I SA/Łd 625/16

Dnia 9 września 2016 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 9 września 2016 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku R. W. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi R. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr UNP: [...] [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za czerwiec 2011 roku oraz umorzenia postępowania podatkowego w podatku od towarów i usług za czerwiec 2009 roku i czerwiec 2010 roku p o s t a n a w i a: przyznać skarżącej – R. W. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. R. W. złożyła na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za czerwiec 2011 roku oraz umorzenia postępowania podatkowego w podatku od towarów i usług za czerwiec 2009 roku i czerwiec 2010 roku. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem A., 15-letnią córką N. i 13-letnią córką J.. Majątek rodziny stanowią udział we współwłasności domu o pow. 238 m2 oraz samochód Skoda Octavia z 2004 r. o wartości 10.000 zł. Skarżąca wskazała, że jej mąż jest bezrobotny, zarejestrowany w urzędzie pracy bez prawa do zasiłku. W związku z tym jedyne źródło utrzymania rodziny stanowi jej zasiłek rehabilitacyjny w wysokości 1.788,15 zł. Wydatki stanowią zaś kwotę rzędu 3.350 zł. Kwotę tę powiększają wydatki na zakup opału w wysokości ok. 300 zł. Ponadto spłaca pożyczkę odnawialną. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła dodatkowo, że dom, który zakupiła na kredyt we współwłasności z teściową, został zajęty przez komornika. Kwota długu znacznie przewyższyła już wartość tego domu. Kwota zadłużenia wynosi ok. 1.000.000 zł. Pobierany przez nią zasiłek rehabilitacyjny jest również zajęty przez komornika. Mąż mimo starań nie może znaleźć pracy. Do wniosku skarżąca załączyła zaświadczenia lekarskie dotyczące jej stanu zdrowia oraz stanu zdrowia jej męża. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem z dnia 2 sierpnia 2016 rok wezwano skarżącą do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących jej sytuacji majątkowej, w tym do nadesłania wyciągów z ewentualnie posiadanych przez skarżącą i jej męża rachunków i lokat bankowych za ostatnie 3 miesiące, przedstawienia odpisu zeznania podatkowego skarżącej i jej męża za 2015 rok, wskazania wszystkich źródeł pochodzenia środków przeznaczanych na zobowiązania i stałe wydatki w wykazanej we wniosku kwocie przekraczającej kwotę dochodu rodziny, wyjaśnienia kwestii przeznaczenia kwot uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości w latach 2009-2011, o których mowa w zaskarżonej decyzji, przedstawienia decyzji właściwego urzędu pracy potwierdzającej status męża skarżącej jako osoby bezrobotnej, udokumentowania wykazanej we wniosku kwoty zadłużenia w wysokości ok. 1.000.000 zł oraz określenia kwoty wykazanej we wniosku pożyczki odnawialnej, w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca w drodze pisma z dnia 13 sierpnia 2016 roku nadesłała dodatkowe oświadczenia i dokumenty dotyczące jej sytuacji majątkowej. Wyjaśniła także kwestię przeznaczenia kwot uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości w latach 2009-2011, o których mowa w zaskarżonej decyzji. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Wniosek o przyznanie prawa pomocy należało uwzględnić. Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej jako: "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Jednocześnie wskazać należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Pomoc finansowa ze strony Państwa przysługiwać będzie jedynie podmiotom, które nie mogą - z powodów od siebie niezależnych - pozyskać środków koniecznych do prowadzenia postępowania sądowego (postanowienie NSA z dnia 16 kwietnia 2008 r. sygn. akt II OZ 326/08, opubl. CBOIS). Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz nadesłanych dokumentów wynika, iż skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem A., 15-letnią córką N. i 13-letnią córką J.. Majątek rodziny stanowią udział we współwłasności domu o pow. 238 m2 oraz samochód Skoda Octavia z 2004 r. o wartości 10.000 zł. Dom został zakupiony na kredyt we współwłasności z teściową i aktualnie jest zajęty przez komornika. Kwota zadłużenia wynosi ok. 1.000.000 zł. Mąż skarżącej jest bezrobotny, zarejestrowany w urzędzie pracy bez prawa do zasiłku, poszukuje pracy. W związku z tym jedyne wykazane przez skarżącą źródło utrzymania rodziny stanowi jej zasiłek rehabilitacyjny w wysokości 1.788,15 zł, który także podlega zajęciu przez komornika. Z nadesłanych dokumentów wynika przy tym, że decyzjami z dnia 26 kwietnia 2016 roku skarżącej zostały przyznane świadczenia wychowawcze na obie córki w wysokości łącznej 1.000 zł miesięcznie, łączny zatem dochód rodziny stanowi kwotę 2.788,15 zł. Wydatki zamykają się zaś kwotą rzędu 3.350 zł. Kwotę tę powiększają wydatki na zakup opału w wysokości ok. 300 zł. Skarżąca korzysta przy tym z pożyczki odnawialnej w wysokości 13.200 zł (limit w koncie osobistym). Aktualnie kwota środków dostępnych widniejących na rachunku wynosi 10.624,19 zł (stan na dzień 31.07.2016r.). Ponadto w 2015 rok skarżąca osiągnęła dochód w wysokości 33.968,12 zł oraz stratę w ramach prowadzenia działalności gospodarczej w wysokości -5.040,08 zł (według PIT-36). Oboje małżonkowie cierpią na różne schorzenia, skarżąca pozostaje pod opieką ortopedyczno-rehabilitacyjną i opieką lekarza psychiatry, jej mąż z kolei choruje na cukrzycę insulinozależną o niestabilnym przebiegu i nadciśnienie tętnicze. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, w tym kwotę dochodu rodziny, kwotę zobowiązań, brak zatrudnienia męża skarżącej oraz wpływ stanu zdrowia na sytuację materialną rodziny, referendarz sądowy uznał, iż wniosek skarżącej zasługuje na uwzględnienie i przyznał jej prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wobec przedstawionej we wniosku sytuacji majątkowej i zdrowotnej małżonków należało uznać, że skarżąca wykazała, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Wykazanie zaś spełnienia tej przesłanki uzasadnia przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. Ake.