I SA/Łd 616/17

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Tomasz Naraziński po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2017 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku E.P. i T. P. o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. P. i T. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] UNP [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2011 p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącym prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 28 kwietnia 2017 r. E. P. i T. P., reprezentowani przez adwokata, wnieśli skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2011, w wysokości 18.753 zł. Do skargi załączono dwa odrębne wnioski, o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonych na urzędowych formularzu PPF oświadczeniach o stanie rodzinnym i majątkowym wynika, że źródłem utrzymania skarżących są świadczenia emerytalne w łącznej wysokości 3.174 zł (netto). Wnioskodawcy posiadają mieszkanie o powierzchni 36,6 m2 i wartości około 120.000 zł. Każde z małżonków posiada udział we własności działki rekreacyjnej o powierzchni 1.700 m2, wynoszący 1/3. Skarżący ponoszą wydatki na utrzymanie i wyżywienie w wysokości 750 zł, czynsz – 400 zł, media 69 zł, energię - 120 zł. Ponadto z wniosku T. P. wynika, że wnioskodawca spłaca kredyt, którego miesięczna rata wynosi 243 zł, ponosi wydatki na ubezpieczenie w wysokości 75 zł oraz na leki, w wysokości 120 zł. Skarżąca natomiast oświadczyła, że jej rata kredytu wynosi 419 zł, wydatki na ubezpieczenie – 69 zł oraz na leki – 150 zł. Oboje wnioskodawcy zgodnie oświadczyli, że nie posiadają oszczędności, papierów wartościowych ani innych praw majątkowych, wierzytelności ani przedmiotów, w tym pojazdów mechanicznych, o wartości przekraczającej 5.000 zł. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.)- dalej "P.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). W niniejszej sprawie skarżący wystąpili o prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1pkt 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Odmawiając uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy referendarz wziął pod uwagę, że wysokość wpisu od skargi w rozpoznawanej sprawie wynosi 563 zł. Miesięczne dochody wnioskodawców wynoszą 3.174 zł. Spośród wskazanych przez wnioskodawców wydatków, do wydatków koniecznych do utrzymania się należy zaliczyć wydatki na utrzymanie i wyżywienie w wysokości 750 zł, czynsz – 400 zł, media – 69 zł, energię – 120 zł oraz leki, na które skarżąca wydaje miesięcznie 150 zł, natomiast skarżący 120 zł. Oznacza to, że wnioskodawcy ponoszą miesięcznie wydatki konieczne do utrzymania w wysokości około 1.600 zł. Referendarz nie zaliczył do wydatków niezbędnych, wydatków na spłatę kredytów oraz ubezpieczenie. Nie są to bowiem, co do zasady wydatki, których poniesienie jest konieczne do utrzymania. Wnioskodawcy nie wykazali przy tym, że zaciągnięcie kredytów, które aktualnie spłacają wiązało się z koniecznością nabycia przedmiotów niezbędnych, np. leków czy przyrządów rehabilitacyjnych. Referendarz przyjął przy tym, że skoro skarżący posiadają zdolność kredytową i zaciągnęli zobowiązania kredytowe oraz ponoszą opłaty z tytułu dodatkowego ubezpieczenia, to nie są osobami ubogimi, które wymagają pomocy ze strony Państwa polegającej na zwolnieniu od kosztów sądowych. Przeciwko zaliczeniu skarżących do tej grupy przemawia również i to, że skarżący posiadają działkę rekreacyjną o powierzchni 1.700 m2 (wnioskodawcy posiadają we własności tej nieruchomości udziały wynoszące łącznie 2/3). Posiadanie i utrzymywanie tego rodzaju nieruchomości wskazuje, że wnioskodawcy dysponują środkami finansowymi na zaspokojenie potrzeb niezbędnych do utrzymania się, ale również na inne wydatki wykraczające ponad te konieczne. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Ake.