I SA/Łd 611/11

PostanowienieWSA w Łodzi2011-06-15

Skład orzekający: Sędzia WSA Paweł Kowalski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) powinien zostać uwzględniony w całości, jeśli strona wykazuje dochód w wysokości 1400 zł miesięcznie i posiada mieszkanie, a jednocześnie wskazuje na dodatkowe obciążenia finansowe i chorobę?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że strona nie wykazała niemożności poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania, co jest warunkiem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Mając na uwadze dochód strony w wysokości 1400 zł miesięcznie oraz posiadanie mieszkania, sąd uznał, że strona jest w stanie uiścić część kosztów sądowych (50 zł) bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, w tym na leki. W związku z tym, wniosek o przyznanie prawa pomocy został uwzględniony częściowo.
Stan faktyczny
Skarżąca S. T. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczącą podatku od spadków i darowizn. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów i ustanowienie adwokata). Wnioskodawczyni podała, że jej jedynym dochodem jest emerytura w wysokości 1400 zł miesięcznie, posiada mieszkanie i nie ma innego majątku. Referendarz sądowy przyznał jej prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów ponad 50 zł i ustanowienie adwokata). Skarżąca wniosła sprzeciw, wskazując na dodatkowe obciążenia finansowe (pomoc synowi) i chorobę psychiczną wymagającą drogich leków.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej S. T. prawo pomocy poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych ponad kwotę 50 zł oraz ustanowienie adwokata; oddalono wniosek w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kowalski po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. T. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi S. T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zobowiązania w podatku od spadków i darowizn z tytułu nabycia spadku p o s t a n a w i a: 1/ przyznać skarżącej S. T. prawo pomocy poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych ponad kwotę 50 zł (pięćdziesiąt) oraz ustanowienie adwokata; 2/ oddalić wniosek w pozostałym zakresie. W dniu [...] roku S. T. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn z tytułu nabycia spadku. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi wysokości 100 zł podatniczka zwróciła się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. We wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPF wskazała, że prowadzi gospodarstwo domowe samodzielnie, jej jedynym źródłem dochodu jest jego emerytura w wysokości 1.400 zł miesięcznie. Skarżąca jest właścicielką mieszkania o powierzchni około 40 m2, w którym zamieszkuje, nie posiada innego majątku ani oszczędności. Postanowieniem z dnia [...]r. referendarz sądowy przyznał skarżącej prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 50 zł oraz ustanowienie dla skarżącej adwokata. Skarżąca wniosła sprzeciw od powyższego postanowienia. Podniosła, że we wniosku nie podała wszystkich obciążeń finansowych. Oświadczyła, że pomaga synowi, jej syn jest bezrobotny, jest ojcem trojga dzieci. Cała rodzina utrzymuje się z pensji żony – nauczycielki. Skarżąca oświadczyła również że cierpi na ciężką chorobę psychiczną i nabywa drogie leki. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako: "P.p.s.a."., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Z przepisu tego wynika zatem jednoznacznie, iż zaskarżenie postanowienia referendarza sądowego w sprawie prawa pomocy wywołuje ten skutek, iż sąd wniosek o przyznanie prawa pomocy rozpoznaje od początku, tzn. tak jakby wniosek ten nie był jeszcze przedmiotem analizy, oceny i rozpoznania. Zgodnie z art. 243 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 P.p.s.a.). W myśl art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 245 § 2 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 245 § 3 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie do treści art. 246 § 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W ocenie Sądu skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Sąd porównał wysokość dochodów skarżącej z wysokością wpisu od skargi i doszedł do przekonania, że wniosek zasługuje jedynie na częściowe uwzględnienie. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca wskazała, iż osiąga miesięczny dochód z tytułu emerytury w wysokości 1.400 zł. W tej sytuacji Sąd uznał, że skarżąca jest w stanie uiścić tytułem wpisu od skargi, kwotę 50 zł bez uszczerbku dla własnych koniecznych wydatków, w tym wydatków na leki. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 260 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. P.Z-C.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło