I SA/Łd 62/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Klimowicz (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Paweł Janicki Asesor WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda Protokolant Asystent sędziego Paweł Pijewski po rozpoznaniu w Łodzi na rozprawie w dniu 2 września 2008 r. przy udziale --- sprawy ze skargi D. Ż. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w sprawie podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 240,- (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. I SA/Łd 62/08 UZASADNIENIE Pismem z dnia 19 lipca 2007 roku D.Ż. wniósł do Dyrektora Izby Celnej w Ł. odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego (...) w Ł. z dnia[...] oraz od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego (...) w Ł. z dnia[...] w przedmiocie podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów doręczonych mu w dniu 12 lipca 2007 roku wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. W uzasadnieniu wniosku podatnik wskazał, iż powyższe decyzje nigdy nie zostały mu doręczone i zostały przez organ bezpodstawnie uznane za skutecznie doręczone w sytuacji skierowania ich pod niewłaściwy adres. D.Ż. wyjaśnił, iż przedmiotowe decyzje zostały wysłane pod adres (...) S. ul. A zamiast S.ul. B (...) R.. Zdaniem podatnika nieprawidłowe określenie przez organ kodu pocztowego oraz siedziby poczty adresata było przyczyną nie doręczenia mu decyzji. O istnieniu w obrocie prawnym aktów administracyjnych dowiedział się dopiero z korespondencji prowadzonej z Izbą Skarbową w Ł. w związku z toczącą się egzekucją. Postanowieniem z dnia[...] Dyrektor Izby Celnej w Ł., na podstawie art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 roku Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 623), art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 roku Kodeks celny (Dz. U. z 2001r. Nr 75, poz. 802 ze zm.), art. 163 § 1 Ordynacji podatkowej, odmówił D.Ż. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego (...) w Ł. z dnia[...]. Organ stwierdził, iż podatnik nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminowi ponieważ wbrew jego twierdzeniom przedmiotowa decyzja została skutecznie mu doręczona w trybie wskazanym w art. 150 Ordynacji podatkowej. Wpisanie przez organ I instancji błędnego kodu pocztowego nie miało znaczenia, albowiem decyzja została przekazana do właściwego urzędu pocztowego gdzie mimo dwukrotnego awizowania nie została podjęta. W dniu 13 grudnia 2007 roku D.Ż. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia[...]. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, któremu zarzucił naruszenie art. 120, 121, 122, 123 i 124 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu skargi kolejny raz podniósł kwestie związaną z błędnym zaadresowaniem decyzji organu celnego, co w jego ocenie doprowadziło do naruszenia przepisów ordynacji podatkowej. Ponadto skarżący nadmienił, iż organ celny nie wskazał, iż placówka pocztowa zawiadomiła go w sposób nie budzący wątpliwości o nadejściu pisma i miejscu, gdzie może je odebrać. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenia, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. W dniu 2 września 2008 roku na rozprawie w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi pełnomocnik skarżącego z urzędu poparł wniesioną skargę oraz wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej podniesionych. Oceniając zaskarżone postanowienie Sąd stwierdził, że organ administracji publicznej naruszył przepisy postępowania, zwłaszcza art. 122, 187 § 1 i 162 § 1 Ordynacji podatkowej i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia[...] w przedmiocie odmowy przywrócenia D.Ż. terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego (...) w Ł. z dnia[...]. Zgodnie z art. 162 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Z brzmienia tego przepisu wynika jasno, że aby można było rozpatrywać wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej muszą łącznie zostać spełnione następujące przesłanki: - uchybienie terminowi przez wnioskodawcę, - złożenie wniosku o przywrócenie terminu, w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia, - wykazanie przez wnioskodawcę braku winy w uchybieniu terminu. A zatem niezbędnym warunkiem do rzeczowego rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu w trybie art. 162 i nast. Ordynacji podatkowej jest ustalenie, że czynność procesowa została podjęta przez stronę z uchybieniem terminu do jej dokonania. Strona postępowania występując z wnioskiem o przywrócenie terminu musi więc mieć świadomość, iż terminowi temu uchybiła. Termin procesowy do wniesienia odwołania rozpoczyna swój bieg w dniu doręczenia stronie decyzji. Tym samym w aspekcie formalnoprawnym skuteczność wniosku o przywrócenie terminu do złożenia środka zaskarżenia uzależniona jest od uprzedniego skutecznego doręczenia adresatowi aktu administracyjnego (decyzji lub postanowienia). Nieprawidłowe doręczenie stronie decyzji sprawia, iż termin procesowy do złożenia środka zaskarżenia w ogóle nie rozpoczyna swojego biegu i jednocześnie nie można mówić o uchybieniu przez stronę terminowi. A zatem kwestionowanie przez stronę skuteczności doręczenia decyzji w żadnym razie nie może stanowić podstawy wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W takim przypadku termin do złożenia odwołania w ogóle nie rozpoczął biegu, co sprawia, iż ewentualny wniosek strony o przywrócenie terminu staje się bezprzedmiotowy. Nie można zatem domagać się przywrócenia terminu powołując się na nieprawidłowe doręczenie decyzji. W rozpoznawanej sprawie należy krytycznie ocenić postępowanie organu podatkowego polegające na merytorycznym odniesieniu się do żądania strony o przywrócenie terminu w sytuacji niewykazania istnienia formalnoprawnych przesłanek warunkujących rzeczowe rozpoznanie wniosku. Dyrektor Izby Celnej nie przeprowadził jakichkolwiek ustaleń w zakresie charakteru wniosku skarżącego z dnia 19 lipca 2007 roku inicjującego postępowanie w niniejszej sprawie. Dokonując oceny tegoż dokumentu nie sposób nie dostrzec, iż wniosek D.Ż. jest niejasny i zawiera wewnętrzne sprzeczności, które bez podjęcia szczegółowych wyjaśnień wykluczają możliwość jego merytorycznego rozpoznania w trybie art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie sposób jednoznacznie wywieść czy wniosek skarżącego oparty jest na stwierdzeniu, że decyzja Naczelnika Urzędu Celnego (...) w Ł. z dnia[...] w ogóle została skarżącemu doręczona, a jak wyżej wspomniano jest to niezbędny warunek do merytorycznego załatwienia wniosku o przywrócenie terminu. Z oświadczeń składanych przez D.Ż. w toku postępowania sądowoadministracyjnego wynika z jednej strony, iż decyzję tą doręczono mu 12 lipca 2007 roku (k. nr 21 akt administracyjnych) z drugiej zaś, że akt ten nigdy nie został mu doręczony. Organ podatkowy nie podjął nawet próby wyjaśnienia powyższych sprzeczności i w sposób negatywny odniósł się do żądania strony, co uzasadnił niewykazaniem przez stronę kryterium braku winy w uchybieniu terminu. Zdaniem Sądu, w tym składzie, takie działanie organu jest nie do zaakceptowania. Nie można bowiem było merytorycznie rozpatrzyć przedmiotowego wniosku przed uprzednim wyjaśnieniem, czy stanowisko strony oparte jest na twierdzeniu, że decyzja organu podatkowego z dnia[...] została doręczona adresatowi, czy też strona w istocie kwestionuje skuteczność doręczenia decyzji. Niezbędnym warunkiem do złożenia wniosku o przywrócenie terminu jest przyznanie przez stronę, że terminowi uchybiła. Natomiast w przypadku, gdy strona twierdzi, że nie uchybiła terminowi winna wnieść odwołanie i ewentualnie w wypadku stwierdzenia przez organ uchybienia terminowi do wniesienia odwołania kwestionować postanowienie w tym przedmiocie. W świetle niewyjaśnionych sprzeczności związanych z doręczeniem decyzji adresatowi nie ma możliwości merytorycznego rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu. Ewentualność rzeczowego rozważenia wniosku o przywrócenie terminu jest dopuszczalna tylko wówczas, gdy wnioskodawca ma świadomość uchybienia terminowi, mimo prawidłowego doręczenia mu decyzji. Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), orzekł, jak w wyroku. O kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 250 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ jest obowiązany przeprowadzić stosowne postępowanie dowodowe w celu dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy i stanowiska podatnika, co w sposób jednoznaczny pozwoli ocenić intencje D.Ż. zawarte w piśmie z dnia 19 lipca 2007 roku i rozstrzygnąć żądanie strony. P.Pie.