I SA/Łd 604/14

PostanowienieWSA w Łodzi2014-08-05

Skład orzekający: Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżącej przysługuje prawo pomocy w zakresie całkowitym, czy częściowym, w związku z kosztami postępowania sądowego w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych?
Ratio decidendi
Skarżącej przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym, polegającym na zwolnieniu od połowy wpisu sądowego oraz ustanowieniu adwokata. Referendarz sądowy uznał, że sytuacja materialna skarżącej, mimo trudności, nie uzasadnia całkowitego zwolnienia od kosztów, zwłaszcza w kontekście posiadanych środków i zbliżającego się świadczenia emerytalnego. Strona powinna partycypować w kosztach postępowania w miarę możliwości.
Stan faktyczny
Skarżąca A. P. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 rok. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów i ustanowienie adwokata. Skarżąca przedstawiła swoją trudną sytuację materialną, wskazując na brak stałego zatrudnienia i dochody z egzekucji komorniczej oraz pozostałe środki z dawnego długu. Wniosła również o zwolnienie od połowy wpisu sądowego.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano skarżącej A. P. prawo pomocy poprzez zwolnienie od połowy wpisu sądowego od skargi oraz ustanowienie adwokata; 2. Oddalono wniosek w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 5 sierpnia 2014 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi A. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 rok p o s t a n a w i a: 1. przyznać skarżącej A. P. prawo pomocy poprzez zwolnienie od połowy wpisu sądowego od skargi oraz ustanowienie adwokata; 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. A. P. wstąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku określającą skarżącej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 rok. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł podatniczka wniosła zażalenie na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Ze złożonego na formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, a także dodatkowych informacji i dokumentów dołączonych do zażalenia wynika, że wnioskodawczy samodzielnie, prowadzi gospodarstwo domowe, nie pracuje, nie otrzymuje zasiłku dla bezrobotnych. W 2011 roku utraciła prawo do renty, od tego czasu źródłem jej utrzymania są kwoty wyegzekwowane przez komornika, od jej dłużników w wysokości ok. 250 zł miesięcznie oraz pieniądze uzyskane z tytułu zwrotu długu w 2011 roku w wysokości 35.000 zł, z których na utrzymanie pozostała jej kwota 8.000 zł. Od sierpnia lub września br. skarżąca ma otrzymać świadczenie emerytalne ponieważ osiągnęła już wiek emerytalny. Skarżąca jest właścicielką mieszkania o powierzchni ok. 50 m2 , w którym zamieszkuje, nie posiada innego majątku ani oszczędności. Miesięczne koszty utrzymania skarżącej zamykają się kwotą ok. 370 zł (czynsz, energia elektryczna, gaz, telewizja) do tego dochodzi opłata składki ubezpieczeniowej w wysokości ok. 80 zł miesięcznie. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek skarżącej jest częściowo zasadny. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012, poz. 270 ) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny- art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. We wniosku o przyznanie prawa pomocy A. P. wskazała, że samodzielnie, prowadzi gospodarstwo domowe, nie pracuje, nie otrzymuje zasiłku dla bezrobotnych. W 2011 roku utraciła prawo do renty, od tego czasu źródłem jej utrzymania są kwoty wyegzekwowane przez komornika, od jej dłużników w wysokości ok. 250 zł miesięcznie oraz pieniądze uzyskane z tytułu zwrotu długu w 2011 roku w wysokości 35.000 zł, z których na utrzymanie pozostała jej kwota 8.000 zł. Skarżąca jest właścicielką mieszkania o powierzchni ok. 50 m2, w którym zamieszkuje, nie posiada innego majątku ani oszczędności. Miesięczne koszty jej utrzymania zamykają się kwotą ok. 370 zł (czynsz, energia elektryczna, gaz, telewizja) do tego dochodzi opłata składki ubezpieczeniowej w wysokości ok. 80 zł miesięcznie. Uwzględniając powyższe, fakt, iż przed tutejszym sądem zawisły łącznie cztery sprawy ze skarg wnioskodawczyni, w których łączna wysokość wpisów wynosi 569 zł, stosownie do treści art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dlatego, w celu zachowania prawa do sądu, zasadnym jest przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia połowy wpisu sądowego od skargi oraz ustanowienie adwokata. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości uznać należało za nieuzasadniony. Partycypacja w kosztach postępowania jest obowiązkiem strony nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem koniecznego utrzymania, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Przeprowadzone postępowanie wskazuje, że sytuacja materialna skarżącej ulegnie znaczącej poprawie wraz z nabyciem uprawnienia do świadczeń emerytalnych pozwalając na partycypację w ewentualnych dalszych kosztach postępowania, których wysokość będzie już niższa. Całokształt ujawnionych w toku postępowania okoliczności dotyczących sytuacji materialnej skarżącej nie pozwala na przyjęcie tezy o trwałej utracie możliwości sfinansowania przez nią kosztów postępowania. Dla oceny przedmiotowego wniosku nie bez znaczenia pozostaje także fakt, że skarżąca posiada jeszcze środki w wysokości ok. 8.000 zł uzyskane od swojego dłużnika z tytułu zwrotu długu w 2011 roku, które stanowią jej źródło utrzymania, a przyznania prawa pomocy nie może uzasadniać chęć zaspokojenia z nich w pierwszej kolejności wydatków remontowych czy związanych z wyminą sprzętu AGD, preferencyjnie traktowanych przez skarżącą. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. DB

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło