I SA/Łd 603/25

WyrokWSA w Łodzi2026-01-07

Skład orzekający: Bożena Kasprzak, Ewa Cisowska-Sakrajda, Tomasz Furmanek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2011 i 2012 może zostać uwzględniony, gdy kwestia naliczania odsetek za zwłokę, a tym samym wysokość ewentualnej nadpłaty, jest przedmiotem toczących się postępowań w sprawie zaliczenia wpłat?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy podatkowe prawidłowo odmówiły wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty. Kwestia wymiaru zobowiązania podatkowego została rozstrzygnięta ostatecznymi decyzjami, a prawidłowość naliczania odsetek za zwłokę, co ma wpływ na wysokość ewentualnej nadpłaty, jest nadal przedmiotem toczących się postępowań w sprawie zaliczenia wpłat. Wniosek o stwierdzenie nadpłaty był przedwczesny, ponieważ nie można go rozpatrzyć merytorycznie przed zakończeniem postępowań dotyczących zaliczenia wpłat i ustalenia okresów, za które nie nalicza się odsetek.
Stan faktyczny
Pełnomocnik A. P. złożył wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2011 i 2012, wskazując na wpłaty przekraczające ustalone zaległości podatkowe oraz na wyrok WSA uchylający postanowienie o zaliczeniu wpłaty. Organy podatkowe odmówiły wszczęcia postępowania, uznając, że kwestia nadpłaty jest przedwczesna ze względu na toczące się postępowania dotyczące zaliczenia wpłat i ustalenia przerw w naliczaniu odsetek. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i Konstytucji RP. WSA oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 7 stycznia 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Kasprzak, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda (spr.), Asesor WSA Tomasz Furmanek, po rozpoznaniu w dniu 7 stycznia 2026 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 18 września 2025 r. nr 1001-IOD-2.4102.36.2025.4.US1012.JKA w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania podatkowego w zakresie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2011 i 2012 oddala skargę. Postanowieniem z dnia 18 września 2025 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, po rozpatrzenia zażalenia A. P., utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź-Polesie z dnia 27 czerwca 2025 r. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 i 2012 r. Z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika, że w dniu 8 października 2024 r. pełnomocnik strony złożył do Urzędu Skarbowego Łódź-Polesie wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2011 i 2012 w kwocie 856.077 zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych. We wniosku wskazał na fakt dokonania przez podatnika wpłat na łączną kwotę 2.880.000 zł na poczet ujawnionych w decyzjach z dnia 14 lipca 2017 r. i 16 lutego 2018 r. zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2011 i 2012 w łącznej kwocie 2.023.923 zł oraz wydanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyroku z dnia 17 września 2024 r., I SA/Łd 464/24 (nieprawomocnego wówczas, jako że Naczelny Sąd Administracyjny oddalił złożoną od niego skargę kasacyjną wyrokiem o sygn. akt II FSK 1649/24, wydanym dopiero 13 marca 2025 r.), uchylającego postanowienie w sprawie zaliczenia wpłaty z dnia 22 lipca 2019 r., w treści którego organ przedstawił stanowisko o niezasadności zastosowania w jego sprawie przerw w naliczaniu odsetek wynikających z przepisów art. 54 § 1 pkt 3 oraz 7 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.), zwanej O.p., ze względu na wpływ na przedłużenie czasu trwania postępowania podatkowego przyczyn niezależnych od organów podatkowych obydwu instancji. W obliczu uwypuklonych we wniosku okoliczności strona przedstawiła tezę o braku w obrocie prawnym postanowień organów podatkowych dokonujących rozliczenia jego wpłat i w oparciu o nią sformułowała żądanie zwrotu nadpłaty, obejmującej swym zakresem nadwyżkę środków finansowych uiszczonych przez nią ponad zaległość podatkową. W wyniku rozpatrzenia tego wniosku, Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź-Polesie w dniu 8 listopada 2024 r. wydał postanowienie, w którym odmówił Stronie wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2011 i 2012 podkreślając niezasadność dwutorowego procedowania tej kwestii w sytuacji, w której powołany we wniosku z dnia 8 października 2024 r. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego uchylił jedynie postanowienie organu odwoławczego i nie rozstrzygnął definitywnie wyniku postępowania w sprawie zaliczenia wpłaty, które ze swej istoty nie tylko przesądzi wysokość należnych odsetek od zaległości podatkowej, ale także przyniesie odpowiedź na pytanie o przysługiwanie stronie uprawnienia do zwrotu nadpłaty. Wskutek wniesionego zażalenia rozstrzygnięcie to zostało uchylone w całości przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi postanowieniem z dnia 7 lutego 2025 r. i przekazane do ponownego rozpatrzenia, ze wskazaniem uzupełnienia akt sprawy o dokumentację: potwierdzającą wysokość wpłat strony, datę ich poniesienia oraz obrazującą przebieg podjętych w odniesieniu do tych wpłat urzędowych czynności i prowadzonych w związku z nimi postępowań. Organ pierwszej instancji po ponownym rozpatrzeniu wniosku strony postanowieniem z dnia 27 czerwca 2025 r. odmówił wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2011 i 2012. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazał, że przeszkodą uniemożliwiającą procedowanie wniesionego żądania są ostateczne decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 27 czerwca 2019 r., określające stronie zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2011-2012, utrzymujące w mocy decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź- Polesie z dnia 14 lipca 2017 r. - w części dotyczącej 2011 r. oraz 16 lutego 2018 r. - w części dotyczącej 2012 r., które definitywnie określają wysokość zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. i 2012 r. Wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku z dnia 8 października 2024 r. o stwierdzenie nadpłaty naruszałoby zasadę trwałości decyzji ostatecznej, wyrażoną w art. 128 O.p., a także wynikającą z art. 212 tej ustawy zasadę związania organu decyzją podatkową. Organ przytoczył też treść art. 72 §1 pkt 1, art. 73 § 2, art. 75 § 2 i 3 O.p. i zauważył, że podatnikowi przysługuje prawo wystąpienia o stwierdzenie nadpłaty podatku powstałej w wyniku samoobliczenia zobowiązania podatkowego. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi postanowieniem z dnia 18 września 2025 r. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź-Polesie z dnia 27 czerwca 2025 r. Na wstępie organ uporządkował opisany przez NUS stan faktyczny sprawy wskazując w szczególności, że: - wpłata z dnia 22 lipca 2019 r. jest przedmiotem postępowania w sprawie jej zaliczenia aktualnie prowadzonego przed organem odwoławczym (po uchyleniu uprzedniego postanowienia organu w tym przedmiocie prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 września 2024 r., I SA/Łd 464/24), - wpłata z dnia 16 sierpnia 2019 r. została zaliczona postanowieniem organu odwoławczego z dnia 2 lipca 2024 r., w stosunku do którego uruchomiona została kontrola sądowoadministracyjna (w toku której jak na razie zapadł uchylający przedmiotowe postanowienie nieprawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 listopada 2024 r., I SA/Łd 524/24), - wpłaty z dnia 9 września 2021 r. (taki jest rzeczywisty termin poniesienia wpłaty, błędnie datowanej we wniosku na 8 września 2021 r.) oraz 22 października 2021 r., zostały zaliczone przez Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego Warszawa-Śródmieście w całości zgodnie z żądaniem podatnika, na co wskazują opisy przelewów (pismo tego organu z dnia 25 lutego 2025 r.). Dyrektor dostrzegł również nieprecyzyjność argumentu organu podatkowego pierwszej instancji wskazującego na nieprzystawalność wniosku strony do procedury stwierdzenia nadpłaty, określonej poszczególnymi jednostkami redakcyjnymi art. 75 O.p. Wskazał, że z treści tego przepisu rzeczywiście wynika, iż procedura stwierdzenia nadpłaty dotyczy innych przypadków, niż ten zachodzący w niniejszej sprawie. W takim wypadku organ powinien nie tylko odnieść się do regulacji art. 75 § 1 O.p., ale również z urzędu zauważyć, że w systemie prawa podatkowego istnieje regulacja adekwatna do wniosku złożonego przez stronę, wskazać na nią oraz omówić możliwość jej zastosowania. Regulacją tą jest art. 74a O.p. Pomimo tego, a więc generalnej dopuszczalności formułowania składanych do organów podatkowych wniosków w oparciu o art. 74a O.p., w konkretnych realiach niniejszej sprawy przepis ten nie mógł być przez organ podatkowy pierwszej instancji w reakcji na wniosek z dnia 8 października 2024 r. zastosowany. Wynika to z tego, że rozstrzygnięcie problematyki istnienia przerw w naliczaniu odsetek, a w konsekwencji także określenie ewentualnej nadpłaty wynikającej z dokonania przez podatnika na poczet odsetek nienależnej wpłaty, nie może nastąpić bez przeprowadzenia postępowania w sprawie zaliczenia wpłaty (art. 62 § 4 w zw. z art. 54 § 1 pkt 3 i 7, art. 54 § 2 oraz art. 55 § 2 O.p.), a art. 74a O.p.: - nie może być zastosowany wcześniej, niż po zapadnięciu na gruncie tego postępowania ostatecznych i prawomocnych rozstrzygnięć, ewentualnie, jeżeli okoliczności sprawy na to pozwalają, - może być on zastosowany na etapie ich wydawania (wtedy organ podatkowy dokonuje w jednym rozstrzygnięciu zaliczenia wpłaty oraz w zakresie, w jakim jest ona nienależna, określa nadpłatę). W realiach tej sprawy, na tle których organ zwrócił szczególną uwagę na okoliczność prowadzenia przed nim postępowania w sprawie zaliczenia wpłaty z dnia 22 lipca 2019 r. oraz niezakończenia kontroli sądowoadministracyjnej prowadzonej w przedmiocie oceny zgodności z prawem postanowienia organu dotyczącego zaliczenia wpłaty z dnia 16 sierpnia 2019 r., przedstawiona argumentacja doprowadziła do konkluzji o przedwczesności wniosku z dnia 8 października 2024 r. Zdaniem organu, przedmiotowy wniosek mógłby zostać potraktowany jako niekolidujący z ustanowionym prawem proceduralnym jedynie w przypadku, w którym zostałby uznany jako wniosek dotyczący przyszłego hipotetycznego stanu faktyczno-prawnego, czy też jako postulat dokonania zwrotu nadpłaty w przypadku potwierdzenia w toku właściwych postępowań stanowiska strony co do istnienia przerw w naliczaniu odsetek, sformułowany w sytuacji, w której organy i tak zobowiązane byłyby do dokonania takiego zwrotu na podstawie obowiązujących przepisów prawa. W ocenie Dyrektora, w przepisach prawa brak jednak podstaw dla procedowania tak sformułowanego wniosku. Pełnomocnik strony zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi postanowienie DIAS z dnia 18 września 2025 r. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie: 1. art. 165a § 1 O.p. poprzez odmowę wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku PIT za lata 2011 i 2012, podczas gdy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyniku szeregu rozstrzygnięć A. P. m.in. w sprawie I SA/Łd 464/24 i w sprawie II FSK 1649/24/ uznał za niezasadne ustalenia organu podatkowego jakoby organ miał prawo naliczać odsetki za czas postępowania I i II instancyjnego. Biorąc pod uwagę, że organ naliczał te odsetki, oraz zaliczył wpłaty dokonane przez A. P. także na zobowiązania odsetkowe, uznać należy, że strona wpłaciła do organu ponad to, co zobowiązana była zapłacić. Powyższe wskazuje na zasadność uruchomienia postępowania o stwierdzenie nadpłaty. 2. art. 75 § 1, 2, 3 O.p. poprzez dokonanie błędnej wykładni tych przepisów poprzez uznanie, że uprawnienie do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty przysługuje wyłącznie tym, którzy dokonali samoobliczenia zobowiązania podatkowego i wobec których nie zapadła decyzja administracyjna, podczas gdy przepis ten nie wprowadza tego zróżnicowania, a zatem wniosek o stwierdzenie nadpłaty może złożyć ten u którego faktycznie powstała nadpłata. 3. art. 2 Konstytucji RP. Wobec powyższego pełnomocnik Strony wniósł o uchylenie w całości postanowień organów obu instancji w całości, z dyrektywą wskazującą na zasadność wszczęcia postępowania i ewentualnie jego zawieszenia do czasu prawomocnego rozpoznania spraw wskazanych w zarzutach - tj. do czasu prawomocnego ustalenia, czy organ miał prawo naliczać odsetki, czy też nie. Ponadto sformułował wniosek o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. W piśmie procesowym z dnia 3 grudnia 2025 r. pełnomocnik Skarżącego zawarł dodatkową argumentację, wskazującą na zasadność uchylenia zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 18 września 2025 r. ze względu na konieczność umożliwienia skarżącemu realnej możliwości dochodzenia nadpłaty, której został on pozbawiony w związku z nieskończonym, podyktowanym rzekomą wolą niedokonania zwrotu nadpłaconych środków, procedowaniem przez organy podatkowe postępowania mającego za przedmiot zaliczenie dokonanej wpłaty, na gruncie którego wydano w dniu 26 listopada 2025 r. postanowienie przekazujące sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi podatkowemu pierwszej instancji. Do pism załączył kopie postanowień organu odwoławczego w przedmiocie zaliczenia wpłat strony na poczet zaległości podatkowych i sformułował wniosek o przeprowadzenie dowodu z tych dokumentów na okoliczność, że pomimo trwającego wiele lat postępiania w przedmiocie rozliczenia wpłat podatnika, sprawa ponownie uchylona została do organu I instancji, co czyni iluzorycznym uprawnienie podatnika do rozliczenia nadpłaty powstałej z tego tytułu. W piśmie procesowym z dnia 30 grudnia 2025 r. organ odwoławczy ustosunkował się do argumentacji zawartej w piśmie pełnomocnika strony z dnia 3 grudnia 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje. Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), zwanej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Rozpoznając w tak zakreślonej kognicji skargę – Sąd stwierdza, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, organy obu instancji nie dopuściły się naruszenia prawa skutkującego uchyleniem zaskarżonego postanowienia. Przedmiotem kontroli jest postanowienie, którym Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź-Polesie z dnia 27 czerwca 2025 r. odmawiające wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2011 i 2012 r. W okolicznościach tej sprawy istota sporu wynika z przyjęcia przez Skarżącego odmiennej od organów podatkowych implementacji stanu faktycznego i prawnego sprawy. Pełnomocnik Strony w dniu w dniu 8 października 2024 r. złożył do Urzędu Skarbowego Łódź-Polesie wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2011 i 2012 w kwocie 856.077 zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych. W treści wniosku wskazano na fakt dokonania wpłat na łączną kwotę 2.880.000 zł na poczet ujawnionych w decyzjach z dnia 14 lipca 2017 r. i 16 lutego 2018 r. zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2011 i 2012 w łącznej kwocie 2.023.923 zł oraz wydanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyroku z dnia 17 września 2024 r., I SA/Łd 464/24. W ocenie pełnomocnika, wobec treści tego wyroku, w obrocie prawnym nie funkcjonuje postanowienie NUS w zakresie sposobu rozliczenia wpłat dokonanych przez skarżącego. Sąd stwierdza, że organy podatkowy dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych zgodnie, z którymi w rozpatrywanej sprawie, zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2011 i rok 2012 zostało określone w wydanych w trybie art. 21 § 3 O.p. decyzjach Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź-Polesie: w decyzji z dnia 14 lipca 2017 r. za rok 2011 oraz w decyzji z dnia 16 lutego 2018 r. za rok 2012. W wyniku rozpatrzenia złożonych odwołań DIAS dwoma decyzjami z dnia 27 czerwca 2019 r.: utrzymał w mocy decyzje organu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, po rozpatrzeniu złożonych skarg, wyrokiem w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 636/19 z dnia 26 listopada 2019 r. uchylił decyzję DIAS z dnia 27 czerwca 2019 r. w zakresie zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym za rok 2011 oraz wyrokiem w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 637/19 z dnia 26 listopada 2019 r. uchylił decyzję DIAS z dnia 27 czerwca 2019 r. w zakresie zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym za rok 2012. Zarówno DIAS, jak i pełnomocnik Skarżącej wnieśli skargi kasacyjne od powyższych wyroków. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem w sprawie o sygn. akt II FSK 708/20 z dnia 20 kwietnia 2022 r. uchylił zaskarżony wyrok w całości i oddalił skargę kasacyjną strony w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. oraz wyrokiem w sprawie o sygn. akt II FSK 709/20 z dnia 20 kwietnia 2022 r. uchylił zaskarżony wyrok w całości i oddalił skargę kasacyjną strony w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r. Oznacza to, że na dzień wydania zaskarżonego oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji decyzje DIAS z dnia 27 czerwca 2019 r. mają walory decyzji ostatecznych. Sąd stwierdza nadto, że o każdym zaliczeniu wpłat na zobowiązanie wynikające z decyzji za 2011 i 2012 rok organ pierwszej instancji zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 62 § 4 O.p. wydawał postanowienia o zaliczeniu wpłat ze stosowną informacją dotyczącą należnych odsetek za zwłokę (okresy, za które powstały oraz wysokości ich stawek) oraz wskazywał na ewentualne zastosowanie lub nie przerw w ich naliczaniu na które składano zażalenia. DIAS rozpatrywał złożone środki zaskarżenia, ustosunkowując się do stawianych zarzutów w zakresie prawidłowości naliczenia odsetek za zwłokę, a na wydane postanowienia Strona również składała skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Tutejszy Sąd w wyniku rozpatrzenia złożonych skarg uchylił zarówno postanowienia DIAS, jak i poprzedzające je postanowienie NUS, uznając w tych okolicznościach sprawy za przedwczesne rozpatrywanie zarzutów strony, co do ustalenia okresów wyłączających naliczanie odsetek za zwłokę. Organ drugiej instancji wniósł skargi kasacyjne do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wydał we wrześniu 2022 r. orzeczenia uchylające wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi i przekazał sprawy do ponownego rozpoznania, wskazując jednocześnie na konieczność dokonania oceny zasadności zarzutów wniesionych skarg w zakresie ustalenia okresów, za które nie są naliczane odsetki za zwłokę (art. 54 § 1 pkt 3 i 7 O.p.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, stosując się do zaleceń wyroków Sądu drugiej instancji, skargi Strony w tym zakresie oddalił (wyroki z dnia 8 i 16 lutego 2023 r.). Powyższe rozstrzygnięcia zostały ponownie zaskarżone do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokami z października 2023 r. je uchylił, jak również uchylił zaskarżone postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi. Organ odwoławczy, w wyniku ponownego rozpatrzenia spraw utrzymał w mocy postanowienia organu pierwszej instancji. Tutejszy Sąd w wyniku rozpatrzenia skargi złożonej w zakresie roku 2011, wymienionym we wniosku strony z dnia 8 października 2024 r. wyrokiem uchylił postanowienie DIAS, zaś NSA oddalił skargę kasacyjną od tego orzeczenia. W związku z powyższym Sąd podziela stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu, zgodnie z którym w przedmiotowej sprawie prawidłowo odmówiono Stronie wszczęcia postępowania. Nie jest bowiem możliwe procedowanie w zakresie istoty żądania, jakie wniósł w dniu 8 października 2024 r. pełnomocnik strony, gdyż kwestia wymiaru zobowiązania tego podatku została rozstrzygnięta decyzjami mającymi charakter ostateczny. Prawidłowość postępowania organów potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 20 kwietnia 2022 r., II FSK 708/20, i II FSK 709/20, a to oznacza z kolei określenie definitywnej wysokości zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. i 2012 r. W zakresie naliczania odsetek za zwłokę w obrocie prawnym nadal funkcjonują postanowienia w sprawie zaliczeń wpłat dokonanych przez skarżącego, w których analizowana była kwestia ustalenia okresów, za które nie są naliczane odsetki za zwłokę (art. 54 § 1 pkt 3 i 7 O.p.). Organ prawidłowo ustalił, że na dzień wydania zaskarżonego postanowienia, kwestie związane z zastosowaniem lub nie przerw w naliczaniu odsetek za zwłokę są przedmiotem analizy w toku trwających nadal postępowań w przedmiocie zaliczenia wpłat skarżącej. Ze znajdującego się w aktach administracyjnych pisma z dnia 12 września 2025 r. sporządzonego przez Wydział Spraw Wierzycielskich, Egzekucji Administracyjnej, Nadzoru nad Rachunkowością Podatkową i Nadzoru nad Zarządzaniem Zaległościami Drugi Dział Spraw Wierzycielskich i Nadzoru nad Rachunkowością Podatkową wynika bowiem, że wpłata z dnia 22 lipca 2019 r. jest przedmiotem postępowania w sprawie jej zaliczenia aktualnie prowadzonego przed organem odwoławczym (po uchyleniu uprzedniego postanowienia organu w tym przedmiocie wskazanym prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 września 2024 r., I SA/Łd 464/24), wpłata z dnia 16 sierpnia 2019 r. została zaliczona postanowieniem organu z dnia 2 lipca 2024 r. ,w stosunku do którego uruchomiona została kontrola sądowoadministracyjna (w toku której jak na razie zapadł uchylający przedmiotowe postanowienie nieprawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 listopada 2024 r., I SA/Łd 524/24), wpłaty z dnia 9 września 2021 r. (taki jest rzeczywisty termin poniesienia wpłaty, błędnie datowanej we wniosku na dzień 8 września 2021 r.) oraz 22 października 2021 r., opis których brzmiał "DECYZJA DIAS Z 27 CZERWCA 2019 PODATEK ZA 2012 ROK. PESEL: [...]" oraz "DECYZJA DIAS Z 27 CZERWCA 2019. PODATEK ZA 2012 ROK" zostały zaliczone przez Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego Warszawa-Śródmieście "w całości zgodnie z żądaniem podatnika na co wskazują opisy przelewów" (pismo tego organu z dnia 25 lutego 2025 r.). W konsekwencji, w ocenie Sądu, organ trafnie uznał, że wniosek Strony z dnia 8 października 2024 r. nie może wywołać zamierzonego przez nią skutku, gdyż fakt prowadzenia przed organem odwoławczym postępowań mających rozstrzygnąć kwestię zasadności zastosowania przerw w naliczaniu odsetek, a w konsekwencji zapewnić możliwość porównania wpłat skarżącej i bezspornie należnych odsetek, jest czynnikiem przesądzającym o zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia. Z kolei rozważenie prawidłowości zaliczenia wpłat dokonanych przez skarżącego w dniu 8 września 2021 r. i zaliczonych przez Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego Warszawa Śródmieście w całości zgodnie z żądaniem strony jest skorelowane z ewentualną zmianą rozliczeń wpłat dokonanych chronologicznie wcześniej. Wszelkie zmiany związane z zastosowaniem lub nie przerw w naliczaniu odsetek za zwłokę będące przedmiotem analizy w toku trwających nadal postępowań, o których mowa powyżej, mogą zatem mieć bezpośredni wpływ na rozliczenie wpłaty dokonanej chronologicznie najpóźniej. W świetle powyższego niezastosowanie art. 165a § 1 O.p. i nadanie biegu żądaniu skarżącej równoznaczne byłoby z doprowadzeniem do równoczesnego współistnienia postępowań o pokrywających się pod względem podmiotowym i przedmiotowym i konkurencyjnych względem siebie zakresach. Użyte w tym przepisie wyrażenie "nie może być wszczęte" należy odnieść do sytuacji, gdy wszczęciu postępowania podatkowego stoi na przeszkodzie przepis prawa bądź poszczególne jego przepisy, których wykładnia uniemożliwia prowadzenie tego postępowania i rozpatrzenia treści żądania w sposób merytoryczny (por. wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2021 r., III FSK 3183/21). Zgodnie z art. 72 § 1 pkt 1 O.p. za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. Podatek zapłacony nienależnie to kwota uiszczona przez podatnika w sytuacji, gdy nie było ustawowego obowiązku jej zapłacenia albo obowiązek ten istniał, ale wygasł. W myśl niekwestionowanego poglądu doktryny istota nadpłaty sprowadza się do tego, że podatnik płaci wówczas, gdy nie musi tego robić (nie istnieje obowiązek podatkowy), albo płaci za dużo (kwota podatku zapłaconego przewyższa kwotę należną) – L. Etel, Komentarz do art. 72 O.p. Lex, 2017. W tej sprawie, wobec określenia zobowiązań podatkowych w decyzjach posiadających walor ostateczności i pozostawania w obrocie prawnym postanowień organu pierwszej instancji w przedmiocie zaliczenia wpłat podatnika w dacie wydawania zaskarżonego postanowienia, żadna z tych sytuacji nie zachodziła. W zakresie zarzutu naruszenia art. 75 § 1-3 O.p. Sąd zauważa, że w niniejszym postępowaniu, na żadnym jego etapie nie kwestionowano prawa Strony do ubiegania się o zwrot nadpłaty jako takiego. W zaskarżonym postanowieniu organ odwoławczy wskazał jedynie, że przepisem prawa, który, w przypadku potwierdzenia się twierdzeń Skarżącego w postępowaniach dotyczących zaliczenia wpłat, będzie stanowił podstawę do określenia nadpłaty jest art. 74a O.p. Wskazując na tą regulację prawną, a z drugiej strony podkreślając nieprzystawalność do stanu faktycznego sprawy procedury stwierdzenia nadpłaty (art. 75 § 1 O.p.), organ odwoławczy zasygnalizował podstawę prawną dla wydania ewentualnych rozstrzygnięć potwierdzających nienależność części uiszczonych przez stronę wpłat. Czyniąc tak, a także podkreślając fundamentalną rolę konieczności uprzedniego zakończenia postępowań w sprawie okresów bezodsetkowych Dyrektor nie przedstawił stanowiska o braku jakiejkolwiek możliwości odzyskania przez skarżącego potencjalnej nadpłaty, lecz jedynie wskazał kiedy i na jakiej podstawie może dojść do jej określenia. Z kolei zarzut naruszenia art. 2 Konstytucji RP, zgodnie z którym Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej, nie został w żaden sposób skonkretyzowany. W ocenie Sądu, poddana sądowej kontroli w tej sprawie działalność organów nie sprzeciwia się standardom wywodzonym z przytoczonego przepisu. Ustosunkowując się zaś do argumentacji zawartej w piśmie procesowym z dnia 3 grudnia 2025 r., w którym strona wskazuje na prowadzenie sprawy w przedmiocie zaliczenia wpłat na poczet zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych w sposób przewlekły i pozbawienie możliwości uzyskania rozpatrzenia jej sprawy w rozsądnym terminie - Sąd stwierdza, że pozostaje ona poza granicami niniejszej sprawy, zainicjowanej wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty. Postępowania mające rozstrzygnąć kwestię zasadności zastosowania przerw w naliczaniu odsetek, a w konsekwencji zapewnić możliwość porównania wpłat skarżącego i bezspornie należnych odsetek, to postępowania odrębne i to w ich toku należałoby formułować twierdzenia o tych nieprawidłowościach. Uwzględniając to Sąd postanowił również oddalić wnioski dowodowe zawarte we wskazanych pismach, albowiem pozostają one bez związku z przedmiotową sprawą. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. dch

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło