I SA/Łd 608/13

Dnia 9 lipca 2013 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I- Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku R. J. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi R. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 rok p o s t a n a w i a: przyznać skarżącemu – R. J. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. R.J. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 rok. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od powyższej skargi w kwocie 1.453 zł skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, wskazując przy tym, że wnosi o ustanowienie pełnomocnika w osobie adwokata Ł.K.. W zawartym na urzędowym formularzu (PPF) oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną B., matką B., ojcem S. oraz trójką dzieci: 20-letnią córką S., 18-letnim synem B. i 10-letnim synem K. Jednocześnie podał, że w skład majątku rodziny wchodzą nieruchomości w postaci domu o pow. 250 m2 , mieszkania o pow. 150 m2 oraz nieruchomości rolnej o pow. 14,46 ha przeliczeniowych. Łączny dochód rodziny zamyka się kwotą 3.270 zł miesięcznie. Skarżący oświadczył także, iż jego żona posiada działkę rolną o pow. 1,17 ha (zabezpieczoną wpisem do hipoteki na poczet zaległości w podatku dochodowym za 2003 rok). Dodał przy tym, że ponosi koszty ubezpieczenia zdrowotnego rodziny (KRUS) w wysokości 3.825 zł rocznie, a ponadto ponosi wydatki z tytułu płatności podatku rolnego w wysokości 2.144 zł (rocznie), ubezpieczenia budynku mieszkalnego i budynków gospodarczych w A w kwocie 1.383 zł rocznie. W uzasadnieniu wniosku skarżący dodatkowo wyjaśnił, że działalność gospodarczą prowadzi od 1996 roku. Obecnie nie zatrudnia żadnego pracownika, sam wykonuje zawód kierowcy. Wcześniej zatrudniał 2-3 osoby, ale zła koniunktura w transporcie i zobowiązania podatkowe z tytułu podatku VAT i podatku dochodowego spowodowały, że jego firma znalazła się na skraju upadłości. Dodatkowo w wyniku pożaru spaleniu uległ ciągnik wraz z naczepą. Z uwagi na złą sytuację finansową nie udało mu się odbudować zniszczonego taboru. Skarżący podkreślił przy tym, że zobowiązania podatkowe w podatku VAT za lata 2003-2005 i przyjęty układ ratalny (po 1.500 zł miesięcznie) obciążają jego budżet domowy do granic możliwości. Do tego jest jedynym żywicielem 5-sobowej rodziny (uczące się dzieci i żona wymagająca leczenia). Dodatkowo ponosi opłaty związane z utrzymaniem domu i koszty bieżące. Ponadto skarżący wskazał, że spłaca kredyt mieszkaniowy (zaciągnięty na okres 25 lat). Natomiast majątek ruchomy należący do gospodarstwa rolnego stanowią: ciągniki rolnicze, przyczepa, samochód Star, na pojazdach tych został ustanowiony zastaw skarbowy. Z kolei w skład majątku jego firmy wchodzi jedynie ciągnik siodłowy wymagający stałych napraw, również zajęty na poczet zobowiązań w podatku VAT. Skarżący oświadczył przy tym, że w I okresie bieżącego roku poniósł stratę w tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Ponadto ciąży na nim obowiązek zwrotu na rzecz organu podatkowego kosztów sądowych w wysokości 3.600 zł, zasądzonych wyrokiem NSA z 2012 roku. Do wniosku skarżący załączył dokumenty źródłowe dotyczące jego sytuacji majątkowej. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi zważył, co następuje: Wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym jest zasadny. Niemniej tytułem wstępu wyjaśnić należy, że instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – dalej jako "p.p.s.a.". Stosownie do postanowień art. 243 § 1 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie z art. 245 § 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata lub radcy prawnego. Z kolei stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Podkreślić przy tym należy, że wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz nadesłanych dokumentów źródłowych wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną B., matką B., ojcem S. oraz trójką dzieci: 20-letnią córką S., 18-letnim synem B. i 10-letnim synem K. Majątek rodziny stanowią nieruchomości w postaci domu o pow. 250 m2, mieszkania o pow. 150 m2, nieruchomości rolnej o pow. 14,46 ha przeliczeniowych oraz działka rolna należąca do żony skarżącego o pow. 1,17 ha (zabezpieczona wpisem do hipoteki na poczet zaległości w podatku dochodowym za 2003 rok), a ponadto majątek ruchomy w postaci ciągników rolniczych, przyczepy, samochodu Star (obciążonych zastawem skarbowym). Natomiast do majątku firmy skarżącego należy ciągnik siodłowy wymagający stałych napraw, również zajęty na poczet zobowiązań w podatku VAT. Łączny przy tym dochód 5-sobowej rodziny zamyka się kwotą 3.270 zł miesięcznie. Obciążenie tak kształtującego się budżetu rodziny stanowią koszty ubezpieczenia zdrowotnego (KRUS) w wysokości 3.825 zł rocznie, wydatki z tytułu płatności podatku rolnego w wysokości 2.144 zł (rocznie), składki z tytułu ubezpieczenia budynku mieszkalnego i budynków gospodarczych w A w kwocie 1.383 zł rocznie, a ponadto koszty związane z utrzymaniem domu w wysokości 1.296,7 zł i koszty związane z nauką dzieci i dojazdami do szkoły w kwocie 497 zł miesięcznie. Jednocześnie z oświadczeń skarżącego wynika, że obciążenie budżetu rodziny stanowią zobowiązania podatkowe w podatku VAT za lata 2003-2005 i przyjęty układ ratalny z ratą do spłaty w wysokości 1.500 zł miesięcznie. Ponadto w I okresie bieżącego roku (styczeń-kwiecień 2013 roku) poniósł on stratę w tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości -1.600 zł. Dodatkowo ciąży na nim obowiązek zwrotu na rzecz organu podatkowego kosztów sądowych w wysokości 3.600 zł, zasądzonych wyrokiem NSA z 14 listopada 2012 roku, I FSK 282/12. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, w tym zwłaszcza kwotę dochodu rodziny, niezbędnych wydatków i obciążeń, Referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie i przyznał mu prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W ocenie Referendarza sądowego skarżący wykazał bowiem, że nie w jest stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Spełnienie zaś tej przesłanki obligowało do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 504). Jednocześnie odnosząc się do zawartej we wniosku prośby skarżącego o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata Ł.K. Referendarz sądowy uznał za niezbędne wyjaśnić wnioskodawcy, że zgodnie z wprowadzonym ustawą z dnia 12 lutego 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a obowiązującym od dnia 10 kwietnia 2010 r. art. 244 § 3 p.p.s.a., jeżeli strona we wniosku wskazała adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego, właściwa okręgowa rada adwokacka, rada okręgowej izby radców prawnych, Krajowa Rada Doradców Podatkowych lub Krajowa Rada Rzeczników Patentowych, w miarę możliwości i w porozumieniu ze wskazanym adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym, wyznaczy adwokata, radcę prawnego, doradcę prawnego lub rzecznika patentowego wskazanego przez stronę. W świetle powyższego ocena możliwości wyznaczenia w przedmiotowej sprawie pełnomocnikiem z urzędu adwokata – Ł.K. należeć będzie zatem do Okręgowej Rady Adwokackiej w Ł.. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. (MSi)