I SA/Łd 620/12

Dnia 10 września 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział I w składzie następującym: Sędzia NSA: Anna Świderska (przewodnicząca) Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk - Drozda Sędzia WSA Paweł Kowalski po rozpoznaniu w dniu 10 września 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku D. A. o wyłączenie sędziego WSA Joanny Tarno i sędziego NSA Teresy Porczyńskiej i sędziego NSA Wiktora Jarzębowskiego od orzekania w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 620/12 ze skargi D. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie: ustalenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2011 rok postanawia: oddalić wniosek. Skargą z 2 maja 2012 roku D. A. zakwestionowała prawidłowość decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z [...] roku wydaną w przedmiocie ustalenia wysokości jej zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2011 rok. W dniu 28 sierpnia 2013 roku do sądu wpłynęło pismo skarżącej z wnioskiem o wyłączenie sędziów NSA: Teresy Porczyńskiej oraz Wiktora Jarzębowskiego i sędziego WSA Joanny Tarno od orzekania w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 620/12. Uzasadniając swój wniosek skarżąca wskazała, że sędziowie Joanna Tarno i Teresa Porczyńska wydały wyroki w innych sprawach skarżącej (sygn. akt I SA/Łd 336/08 i I SA/Łd 337/08) dotyczących podatku od nieruchomości za 2006 i 2007 rok, gdzie wyraziły swój pogląd odnośnie zagadnień kluczowych z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy. W ocenie skarżącej powyższe uzasadnia jej wątpliwości co do ich bezstronności bowiem jeszcze przed zamknięciem rozprawy i wydaniem wyroku mają już wyrobione stanowisko, które może wpłynąć na treść rozstrzygnięcia, jako że stan faktyczny sprawy w zasadzie nie uległ zmianie. Także fakt uchylenia wyroków tutejszego sądu we wskazanych sprawach przez Naczelny Sąd Administracyjny może wskazywać, że bezstronność składu orzekającego budzi uzasadnione wątpliwości. Odnośnie sędziego NSA Wiktora Jarzębowskiego skarżąca wskazał, że co prawda nie miała jeszcze sprawy z jego udziałem jednak z uwagi na fakt, że sprawy rozstrzygane są w składzie trzyosobowym jego ewentualnie odmienne stanowisko od wyrażonego przez sędziego J. Tano i sędziego T. Porczyńską pozostanie bez wpływu na rozstrzygnięcie. W dniu 2 września 2013 roku Sędzia WSA Joanna Tarno i Sędziowie NSA Teresa Porczyńska i Wiktor Jarzębowski złożyli oświadczenie, iż nie są im znane żadne okoliczności, które mogłyby wywoływać uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności w sprawie. Oświadczyli również, że nie zachodzą podstawy do ich wyłączenia z mocy ustawy określone w art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a.". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny. Na wstępie należy wskazać, że instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa (art. 18 p.p.s.a.), jak i na wniosek strony (art. 19 p.p.s.a.) jest istotną gwarancją procesową, realizującą zasadę bezstronności sędziego w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Jej celem jest eliminowanie okoliczności, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Przepis art. 19 p.p.s.a., który stanowi podstawę złożenia rozpoznawanego wniosku, zakreśla tzw. względne przesłanki wyłączenia sędziego. Zgodnie z nim niezależnie od wymienionych w art. 18 p.p.s.a. przyczyn wyłączenia, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Wniosek o wyłączenie sędziego strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia (art. 20 § 1 p.p.s.a). Powyższe oznacza, że wniosek o wyłączenie sędziego powinien odnosić się do określonego sędziego i wskazywać na istnienie takich okoliczności, które mogą rodzić wątpliwość co do jego bezstronności. Będą to więc wszelkie obiektywnie zaistniałe okoliczności, dające podstawę do sformułowania uzasadnionych zastrzeżeń, co do bezstronności sędziego, przy rozstrzyganiu danej sprawy. Okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi faktycznie wystąpić, tzn. nie może mieć charakteru potencjalnego, tj. być jedynie uprawdopodobniona. Wyjaśnić także należy, że okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziego lub sędziów w danej sprawie, musi być realna, a zatem nie jest wystarczająca sama podejrzliwość strony, bądź utrata wiary w bezstronność sędziego, wynikająca z nadmiernej wrażliwości lub przeczuleń strony. Nie ma znaczenia subiektywne przekonanie strony o braku bezstronności sędziego wyznaczonego do rozpoznawania jej sprawy, lecz konieczne jest wskazanie powodów, które obiektywnie spowodowały utratę zaufania do jego bezstronności. Rozważając istnienie przesłanek wyłączenia sędziego na podstawie art. 19 p.p.s.a. nie można abstrahować od treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 grudnia 2005 roku, w sprawie o sygn. akt SK 53/04, w którym Trybunał orzekł, iż art. 19 p.p.s.a. w zakresie, w jakim ogranicza przesłankę wyłączenia sędziego jedynie do stosunku osobistego, pomijając inne okoliczności, które mogą mieć wpływ na ocenę bezstronności sędziego, jest niezgodny z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. W ocenie TK gwarancje bezstronności sędziego nie mogą być ograniczone jedynie do stworzenia możliwości wyłączenia sędziego ze względu na istnienie bezpośrednich relacji o charakterze osobistym, ale muszą być pojmowane szerzej – jako umożliwiające wyłączenie w przypadku okoliczności, które w sytuacji konkretnego sędziego mogą budzić uzasadnione wątpliwości co do wydania orzeczenia opartego na w pełni zobiektywizowanych przesłankach. Biorąc powyższe pod uwagę sąd rozpoznając wniosek skarżącej oceniał nie tylko kwestię istnienia stosunku osobistego, o którym mowa w art. 19 p.p.s.a., ale i innych okoliczności, które mogły wywoływać wątpliwości, co do bezstronności sędziego. Uzasadniając swój wniosek D. A. wskazała, że sędziowie T. Porczyńska i J,. Tarno brały udział w rozstrzyganiu innych spraw skarżącej dotyczących jej zobowiązań podatkowych podatku od nieruchomości za inny okres rozliczeniowy, gdzie wyraziły swój pogląd odnośnie zagadnień kluczowych z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy, zaś sędzia W. Jarzębowskiego nie wydawał jeszcze rozstrzygnięcia w żadnej ze spraw skarżącej jednak z uwagi na fakt, że sprawy rozstrzygane są w składzie trzyosobowym jego ewentualnie odmienne stanowisko od wyrażonego przez pozostałych członków składu pozostanie bez wpływu na rozstrzygnięcie. W ocenie tutejszego sądu powołane okoliczności w żaden sposób nie prowadzą do stwierdzenia, że w rozpoznawanej sprawie sędziowie ci mogą być stronniczy. Sąd w składzie niniejszy podziela pogląd wyrażony w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 19 lutego 2002 r., sygn. akt II UKN 307/01( OSNP 2003/24 poz. 600), zgodnie z którym sędzia nie podlega wyłączeniu z tej przyczyny, że poprzednio orzekał w innej, nawet jeśli sprawa ta toczyłaby się między tymi samymi stronami. O konieczności automatycznego wyłączenia sędziów orzekających w innej sprawie z udziałem skarżącej nie może przesądzać także eksponowana przez nią okoliczność uchylenia przez Naczelny Sąd Administracyjny wydanych przez nich uprzednio wyroków, gdyż podstawą uchylenia rozstrzygnięć w zakresie podatku od nieruchomości za lata 2006-2007 była błędna interpretacja przepisów prawa materialnego przez sąd I instancji (por. wyroki NSA z 14 sierpnia 2012 roku sygn. akt II FSK 2440/10i II FSK 2445/10). Zmiana w powołanych sprawach rozstrzygnięcia przez sąd wyższej instancji nie wskazuje w żaden sposób na brak bezstronności sędziów przy wydaniu uchylonych orzeczeń. Dla porządku zauważyć także należy, iż sprawa o sygn. akt I SA/Łd 620/11 dotyczy innej decyzji niż kontrolowana w toku tamtych postępowań. Tym samym nie zachodzi przesłanka, o której mowa w art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a. Z kolei za trafnością wniosku o wyłączenie sędziego W. Jarzębowskiego nie mogą przemawiać przywołane na jego uzasadnienie argumenty natury arytmetycznej, wskazujące na możliwość jego przegłosowania przez pozostałych członków składu orzekającego, bowiem w żadne sposób nie podważają one obiektywizmu sędziego w przedmiotowej sprawie. Zgodnie z ugruntowanym poglądem orzecznictwa i doktryny wyłączenie sędziego nie może nastąpić na skutek li tylko subiektywnego przeświadczenia strony co do tego, że sędzia prowadzi proces wadliwie, nieobiektywnie czy stronniczo (por. postanowienie NSA z dnia 15 marca 2012 r., sygn. akt II GZ 86/12, postanowienie z dnia 23 lutego 2012 r., sygn. akt II OZ 103/12, postanowienie NSA z dnia 6 sierpnia 2009 r., sygn. akt II OZ 648/09, Drachal J. Wiktorowska A., Zalasińska K. [w:] Prawo o postępowaniu przesądami administracyjnymi. Komentarz, red. Hauser R., Wierzbowski M., Warszawa 2011, s. 158, Tarno J. P., Prawo o postępowaniu przesądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 82), a w we wnioskach skarżącej zostały powołane jedynie zarzuty o takim właśnie charakterze. Niezależnie od powyższego uznając wniosek skarżącej o wyłączenie sędziów za niezasadny, sąd uwzględnił także oświadczenia objętych nim sędziów wskazujące, że nie łączą ich z wnioskodawczynią żadne stosunki, o których mowa w art. 18 i art. 19 p.p.s.a. Z przedstawionych wyżej względów na podstawie art. 22 § 1 i § 2 p.p.s.a., w związku z art. 19 i art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.