal przebywa na zwolnieniu lekarskim. W związku z tym z tytułu prowadzenia powyższej działalności odnotował stratę w wysokości 61.668 zł. Aktualnie nie jest w stanie samodzielnie się poruszać, przechodzi rehabilitację stawów skokowych. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.". Stosownie do przepisu art. 243 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 powołanej ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy osobie fizycznej może być przyznane w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić przez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Od referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające do udzielenia prawa pomocy. Należy podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest wyjątkiem od przewidzianej w art. 199 p.p.s.a. zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości, zgodnie z którą strony postępowania ponoszą koszty związane ze swym udziałem w sprawie. Ponadto jako forma dofinansowania z budżetu państwa powinna się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście i obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz. 8). Ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, wynika, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo. Utrzymuje się z zasiłku chorobowego w kwocie 1.399,25 zł. Jedyny jego majątek stanowi mieszkanie o pow. 57,4 m2, zakupione na kredyt w kwocie 141.290 euro. W związku ze złym stanem zdrowia skarżący w 2013 roku miał bardzo ograniczone możliwości prowadzenia działalności (kancelaria adwokacka). Następnie na skutek obrażeń, które odniósł w wypadku komunikacyjnym, przebywał na zwolnieniu lekarskim. W związku z powyższym z tytułu prowadzenia działalności odnotował stratę w wysokości 61.668 zł. Aktualnie nadal przebywa na zwolnieniu lekarskim (do dnia 28 lutego 2014 roku), przechodzi rehabilitację stawów skokowych, nie jest w stanie samodzielnie się poruszać. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Referendarz sądowy uznał, że skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i dlatego w celu zachowania prawa strony do rozpatrzenia jej sprawy przez sąd zasadnym jest przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie wpisu sądowego od skargi. Jednocześnie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych na tym etapie postępowania uznać należy za przedwczesny. Partycypacja w kosztach postępowania jest obowiązkiem strony. Przeprowadzone postępowanie wskazuje, że sytuacja finansowa skarżącego świadczy wprawdzie o występującym obecnie braku zdolności płatniczych związanym ze stanem zdrowia i brakiem możliwości zarobkowania. Stan ten jednak ma charakter przejściowy (zwolnienie lekarskie obejmuje okres do 28 lutego 2014 roku), okoliczność ta nie pozwala zatem na przyjęcie tezy o trwałej utracie możliwości sfinansowania kosztów postępowania przez skarżącego. Z powyższych względów za przedwczesne uznano orzekanie o kosztach sądowych występujących potencjalnie w przyszłości. Odmowa przyznania całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych na obecnym etapie postępowania nie zamyka stronie drogi do wystąpienia z wnioskiem o jego przyznanie w przyszłości w sytuacji braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. AK.