I SA/Łd 605/13

Dnia 12 lipca 2013 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. J. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie: odmowy umorzenia odsetek za zwłokę z tytułu niezapłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za marzec, sierpień i wrzesień 2007 roku p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu P. J. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 26 kwietnia 2013 roku P. J. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] odmawiającą skarżącemu umorzenia odsetek za zwłokę z tytułu niezapłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za marzec, sierpień i wrzesień 2007 roku. W skardze zawarty był wniosek o zwolnienie od opłat sądowych w całości. W złożonym na wezwanie sądu na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach P. J. wskazał, że wspólnie z żoną oraz trojgiem dzieci prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest wynagrodzenie za prace żony skarżącego wysokości 6.000 zł brutto oraz prowadzona przez niego działalność gospodarcza, która jednak od początku roku przyniosła stratę w wysokości ok. 200.000 zł. Skarżący oświadczył, że jest właścicielem domu o powierzchni 160 m2 z działką o powierzchni 690 m2, oraz gospodarstwa rolnego o powierzchni 21,50 ha, nie posiada innego majątku ani oszczędności, koszty bieżącej działalności niedochodowej firmy pokrywa z zaciągniętego kredytu bankowego. Z uwagi na fakt, że oświadczenie wnioskodawcy zawarte w formularzu PPF było niepełne nie wskazywało bowiem w ogóle ponoszonych kosztów utrzymania, został on zobowiązany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: nadesłanie odpisów zeznań podatkowych za ostatnie dwa lata kalendarzowe skarżącego i jego żony; udokumentowanie wysokości wynagrodzenia za pracę żony wnioskodawcy (zaświadczenie pracodawcy, wyciąg z rachunku); udokumentowanie wysokości miesięcznych kosztów utrzymania gospodarstwa domowego wnioskodawcy; nadesłanie wyciągów z posiadanych kont i lokat bankowych skarżącego oraz jego żony (osobistych oraz firmowych) za ostatnie 2 miesiące, ostatniego rachunku zysków i strat z działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego; nadesłanie deklaracji w podatku od towarów i usług VAT-7 za ostatnie 4 okresy rozliczeniowe z tytułu działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego, nadesłanie zaświadczenia z właściwego Powiatowego Biura Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o wysokości otrzymanych dopłat bezpośrednich do rolnictwa ze środków UE, bądź o niewystępowaniu z wnioskiem o ich otrzymanie, wskazanie wysokości kredytu na działalność gospodarczą i miesięcznych kosztów związanych z jego obsługą, a także wskazanie składników majątku trwałego firmy skarżącego z podaniem ich wartości, w terminie 10 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Powyższe wezwanie pozostało bez odpowiedzi. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny. Stosownie do przepisów art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 poz. 270 ze zm.)- dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. We wniosku o przyznanie prawa pomocy P. J. wskazał jedynie, że wspólnie z żoną oraz trojgiem dzieci prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest wynagrodzenie za pracę żony skarżącego wysokości 6.000 zł brutto oraz prowadzona przez niego działalność gospodarcza, która jednak od początku roku przyniosła stratę w wysokości ok. 200.000 zł. Skarżący oświadczył, że jest właścicielem domu o powierzchni 160 m2 z działką o powierzchni 690 m2, oraz gospodarstwa rolnego o powierzchni 21,50 ha, nie posiada innego majątku ani oszczędności, koszty bieżącej działalności niedochodowej firmy pokrywa z zaciągniętego kredytu bankowego Skarżący nie udzielił żadnych informacji dotyczących ponoszonych kosztów utrzymania, ani dochodów uzyskiwanych z tytułu posiadanego gospodarstwa rolnego, nie potwierdził także wskazywanej we wniosku niedochodowości prowadzonej działalności gospodarczej mimo wystosowanego w tym zakresie wezwania. W tym miejscu należy wskazać, iż w sytuacji, w której oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach strony okaże się niewystarczające dla oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego, i możliwości płatniczych bądź wzbudza wątpliwości jest ona obowiązana złożyć dodatkowe oświadczenia lub dokumenty źródłowe. Skarżący nie wywiązał się z nałożonych na niego obowiązków w żaden sposób nie udokumentował kwoty bieżących dochodów ani wysokości ponoszonych kosztów utrzymania swojej rodziny. Nie nadesłał także rachunków bankowych umożliwiających ustalenie wysokości tych wartości. W tej sytuacji brak jest możliwości przeprowadzenia kompleksowej oceny sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych wnioskodawcy w celu ustalenia czy rzeczywiście obiektywnie odpowiada ona przesłankom uzasadniającym przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wskazać należy, iż w interesie skarżącego ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy leżeć powinno prawidłowe oraz pełne wyjaśnienie rzeczywistej sytuacji materialnej i możliwości płatniczych i na nim spoczywa ciężar dowodu, obowiązek wykazania, że jego sytuacja materialna jest rzeczywiście na tyle trudna, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie. Uwzględniając powyższe oraz treść art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że wnioskodawca nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Instytucja prawa pomocy nie bez przyczyny określana jest często mianem "prawa ubogich", prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionym (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na pokrycie kosztów procesu z jakichkolwiek źródeł. Miesięczny dochód w rodzinie skarżącego w zestawieniu z wysokością niezbędnego do uiszczenia na tym etapie postępowania wpisu sądowego od skargi (500 zł) pozwala na przyjęcie, że wnioskodawca jest wstanie wygospodarować środki niezbędne do realizacji swoich praw przed sądem zawłaszcza, że jest on właścicielem dużego gospodarstwa rolnego stanowiącego niewątpliwie źródło dodatkowych dochodów dla rodziny. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. mk