I SA/Łd 602/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Z. Kmieciak (spr.), Sędzia NSA P. Kiss, Sędzia WSA P. Kowalski, Protokolant A. Łuczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2006 r. sprawy ze skargi D. A. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie, jak również postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł. z dnia [...], nr [...]; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. stwierdza, że zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł. z dnia [...] nr [...] nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Na podstawie prawomocnego tytułu wykonawczego wystawionego w dniu [...] nr [...] przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł. obejmującego zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za miesiąc grudzień 2003 roku wszczęto wobec D. A. postępowanie egzekucyjne W wyniku złożonego w dniu 9 listopada 2004r. przez podatniczkę wniosku o odroczenie terminu zapłaty zaległości podatkowych powstałych w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2003, pismem z dnia 16 listopada 2004r. wierzyciel – Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł. będący jednocześnie organem egzekucyjnym właściwym w sprawie wystąpił o zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem z dnia [...], nr [...] Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł. działając na podstawie art. 56 § 3 w związku z art. 56 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2002r., Nr 110, poz.968, z póź. zm.) zawiesił prowadzone postępowanie egzekucyjne. W zażaleniu na powyższe postanowienie podatniczka wnosząc o uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych i umorzenie zawieszonego postępowania w sprawie podniosła zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego – art. 15 § 1, art. 26 § 5 pkt 1, art. 27 § 3, art. 29 § 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji akcentując, iż organ egzekucyjny podjął czynności egzekucyjne bez uprzedniego doręczenia stronie wezwania do zapłaty wraz z odpisem tytułu wykonawczego. Ponadto wskazała, iż dodatkową okolicznością uzasadniającą uchylenie podjętych czynności egzekucyjnych jest istnienie w obrocie prawnym decyzji organu podatkowego pierwszej instancji określającej zaległość podatkową powstałą w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2003, która wydana została z rażącym naruszeniem prawa oraz podjęcie czynności egzekucyjnych pomimo wniosku o odroczenie terminu płatności powstałych zaległości i wstrzymanie wykonania decyzji, które to wnioski do dnia dzisiejszego nie zostały rozpoznane. W piśmie procesowym z dnia 14 stycznia 2005r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł. wniósł o podjęcie zawieszonego postępowania egzekucyjnego, a w piśmie z dnia 24 lutego 2005r. na skutek uregulowania przez podatniczkę ciążących na niej zaległości podatkowych objętych wystawionym z dniu 9 listopada 2004r. tytułem wykonawczym, wystąpił o jego likwidację. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. umorzył prowadzone postępowanie odwoławcze podnosząc w uzasadnieniu, że w wyniku zapłaty przez podatniczkę ciążących na niej zaległości podatkowych, należności objęte wystawionym w dniu 9 listopada 2004r. tytułem wykonawczym wygasły i dalsze prowadzenie postępowania w tym zakresie stało się bezprzedmiotowe. W skardze skierowanej do sądu administracyjnego skarżąca podnosząc zarzut naruszenia art. 208 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U.z 2005r., Nr 6, poz. 80), wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji w części dotyczącej umorzenia postępowania egzekucyjnego. Podniosła, iż nie dokonała zapłaty powstałej zaległości dobrowolnie tylko w związku z nierozpoznaniem wniosku o odroczenie terminu płatności zaległości do dnia rozpoznania odwołania od decyzji będącej podstawą wystawionego tytułu wykonawczego. Wskazała, iż wykonanie zobowiązania nie skutkuje bezprzedmiotowością postępowania w sprawie zażalenia na postanowienie o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego. Odnosząc się zaś do zawartego w zażaleniu wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł. postanowieniem z dnia [...] nr [...] orzekł o umorzeniu postępowania w tym zakresie ze względu na jego jako bezprzedmiotowość W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż zostały w niej wskazane. Na wstępie niniejszych rozważań należy wyjaśnić, iż stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przystępując zatem do oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia należy podnieść, że zgodnie z treścią art. 59 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2002r., Nr 110, poz.968, z póź. zm.) postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli zaistniała jedna z okoliczności wyliczonych w tym przepisie. Organ egzekucyjny umarza postępowanie w szczególności, gdy obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony albo wygasł z innego powodu. Tego rodzaju przypadek wystąpił w sprawie będącej przedmiotem rozpoznania. Rozpatrując stan faktyczny i prawny, który się w niej zarysował, Sąd stwierdził, iż postanowieniem z dnia z dnia [...]. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł. zawiesił na żądanie wierzyciela postępowanie egzekucyjne, zaś już po wniesieniu przez skarżącą (zobowiązaną) zażalenia na powyższe postanowienie, w dniu 24 lutego 2005r. wykonała ona ciążący na niej obowiązek podatkowy. Doszło zatem do jego wygaśnięcia, co uzasadniało umorzenie całego postępowania egzekucyjnego, a nie jedynie postępowania kontrolnego, uruchomionego na skutek wniesienia zażalenia. Wydanie postanowienia w tym przedmiocie uwarunkowane jednak było uprzednim podjęciem zawieszonego postępowania z powodu ustania przyczyny uzasadniającej zawieszenie (art. 57 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Nie można bowiem w sposób skuteczny zakończyć postępowania, które nie biegnie. Oznacza to, że Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. dopuścił się naruszenia przepisów art. 57 § 1 i art. 59 § 1 pkt 2 powołanej wcześniej ustawy, co zrodziło konieczność wyeliminowania wydanego przez niego postanowienia, jak również postanowienia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł. z dnia [...], nr [...] o umorzeniu jako bezprzedmiotowego postępowania egzekucyjnego z obrotu prawnego. W tym stanie rzeczy, z uwagi na zaistniałe uchybienia proceduralne, Sąd stosownie do treści art. 135 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono stosownie do treści art. 200 powołanej ustawy, zaś w przedmiocie wykonalności – po myśli art. 152 tej ustawy.