I SA/Łd 611/11

PostanowienieWSA w Łodzi2011-05-31

Skład orzekający: Referendarz sądowy Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżącej przysługuje prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) czy częściowym, biorąc pod uwagę jej sytuację materialną?
Ratio decidendi
Skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Obejmuje ono zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 50 zł oraz ustanowienie adwokata. Całkowite zwolnienie nie zostało przyznane, ponieważ skarżąca dysponuje dochodem pozwalającym na pokrycie połowy wymaganego wpisu.
Stan faktyczny
Skarżąca S. T. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. ustalającą zobowiązanie podatkowe w podatku od spadków i darowizn. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W oświadczeniu o stanie majątkowym podała, że jej jedynym dochodem jest emerytura w wysokości 1.400 zł miesięcznie, a jedynym majątkiem jest mieszkanie o powierzchni 40 m2.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano skarżącej S. T. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 50 zł oraz ustanowienie adwokata. 2. Oddalono wniosek w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 31 maja 2011 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku S. T. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S. T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn z tytułu nabycia spadku p o s t a n a w i a: 1. przyznać skarżącej S. T. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 50 zł (pięćdziesiąt złotych) oraz ustanowienie adwokata; 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. W dniu [...] roku S. T. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku ustalającą skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn z tytułu nabycia spadku. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi wysokości 100 zł podatniczka zwróciła się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W złożonym na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazała, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem dochodu jest jego emerytura w wysokości 1.400 zł miesięcznie. Skarżąca jest właścicielką mieszkania o powierzchni około 40 m2, w którym zamieszkuje nie posiada innego majątku ani oszczędności. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 245 § 2 powołanej ustawy prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 245 § 3 powołanej ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie do treści art. 246 § 1 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. We wniosku o przyznanie prawa pomocy S. T. wskazała, iż samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, którego miesięczny dochód z tytułu emerytury zamyka się kwotą około 1.400 zł. Skarżąca jest właścicielką mieszkania o powierzchni 40 m2, w którym zamieszkuje nie posiada innego majątku ani oszczędności. Uwzględniając powyższe oraz treść art. 245 § 2 i 3 oraz art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że skarżąca wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania zasadnym jest więc przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych ponad kwotę połowy wymaganego wpisu od skargi oraz ustanowienie adwokata. Odmowa całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych podyktowana jest obowiązkiem strony partycypacji w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem koniecznego utrzymania, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Skarżąca dysponuje stałym miesięcznym dochodem w wysokości umożliwiającej wygospodarowanie środków na pokrycie połowy wpisu od skargi w sprawie niniejszej tj. kwoty 50 zł. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. P.Z-C.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło