I SA/Łd 618/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA B. Klimowicz, Sędziowie NSA P. Kiss (spr.),, A. Wrzesińska-Nowacka, Protokolant J. Wegner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2004 roku sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku rolnym za rok 2003. oddala skargę K. K. wnioskiem z dn. 02.02.2004r. zwrócił się do Urzędu Miasta Ł. o umorzenie zaległości z tytułu podatku rolnego za 2003r. uzasadniając swoją prośbę trudną sytuacją finansową. Wnioskodawca podał także, że nakłady i koszty związane z uprawą gruntów rolnych przewyższają wartość produkcji, której nie ma gdzie sprzedać, a ponadto wiele uprawianych produktów rolnych jest mu kradziona bezpośrednio z gruntów. Strona podała również, że głównym źródłem utrzymania jego i żony są stosunkowo niewielkie świadczenia rentowe, które z trudem wystarczają na bieżące utrzymanie i ponoszone koszty leczenia. W toku wszczętego postępowania został spisany w dn.06.02.2004r. protokół przesłuchania strony, z którego wynika, że podatnik liczy 74 lata, otrzymuje rentę w wysokości około 377 zł miesięcznie, mieszka z żoną / wiek 64 lat /, która otrzymuje rentę chorobową w wysokości około 610 zł miesięcznie oraz podatnik jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni przeliczeniowej 9,0068 ha i przychodowości 9.277 zł rocznie, tj. 773 zł miesięcznie. Ustalono także, że podatnik wraz z żoną zajmują dwa pokoje z kuchnią /w tzw.blokach/ i płacą czynsz najmu w wysokości około 375 zł miesięcznie. Prezydent Miasta Ł. decyzją z dn. [...] nr [...], wydaną z powołaniem się na przepisy art.67 par.1 i art.207 ustawy z dn. 29.08.1997r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137, poz.926 ze zm./ oraz art. 18 pkt.1 ustawy z dn.13.11.2003r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego /Dz. U. nr 205, poz. 1966/ odmówił uwzględnienia prośby K. K. o umorzenie zaległości w podatku za 2003 rok od nieruchomości rolnej położonej w Ł. przy ul. A 85. W motywach swojej decyzji organ po rozważeniu sytuacji finansowej strony stwierdził, że brak jest dostatecznych podstaw do uznania, iż w sprawie zachodzi ważny interes podatnika lub interes publiczny, o których mowa w art. 67 par.1 Ordynacji podatkowej do zastosowania umorzenia przedmiotowych zaległości. Organ podniósł również, że posiadane przez podatnika gospodarstwo rolne liczące 10,7977 ha użytków rolnych stanowi ponad 9 ha przeliczeniowych, z którego szacunkowy dochód wynosi za 2003 rok kwote 9.277 zł, tj. 733 zł miesięcznie, natomiast ustalony za ten rok podatek od gruntów wraz z budynkiem wynosi 688,40 zł. W odwołaniu od powyższej decyzji, K. K. wnosząc o jej uchylenie i umorzenie przedmiotowych zaległości stwierdził, że organ pierwszej instancji nie uwzględnił wszystkich okoliczności jego sytuacji. W szczególności strona załączając szereg dokumentów podniosła, że mimo toczącej się od wielu lat sprawy z jego wniosku przeciwko Ochotniczej Straży Pożarnej w Ł. o ustanowienie drogi koniecznej, stanowiącej niezbędny dojazd do jego gospodarstwa rolnego, Urząd Miasta Ł. do chwili obecnej nie załatwił ostatecznie tej sprawy. Podatnik stwierdził, że z uwagi na brak ustanowienia powyższej drogi jest zmuszony zawiesić swoją działalność i z gospodarstwa rolnego ponosi tylko straty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. po rozpatrzeniu odwołania utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję uznając, iż nie narusza ona prawa, a w szczególności art. 67 par.1 Ordynacji podatkowej. Organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana na podstawie uznania administracyjnego i również w przekonaniu Kolegium Odwoławczego z analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że nie zaistniał przypadek ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, uzasadniającego w myśl powołanego przepisu umorzenie zaległości podatkowej. Organ powołując się na wskazane orzecznictwo sądowe w tego rodzaju sprawach podał, że ważny interes podatnika zachodzi w sytuacji, gdy z powodu nadzwyczajnych, losowych przypadków podatnik nie jest w stanie uregulować swoich zaległości podatkowych. Natomist interes publiczny zachodzi w sytuacji, gdy zapłata zaległości podatkowej spowoduje konieczność sięgania przez podatnika do środków pomocy państwa, gdyż nie będzie on w stanie zaspokajać swoich podstawowych potrzeb materialnych. W odniesieniu do sytuacji K.K. organ stwierdził, ze podatnik mimo podeszłego wieku i niezdolności do pracy prowadzi działalność rolniczą, w związku z czym winien liczyć się z koniecznością ponoszenia opłat publicznoprawnych związanych z posiadaniem i użytkowaniem gruntów rolnych. Stwierdzono również, że podniesine przez stronę okoliczności dotyczące prowadzenia sporu z Ochotniczą Strażą Pożarną o ustanowienie drogi koniecznej, lub kradzież jego płodów rolnych przez osoby trzecie nie mogą stanowić wystarczającej podstawy do umorzenia przedmiotowej zaległości podatkowej. W złożonej do Sądu skardze K. K. wnosząc o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego zarzucił, że została ona wydana z naruszeniem art.67 par.1 Ordynacji podatkowej oraz art. 120, art.122 i art.187 par.1 ordynacji podatkowej. Skarżący stwierdził, że "zaskarżona decyzja opiera się na dowolnej interpretacji faktów ustalonych przez organy obu instancji i nie stanowi uznania administracyjnego". Zdaniem skarżącego za umorzeniem jego zaległości podatkowej przemawia zarówno ważny interes podatnika, jak również interes publiczny, gdyż jego skromne dochody z trudem wystarczają na zaspokojenie podstawowych potrzeb bytowych i czynią niemożliwym uregulowanie zaległości z tytułu podatku rolnego. Skarżący stwierdził również, że w przypadku przymusowej egzekucji tych zaległości, zostanie pozbawiony możliwości zaspakajania swoich potrzeb bytowych, co zmusi go do korzystania ze środków publicznych przeznaczonych na pomoc najuboższym. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało w całości swoje stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Skarga nie mogła zostać uwzględniona. Przede wszystkim nie można podzielić zarzutu skarżącego K. K., iż zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. została wydana z naruszeniem prawa materialnego, tj. art.67 par.1 ustawy z dn. 29.08.1997r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137, poz.926 ze zm./. Zgodnie z powyższym przepisem w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy, na wniosek podatnika, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe lub odsetki za zwłokę. Z treści tego przepisu wynika, że ewentualne zastosowanie wymienionej w nim ulgi nawet w przypadku zaistnienia wymienionych przesłanek, ustawodawca pozostawił uznaniu uprawnionego organu podatkowego / organ ... "może".../. Powyższa treść wymienionego przepisu powoduje również, że sprawowana przez sąd administracyjny kontrola zgodności z prawem zaskarżonych tego rodzaju decyzji organów podatkowych sprowadza się w zasadzie jedynie do badania, czy w toku prowadzonego postępowania podatkowego nie zostały naruszone przepisy postępowania i jedynie w przypadku stwierdzenia, że takie naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, sąd na podstawie art. 145 par.1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1270/ uchyla zaskarżoną decyzję. Z analizy przedstawionych Sądowi akt rozpoznawanej sprawy wynika, że organy orzekające, a zwłaszcza organ drugiej instancji szczegółowo rozważyły wszystkie okoliczności, mogące mieć istotne znaczenie w sprawie, w tym zwłaszcza okoliczności podniesione przez skarżącego. W oparciu o sporządzony w dn.06.06.2004r. protokół przesłuchania skarżącego organy orzekajace dokonały oceny jego sytuacji finansowej i rodzinnej oraz innych podniesionych okoliczności uznając, iż brak jest dostatecznych przesłanek do zastosowania wnioskowanego przez stronę umorzenia zaległości podatkowych z tytułu podatku rolnego za 2003 rok na podstawie art. 67 par.1 Ordynacji podatkowej. Należy zgodzić się ze stanowiskiem Kolegium Odwoławczego, iż zastosowanie powyższej ulgi podatkowej może nastąpić jedynie w wyjątkowych sytuacjach, uzasadnionych w szczególności nieprzewidzianymi zdarzeniami losowymi, albowiem podstawową zasadą wynikającą z odpowiednich przepisów prawa podatkowego jest obowiązek zapłaty przez podatnika należnego podatku. Z ustalonego stanu faktycznego sprawy wynika, że skarżący wraz z żoną mieszkają w dwu pokojowym lokalu mieszkalnym w bloku, otrzymują stałe świadczenia rentowe w wysokości ogółem blisko 1.000 zł miesięcznie, a ponadto skarżący jest właścicielem gruntów rolnych o powierzchni ponad 10 ha /około 9 ha przeliczeniowych/, będących przedmiotem opodatkowania, z których szacunkowy dochód roczny wynosi kwotę 9.277 zł, tj. 773 zł miesięcznie. W tych warunkach należy uznać, że dokonana przez organy podatkowe ocena, iż sytuacja ekonomiczna i rodzinna skarżącego nie stanowi dostatecznej podstawy do zastosowania ulgi podatkowej z art.67 par.1 Ordynacji podatkowej nie narusza również przepisów i zasad postępowania podatkowego, w tym powołanych przez skarżącego art. 120, art.122 i art.187 par.1 Ordynacji podatkowej. Należy także podzielić stanowisko Kolegium Odwoławczego, że podniesione przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego oraz sądowego inne okoliczności mające uzasadniać jego wniosek o umorzenie przedmiotowych zaległości podatkowych - dotyczące długotrwałego postępowania o ustanowienie szerszej drogi koniecznej do jego gruntów rolnych oraz kradzieży jego płodów rolnych – nie mogą mieć istotnego znaczenia dla wyniku rozpatrywanej sprawy. Z tych wszystkich względów uznając, iż zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. nie narusza prawa, należało skargę oddalić na podstawie art. 151 wymienionej wyżej ustawy z d. 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.