I SA/Łd 606/15
WyrokWSA w Łodzi2015-10-14
Skład orzekający: Paweł Kowalski, Cezary Koziński, Joanna Tarno
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze mogło uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, jeśli organ pierwszej instancji nie wszczął postępowania podatkowego i nie doręczył stronie postanowienia o jego wszczęciu?Ratio decidendi
Tak, Samorządowe Kolegium Odwoławcze mogło uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, ponieważ organ pierwszej instancji rażąco naruszył prawo procesowe, nie wszczynając postępowania podatkowego i nie doręczając stronie postanowienia o jego wszczęciu, co uniemożliwiło prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego. Zastosowanie art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej było uzasadnione.Stan faktyczny
Skarżący W. P. kwestionował decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., która uchyliła decyzję Burmistrza K. w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2015 rok i przekazała sprawę do ponownego rozpoznania. Organ odwoławczy uznał, że organ pierwszej instancji nie wszczął prawidłowo postępowania podatkowego, nie doręczył stronie postanowienia o jego wszczęciu, ani nie zapewnił stronie czynnego udziału w postępowaniu. Skarżący zarzucał niezgodność powierzchni działki i mieszkalnej z rzeczywistością oraz niezgodność z infrastrukturą.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 14 października 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kowalski, Sędziowie Sędzia WSA Cezary Koziński, Sędzia WSA Joanna Tarno (spr.), , Protokolant Referent-stażysta Daniel Sałuda, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2015 roku sprawy ze skargi W. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie uchylenia i przekazanie do ponownego rozpoznania organowi I instancji decyzji określającej zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od nieruchomości za 2015 rok oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. po rozpoznaniu odwołania od decyzji Burmistrza K. z [...] r. w sprawie ustalenia W. P. i A. G. zobowiązania podatkowego z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego na 2015 rok, uchylił zakwestionowane rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że decyzją z dnia [...] roku, Burmistrz K. ustalił W. P. i A. G. wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego na 2015 rok w kwocie 214,00 zł. Decyzja została doręczona W. P. w dniu 7 lutego 2015 roku.
Od decyzji tej W. P. złożył w terminie odwołanie, tj. w dniu 10 lutego 2015 roku.
Uchylając zakwestionowane rozstrzygnięcie i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji SKO w Ł. wskazało, że z akt przedmiotowej sprawy wynika, iż organ podatkowy pierwszej instancji nie wydał, ani nie doręczył W. P. i A. G. postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego w sprawie ustalenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego na 2015 rok.
Organ odwoławczy zaznaczył, że zwykle w postępowaniu podatkowym, prowadzonym w sprawie ustalenia wysokości z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego wystarczy złożenie zgodnej ze stanem faktycznym informacji w sprawie podatku od nieruchomości i podatku rolnego. Oznacza to, że tylko złożenie zgodnej ze stanem faktycznym ww. informacji zwolniłoby organ podatkowy pierwszej instancji od obowiązku wszczęcia postępowania z urzędu. Materiał zebrany w tej sprawie nie zawiera informacji złożonej przez W. P., co oznacza, że w sprawie podatku od nieruchomości i podatku rolnego organ podatkowy pierwszej instancji nie ustalał wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego na podstawie złożonej informacji tylko na podstawie przeprowadzonego postępowania podatkowego, o wszczęciu którego nie poinformował strony tego postępowania.
Organ wskazał ponadto, że zakwestionowana decyzja nie posiada prawidłowego uzasadnienia faktycznego, co stanowi naruszenie uprawnień strony i uniemożliwia jej złożenie odwołania spełniającego wymagania art. 222 Ordynacji podatkowej.
W ocenie SKO w Ł., brak wszczęcia postępowania, wyznaczenia terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego oraz uzasadnienia zaskarżonej decyzji, nie wypełnił jednej z najważniejszych zasad postępowania podatkowego, jaką jest zasada czynnego udziału stron w każdym stadium postępowania (art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej), jak również zasady informowania strony (art. 124 Ordynacji podatkowej).
Wobec powyższego organ odwoławczy nakazał organowi pierwszej instancji wszcząć z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie ustalenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego na 2015 rok, następnie wezwać W. P. do złożenia informacji w sprawie podatku od nieruchomości i podatku rolnego, przeprowadzić postępowanie dowodowe z udziałem stron, a po jego zakończeniu wyznaczyć stronom siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Następnie organ powinien wydać odpowiadającą prawu decyzję.
W skardze złożonej na wskazaną decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi W. P. wniósł o ponowne rozpatrzenie przez Sąd następujących kwestii:
- niezgodności powierzchni działki nr 353,
- niezgodności powierzchni mieszkalnej na ww. działce,
- niezgodności z istniejącą infrastrukturą.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje:
Na podstawie art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły prawa, i to przynajmniej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wydało zaskarżoną decyzję na podstawie art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy może uchylić w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części.
W omawianej sprawie organ odwoławczy zauważył, że zgromadzony materiał dowodowy nie zawiera informacji złożonej przez W. P., co oznacza, że w sprawie podatku od nieruchomości i podatku rolnego organ pierwszej instancji nie ustalał wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego w oparciu o taką informację, lecz na podstawie przeprowadzonego postępowania podatkowego. Powinien był zatem wszcząć postępowanie postanowieniem, jak tego wymaga art. 165 § 2 Ordynacji podatkowej, które należało doręczyć stronie.
Zgodnie bowiem z art. 165 § 5 pkt 1 Ordynacji podatkowej, przepisów § 2 i § 4 nie stosuje się do postępowania w sprawie ustalenia zobowiązań podatkowych, które zgodnie z odrębnymi przepisami ustalane są corocznie, jeżeli stan faktyczny, na podstawie którego ustalono wysokość zobowiązania podatkowego za poprzedni okres, nie uległ zmianie.
Akta sprawy nie zawierają ani informacji o nieruchomościach i obiektach, o której mowa w art. 6 ust. 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (j.t. Dz.U. z 2014, poz. 849 ze zm.), ani informacji o gruntach, o której mowa w art. 6a ust. 5 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (j.t. Dz.U. z 2013, poz. 1381 ze zm.). Do złożenia takich informacji zobowiązane są osoby fizyczne, na których ciąży obowiązek podatkowy.
Nie można zatem stwierdzić, że stan faktyczny, na podstawie którego ustalono wysokość zobowiązania podatkowego za poprzedni okres, nie uległ zmianie.
W konsekwencji Burmistrza K. nie zastosował się również do treści art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym przed wydaniem decyzji organ podatkowy wyznacza stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Wyłączenie tego obowiązku następuje m. in. w przypadku przewidzianym w art. 165 § 5 Ordynacji podatkowej, tj. gdy stan faktyczny, na podstawie którego ustalono wysokość zobowiązania podatkowego za poprzedni okres, nie uległ zmianie.
W odwołaniu skarżący kwestionuje powierzchnię prawdopodobnie użytków rolnych, która w decyzji została określona na 1,7221 ha, zaś skarżący podaje powierzchnię 1,73 ha. W skardze skarżący podaje jeszcze inne niezgodności powierzchni oraz niezgodność z istniejącą infrastrukturą. Można zatem przypuszczać, że albo skarżący w ogóle nie złożył informacji o nieruchomościach i obiektach oraz informacji gruntach, albo podał w nich zupełnie inną wartość.
W ocenie Sądu organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia, gdy organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie z rażącym naruszeniem norm prawa procesowego - jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, co w konsekwencji uniemożliwiło prawidłowe zastosowanie norm prawa materialnego.
Takie rozumienie przepisu art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej wynika również z treści art. 229 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organ odwoławczy może przeprowadzić tylko uzupełniające postępowanie dowodowe.
Jeżeli w sprawie wystąpią przesłanki kasacyjnego rozstrzygnięcia (art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej) organ odwoławczy nie może narzucić organowi pierwszej instancji sposobu załatwienia sprawy. Wskazówki organu odwoławczego nie mogą przesądzać treści decyzji, gdyż czyniłoby to iluzorycznymi gwarancje procesowe strony (por. wyrok NSA z dnia 1 kwietnia 2008 r., II FSK 224/07, LEX nr 488304).
W omawianej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. nie wyraziło poglądów prawnych w przedmiocie prawa materialnego, których uwzględnienie przesądziłoby o określonym sposobie merytorycznego załatwienie sprawy, co należy uznać za prawidłowe.
W tej sytuacji nie jest możliwe rozpoznanie merytorycznych zarzutów skargi, które na obecnym etapie postępowania należy uznać za bezzasadne.
Z powyższych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) Sąd orzekł jak w sentencji.
P.C.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło