I SA/Łd 620/12

Dnia 10 stycznia 2014 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku D. A. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2011 rok p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącej – D. A. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 11 października 2013 roku D. A. została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia w wysokości 100 zł, wniesionego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 września 2013 roku oddalające jej wniosek o wyłączenie sędziego WSA Joanny Tarno, sędziego NSA Teresy Porczyńskiej i sędziego NSA Wiktora Jarzębowskiego od orzekania w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 620/12 z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2011 rok. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca złożyła na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W zawartym na tym formularzu oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca wskazała, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jej przychody z działalności gospodarczej za okres do stycznia do października 2013 roku wyniosły 29.102,13 zł, a koszty ich uzyskania stanowiły kwotę 34.336,38 zł, co skutkowało stratą w wysokości -5.234,25 zł. Skarżąca podniosła przy tym, że jej emerytura za ten okres stanowiła kwotę 17.440 zł netto, a środki wolne pozostawione do dyspozycji wyniosły 6.137,75 zł. Ponadto skarżąca wskazała, że jej majątek stanowi działka o pow. 818 m2 wraz z budynkiem (w budowie) i zniszczonym budynkiem gospodarczym, w którym są przechowywane pozostałe po budowie materiały. Ponadto w skład tego majątku wchodzi samochód osobowy Renault Megane Scenic, rok produkcji 1997, służący wyłącznie do działalności gospodarczej (zastaw bankowy – zabezpieczenie kredytu na działalność gospodarczą). Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem z dnia 25 listopada 2013 roku wezwano D. A. do złożenia zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodu osiągniętego w 2012 roku, udokumentowania podanej kwoty dochodu miesięcznego brutto, wskazania kwoty i źródła środków przeznaczanych na utrzymanie i podstawowe opłaty eksploatacyjne wraz z podaniem ich wysokości oraz nadesłania wyciągów z posiadanych przez skarżącą rachunków bankowych za ostatnie 3 miesiące (w tym rachunku związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej) - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca w drodze pism procesowych z dnia 20 grudnia 2013 roku oraz z dnia 9 stycznia 2014 roku wskazała, że koszty utrzymania domu, w którym zamieszkuje, pokrywa jej siostra, natomiast na wyżywienie nie wydaje więcej niż 500 zł. Ponosi także wydatki na zakup lekarstw. Jednocześnie skarżąca wyjaśniła, że nie posiada rachunków bankowych, z uwagi na fakt, iż nie stać ją na opłacenie kosztów jego utrzymania. Posiada jedynie książeczkę oszczędnościową z kwotą 100 zł. Ponadto skarżąca podała, że jej przychody z działalności gospodarczej za okres do stycznia do listopada 2013 roku wyniosły 26.625,13 zł, a koszty ich uzyskania stanowiły kwotę 37.860,38 zł, co skutkowało stratą w wysokości -11.235,25 zł. Skarżąca podniosła przy tym, że jej emerytura za ten okres wyniosła 19.193,68 zł netto, wypłacone zasiłki chorobowe stanowiły kwotę 4.867,28 zł netto. Jej dochód wyniósł 12.825,71 zł, składki na ubezpieczenie społeczne to kwota 5.248,72 zł, zaś składki na ubezpieczenie społeczne stanowiły kwotę 5.162,80 zł, a ponadto wydatki na zakup lekarstw i rehabilitację wyniosły 6.127 zł, co spowodowało niedobór środków pieniężnych opiewający na kwotę 3.712,81 zł. Skarżąca dodała przy tym, że jej niepokryte zobowiązania wynoszą 33.443 zł (niezapłacona faktura za program LEX i zobowiązanie w podatku od nieruchomości). Do pism załączyła zaświadczenie o uzyskanych dochodach w 2012 roku, kserokopię zwolnienia lekarskiego za okres od dnia 1 stycznia do 14 stycznia 2014 roku, zestawienie zapisów księgowych za 11 miesięcy 2013 roku, kserokopię książeczki PKO i kserokopię przekazu ZUS. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.". Stosownie zaś do treści art. 245 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Jak wynika z wniosku skarżąca ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Przesłanki przyznania prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym określa art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W świetle tego przepisu przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar dowodu powyższych okoliczności spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy. Świadczy o tym użyty w art. 246 § 1 p.p.s.a. zwrot "gdy osoba ta wykaże". Do Referendarza sądowego kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczeniem życiowym i dostępną wiedzą należy natomiast ocena, czy takie okoliczności zachodzą. Przechodząc do merytorycznej oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych przede wszystkim zauważyć należy, że skarżąca wystąpiła z kolejnym (drugim) wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Analiza akt sprawy dowodzi bowiem, że postanowieniem z dnia 24 października 2012 roku, wydanym na skutek wniesienia sprzeciwu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowienie to, z uwagi na oddalenie przez Naczelny Sąd Administracyjny w drodze postanowienia z dnia 31 stycznia 2013 roku zażalenia skarżącej, stało się prawomocne. Powyższa okoliczność nie wyklucza jednak możliwości ponownego ubiegania się przez skarżącą o przyznanie prawa pomocy, gdyż stosownie do treści art. 243 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku (na każdym jego etapie). Skarżąca nie może jednak zapominać, że zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe. Wspomniana moc wiążąca w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą one przyjmować, iż dana kwestia kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Zakamycze 2006, s. 365). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że Referendarz sądowy rozpoznając aktualnie złożony (drugi) wniosek o przyznanie prawa pomocy, nie może odstąpić od oceny sytuacji materialnej wnioskodawczyni zawartej we wskazanym wcześniej prawomocnym postanowieniu. Podkreślić przy tym należy, że możliwość zmiany bądź uchylenia wspomnianego orzeczenia daje art. 165 p.p.s.a., jednakże tylko i wyłącznie przy spełnieniu wskazanego w nim warunku, czyli zmiany okoliczności sprawy. Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" należy przy tym rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia (por. T. Ereciński, w: Komentarz do K.p.c. III, LexisNexis, s. 661). W przypadku postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy będzie to w szczególności pogorszenie sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Analiza treści oświadczeń skarżącej zawartych w aktualnie złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazuje, że oświadczenia te w znacznej mierze stanowią powtórzenie oświadczeń zamieszczonych we wniosku skarżącej z dnia 20 czerwca 2012 roku i żadnej mierze nie wynika z nich, aby sytuacja materialna skarżącej uległa pogorszeniu. W szczególności z przedstawionego aktualnie wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika bowiem, że skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jej przychody z działalności gospodarczej za okres do stycznia do października 2013 roku wyniosły 29.102,13 zł, a koszty ich uzyskania stanowiły kwotę 34.336,38 zł, co skutkowało stratą w wysokości -5.234,25 zł. Dochód skarżącej z tytułu emerytury wyniósł 17.440 zł netto, a środki wolne pozostawione do dyspozycji stanowiły kwotę 6.137,75 zł. Skarżąca nadal zamieszkuje w domu należącym do jej siostry, która ponosi koszty jego utrzymania. Także w ramach posiadanego majątku skarżąca nie wykazała zmian sugerujących, iż jej sytuacja materialna w tym zakresie uległa pogorszeniu. Nadal jej majątek stanowi działka o pow. 818 m2 wraz z budynkiem (w budowie) i zniszczonym budynkiem gospodarczym, w którym są przechowywane pozostałe po budowie materiały. Ponadto w skład tego majątku wchodzi samochód osobowy Renault Megane Scenic, rok produkcji 1997 wraz z ustanowionym zastawem bankowym, stanowiącym, jak wskazała, zabezpieczenie kredytu na działalność gospodarczą. Z całą pewnością nową okolicznością w sprawie przemawiającą za przyznaniem prawa pomocy nie jest fakt posiadania niezapłaconej faktury za program LEX i zobowiązania w podatku od nieruchomości, a także kwota dochodu brutto osiągniętego przez skarżącą w 2012 roku. Mając na uwadze powyższe, uznać zatem należało, że ponowny wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych wraz z nadesłanymi dodatkowymi informacjami i dokumentami nie wskazuje na zmianę okoliczności faktycznych, ani też prawnych w stosunku do tych, które stanowiły podstawę odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w drodze postanowienia z dnia 24 października 2012 roku. Podkreślić przy tym należy, że wykazana aktualnie kwota przychodów skarżącej z działalności gospodarczej w porównaniu z uprzednio przedstawionym wykazem wskazuje na tendencję wzrostową, dodatkowo uwagę zwracają podane we wniosku wolne środki do dyspozycji (6.137,75 zł), a także fakt posiadania książeczki oszczędnościowej, którą skarżąca niewątpliwie założyła z myślą przeznaczania uzyskiwanych środków na poczet oszczędności. Okoliczności te, w ocenie Referendarza sądowego, bezspornie dowodzą, że sytuacja majątkowa skarżącej w analizowanym okresie nie tylko się nie pogorszyła, lecz uległa zmianie na korzyść skarżącej, co tym samym potwierdza zasadność odmowy przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. AK.