I SA/Łd 620/12

Dnia 29 sierpnia 2012 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2012 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku D. A. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2011 rok p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącej – D. A. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. D.A. złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2011 rok. We wniosku tym skarżąca podała, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie osiąga żadnego dochodu. Przychody z działalności gospodarczej za okres do stycznia do maja 2012 roku wyniosły 18.942,14 zł, a koszty ich uzyskania stanowią kwotę 25.273,93 zł, co skutkowało stratą w wysokości -6.331,79 zł. Skarżąca podniosła przy tym, że jej majątek stanowi działka o pow. 818 m2 wraz z budynkiem (w budowie) i zniszczonym budynkiem gospodarczym, w którym są przechowywane pozostałe po budowie materiały. Budynek ten jest w złym stanie technicznym i wymaga remontu. Natomiast budynek w budowie z uwagi na błędy w zakresie projektu i wykonania wymaga nakładów w wysokości co najmniej 150.000 zł. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem z dnia 3 lipca 2012 roku wezwano D.A. do złożenia zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodu osiągniętego w 2011 roku, udokumentowania wskazanego we wniosku faktu braku osiągania dochodu, wskazania kwoty i źródła środków przeznaczanych na utrzymanie i podstawowe opłaty eksploatacyjne wraz z podaniem ich wysokości oraz nadesłania wyciągów z posiadanych rachunków bankowych za ostatnie 3 miesiące, w tym rachunku związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej, w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca w drodze pisma z dnia 1 sierpnia 2012 roku wskazała, że wysokie koszty jej utrzymania wiążą się z honorarium adwokata, z którego pomocy korzysta. Wskazała przy tym, że nie pokrywa kosztów utrzymania mieszkania, gdyż zamieszkuje u siostry, a poza tym nie posiada środków na ten cel. Wydatki związane z wyżywieniem pokryła z kwoty 4.002,57 zł odzyskanej z tytułu "wygranej sprawy". W kwestii zaś spełnienia wymogu przedłożenia wyciągów z posiadanych rachunków bankowych skarżąca wyjaśniła, że posiada konto dewizowe, na którym zgromadzone środki stanowią kwotę 3.800 DEM, "ale tych środków nie należy brać pod uwagę, gdyż praktycznie ich nie ma", są bowiem przeznaczone na opłacenie ekspertyzy budynku posadowionego w Ł. przy ul. A, zleconej [...] Akademii Technicznej. Jednocześnie skarżąca wskazała, iż nie przedłoży wyciągów bankowych z rachunku bankowego związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą, stwierdzając przy tym, że "ja nie dotykam się do tego konta, po niezgodnych z prawem czynnościach dokonanych przez Komornika Sądowego, który dokonał bezprawnej egzekucji na podstawie wyroku wydanego w warunkach oszustwa procesowego, nie wiem, co się z tym kontem dzieje i nie chcę wiedzieć, najważniejsze że po mojej interwencji w Komisji Nadzoru Finansowego nie zostałam obciążona kosztami bezprawnych działań Komornika Sądowego na moim koncie bankowym. Sprawa tych bezprawnych działań Komornika jest w Sądzie". Do pisma skarżąca załączyła wydruk z podatkowej książki przychodów za 6 miesięcy, przekazy pocztowe, pismo do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego Ł. oraz pismo do [...] Akademii Technicznej. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – dalej jako "p.p.s.a.". Stosownie do postanowień art. 243 § 1 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Z kolei stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, że występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie strony skarżącej leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że ze złożonego wniosku i nadesłanych dokumentów oraz wyjaśnień wynika jedynie, iż skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie osiąga żadnego dochodu. Przychody z prowadzonej przez nią działalności gospodarczej za okres do stycznia do maja 2012 roku wyniosły 18.942,14 zł, a koszty ich uzyskania stanowiły kwotę 25.273,93 zł, co skutkowało stratą w wysokości - 6.331,79 zł. Majątek skarżącej stanowi działka o pow. 818 m2 wraz z budynkiem (w budowie), wymagającym nakładów i zniszczonym budynkiem gospodarczym, w którym są przechowywane pozostałe po budowie materiały. Skarżąca zamieszkuje u siostry i nie ponosi w związku z tym kosztów utrzymania mieszkania i podobnie kosztów zakupu owoców i warzyw. Natomiast pozostałe kwestie dotyczące sytuacji majątkowej skarżącej, w ocenie Referendarza sądowego, nie zostały przez nią należycie wyjaśnione. W szczególności, wobec stwierdzenia skarżącej dotyczącego wykonania obowiązku nadesłania wyciągów z rachunku bankowego związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą o treści: "ja nie dotykam się do tego konta, po niezgodnych z prawem czynnościach dokonanych przez Komornika sądowego, który dokonał bezprawnej egzekucji na podstawie wyroku wydanego w warunkach oszustwa procesowego, nie wiem, co się z tym kontem dzieje i nie chcę wiedzieć", trudno uznać, że wyjaśnienia te stanowią wykonanie powyższego obowiązku i co więcej uzasadniają przyznanie skarżącej prawa pomocy w żądanym zakresie. Nie ulega przy tym wątpliwości, że w związku z wezwaniem Referendarza sądowego obowiązkiem skarżącej było powzięcie informacji na temat stanu posiadanego przez nią rachunku bankowego. Z całą pewnością wyrażona wola skarżącej przejawiająca się w stwierdzeniu: "nie wiem, co się z tym kontem dzieje i nie chcę wiedzieć", nie wskazuje, aby skarżąca podjęła jakiekolwiek kroki celem zadośćuczynienia temu wymogowi. Podkreślić przy tym należy, że realizacja powyższego wymogu wobec wynikającego z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. obowiązku wykazania trudnej sytuacji majątkowej uprawniającej do przyznania prawa pomocy leżała w interesie skarżącej. W dalszej kolejności zauważyć należy, że skarżąca w żaden sposób nie wykazała, iż zgromadzona na rachunku bankowym kwota 3.800 DEM bezwzględnie zostanie w całości przeznaczona na pokrycie kosztów związanych ze zleceniem ekspertyzy wskazanego we wniosku budynku. W związku z tym Referendarz sądowy nie dopatrzył się w tej sprawie względów przemawiających za "niebraniem tej kwoty pod uwagę" przy ocenie możliwości płatniczych skarżącej. Dodatkowo z analizy pisma w sprawie ekspertyzy wynika jedynie, że skarżąca aktualnie zwróciła się z zapytaniem o wysokość kosztów związanych ze sporządzenia takiej opinii, co tym samym oznacza, że nie posiada ona informacji potwierdzających konieczność zachowania wskazanych środków na sfinansowanie tych kosztów. Ponadto za gołosłowne uznać należy stwierdzenia skarżącej dotyczące kwestii wysokich kosztów utrzymania będących następstwem wysokiego honorarium adwokata, z którego pomocy korzysta. Skarżąca w żadnej mierze nie sprecyzowała ani własnych kosztów utrzymania, ani tym bardziej kosztów owego honorarium. Jednocześnie podkreślić należy, że Referendarz sądowy nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzeń w sytuacji, gdy dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości strony nie są wystarczająco wyjaśnione, gdyż uchyla się ona od złożenia stosownych oświadczeń i żądanych informacji w tym przedmiocie. Sprawą wnioskodawcy jest bowiem wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Referendarz sądowy uznał, iż wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżąca nie wykazała bowiem, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Jedynie zaś wykazanie spełnienia tej przesłanki obligowałoby Referendarza sądowego do uwzględnienie wniosku w żądanym zakresie (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 504). Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. (MSi)