I SA/Łd 62/14

Dnia 23 czerwca 2014 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2012 rok p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu A. M. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W dniu 18 grudnia 2014 roku A. M. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [....] odmawiającą stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji w sprawie podatku od nieruchomości za 2012 rok. W dniu 29 stycznia 2014 roku skarżący uiścił wpis sądowy od skargi w wysokości 200 zł. W odpowiedzi na zawiadomienie o wyznaczeniu rozprawy skarżący zwrócił się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z uwagi na skomplikowany charakter sprawy. Ze złożonego na urzędowym formularz PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz dokumentów nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że wnioskodawca wspólnie z niepracującą żoną prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania skarżącej jest prowadzona przez skarżącego działalność gospodarcza w postaci kopalni kruszywa. Z tytułu prowadzonej działalności w 2013 roku uzyskał przychód na poziomie 84.588 zł poniósł koszty w wysokości 75.549 zł osiągając dochód w wysokości 9.038 zł. w 2013 roku uzyskał ona także dochód z innych źródeł w wysokości 6.077 zł. Z nadesłanych deklaracji VAT-7 wynika, że od początku br. obroty jego firmy kształtowały się na poziomie od 3.500 zł do 7.300 zł miesięcznie. Majątek trwały firmy skarżącego stanowią spycharka gąsienicowa o wartości 6.100 zł w chwili zakupu tj. 2001 roku oraz koparka o wartości 30.500 zł w 2000 roku. Skarżący jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 2,2736 ha z domem o powierzchni 50 m2, w którym zamieszkuje. Koszty utrzymania swojego gospodarstwa domowego wnioskodawca oszacował na kwotę 1.500-2.500 zł nie potrafił jednak wskazać wydatków, które na nią się składają. Wyjaśnił także, że nadesłane zeznania podatkowe zostały potwierdzone za zgodność z oryginałem przez doradcę podatkowego J. W., który w ramach "N." prowadzi księgowość podatnika. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek skarżącego nie jest zasadny. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata (punkt 4 formularza PPF), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie do treści art. 246 § 1 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny- art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. We wniosku o przyznanie prawa pomocy A. M. wskazał, wspólnie z niepracującą żoną prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania skarżącej jest prowadzona przez niego działalność gospodarcza w postaci kopalni kruszywa, z której w ubiegłym roku uzyskał dochód w wysokości 9.038 zł. w 2013 roku uzyskał on także dochód z innych źródeł w wysokości 6.077 zł. Z nadesłanych deklaracji VAT-7 wynika, że od początku br. obroty jego firmy kształtowały się na poziomie od 3.500 zł do 7.300 zł miesięcznie. Skarżący jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 2,2736 ha z domem o powierzchni 50 m2, w którym zamieszkuje. Koszty utrzymania swojego gospodarstwa domowego oszacował na kwotę 1.500-2.500 zł nie potrafił jednak wskazać wydatków, które na nią się składają. Uwzględniając powyższe, wysokość uiszczonego przez skarżącego wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie (200 zł) stosownie do treści art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że podatnik nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść opłat sądowych bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. obowiązkiem strony jest partycypacja w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem koniecznego utrzymania, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Należy jeszcze podkreślić, że głównym i zarazem jedynym kryterium przyznawania prawa pomocy jest sytuacja materialna wnoszącego. Dla oceny zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy nie jest istotna wysokość deklarowanych przez skarżącego wydatków, ale kwota wydatków uznawanych za niezbędne do zaspokojenia podstawowych potrzeb rodziny i zapewnienia jej prawidłowego funkcjonowania. Tymczasem podatnik jedynie zadeklarował, że wysokość kosztów utrzymania jego gospodarstwa domowego waha się w granicach 1.500-2.500 zł nie wskazując struktury wydatków, która dopiero pozwoliłaby na ocenę czy wszystkie ponoszone wydatki jego gospodarstwa domowego należą do wydatków koniecznych, których ponoszeniu należy przyznać pierwszeństwo przed wydatkami związanymi z udziałem w postępowaniu przed sądem administracyjnym. O ile bowiem nie ulega wątpliwości, iż za wydatki konieczne uznać należy koszty zakupu mediów, podatki, czy wydatki na leki to do kategorii tej nie można zaliczyć wydatków na telewizję cyfrową czy spłatę kredytu. Z uwagi na dość wysoką przy uwzględnieniu wielkości posiadanego domu kwotę zadeklarowanych wydatków miesięcznego utrzymania oraz niewskazania przez skarżącego ich charakteru brak jest możliwość ich oceny pod katem niezbędności ponoszonych wydatków. Skarżący uiścił już wpis sądowy w wymaganej wysokości, i posiada źródło utrzymania w postaci działalności gospodarczej z której miesięczne przychody wahają się na poziomie od 3.500 zł do 7.300 zł umożliwiają mu poniesienie ewentualnych dalszych wydatków związanych z niniejszym postępowaniem, których wysokość będzie już niższa. Dodatkowo wnioskodawca ponosi koszty obsługi księgowo-prawnej swojej działalności oświadczył bowiem, że księgowość jego firmy prowadzi doradca podatkowy J. W., co w zasadzie wyklucza możliwość przyznania stronie z urzędu profesjonalnego pełnomocnika. Wskazać należy, że w ramach prawa pomocy adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym (art. 246 § 3 p.p.s.a.). Ze względu na tożsamość pomocy prawnej udzielanej przez adwokatów i doradców podatkowych w sprawach z zakresu zobowiązań podatkowych uznać należało, że wnioskodawca pozostając w stosunku prawnym z doradcą podatkowym nie jest uprawniony do uzyskania pomocy innego profesjonalnego pełnomocnika z urzędu (por. postanowienie NSA z dnia 19 maja 2005 r., sygn. akt I FZ 168/05, postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 7 maja 2008 r., sygn. akt I SA/Gd 456/07; M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka- Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Lex a Wolters Kluwer business, Warszawa 2009, s. 699-700). Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. MK