I SA/Łd 626/09

Dnia 23 września 2009 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 23 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. i T. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. K. i T. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 rok p o s t a n a w i a: odmówić skarżącym M. K. i T. K. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 26 czerwca 2009 roku M.K. i T.K. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...]w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 rok. W dniu 5 sierpnia 2009 roku do sądu wpłynął wniosek skarżących o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości. W złożonym na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach M.K. wskazał, że od półtora roku nie wykonuje pracy zawodowej i utrzymuje się wyłącznie z oszczędności, samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, posiada na utrzymani dwoje dzieci, które zamieszkują z jego byłą żoną i na które łoży miesięcznie alimenty w wysokości 4.000 zł. Skarżący jest właścicielem mieszkania o powierzchni 70 m2 w T. M. oraz trzech nieruchomości rolnych położonych w N., posiada także oszczędności w wysokości około 2.000 zł, nie poosiada innego majątku. Wskazał, iż posiadane mieszkanie zamieszkuje jego siostra i przeznaczone jest na zaspokajanie jej potrzeb mieszkaniowych, a jedna z nieruchomości rolnych obciążona jest hipoteką. T.K. wskazał, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z dwojgiem małoletnich dzieci, którego jedynym źródłem dochodu są alimenty od jej byłego męża na rzecz dzieci w wysokości 4.000 zł. Skarżąca jest właścicielką domu o powierzchni 220 m2 nie posiada innego majątku ani oszczędności. Zarządzeniem z dnia 12 sierpnia 2009 roku skarżący zostali wezwani do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodów skarżącej oraz jej byłego męża za dwa ostatnie lata podatkowe w sposób umożliwiający określenie wysokości uzyskiwanych przychodów i kosztów ich uzyskania, bądź nadesłania odpisu zeznań podatkowych za te lata, nadesłanie wyciągów z posiadanych kont i lokat bankowych za ostatnie 4 miesiące, udokumentowanie wysokości miesięcznych stałych obciążeń ich gospodarstw domowych, wskazania powierzchni nieruchomości, których właścicielem pozostaje skarżący, wskazania tytułu prawnego do nieruchomości stanowiącej adres zamieszkania skarżącego, w terminie 10 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Powyższe zarządzenie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżących w dniu 27 sierpnia 2009 roku. Terminy do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy upłynęły bezskutecznie. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpili o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. We wniosku o przyznanie prawa pomocy M.K. wskazał, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, od półtora roku nie wykonuje pracy zawodowej i utrzymuje się wyłącznie z oszczędności, posiada na utrzymani dwoje dzieci, na które łoży miesięcznie alimenty w wysokości 4.000 zł. Skarżący jest właścicielem mieszkania o powierzchni 70 m2 w T. M., w którym zamieszkuje jego siostra oraz trzech nieruchomości rolnych położonych w N., z których jedna jest obciążona hipoteką, posiada także oszczędności w wysokości około 2.000 zł, nie poosiada innego majątku. T. K. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z dwojgiem małoletnich dzieci, którego jedynym źródłem dochodu są alimenty od jej byłego męża na rzecz dzieci w wysokości 4.000 zł. Skarżąca jest właścicielką domu o powierzchni 220 m2 nie posiada innego majątku ani oszczędności. Stosownie do przepisu art. 255 p.p.s.a. w sytuacji, w której oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach strony okaże się niewystarczające dla oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego, rodzinnego i możliwości płatniczych bądź wzbudza wątpliwości strona jest obowiązana złożyć dodatkowe oświadczenia lub dokumenty źródłowe. Zarządzeniem z dnia 12 sierpnia 2009 roku skarżący zostali wezwany do przedstawienia dodatkowych dokumentów obrazujących ich sytuację materialną, oraz wysokość ponoszonych kosztów utrzymania jednak nie wywiązali się z nałożonych obowiązków. W tej sytuacji brak jest możliwości przeprowadzenia całościowej oceny sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych skarżących w celu ustalenia czy rzeczywiście obiektywnie odpowiada ona przesłankom uzasadniającym przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Wskazać należy, iż w interesie skarżących ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy leżeć powinno prawidłowe oraz pełne wyjaśnienie rzeczywistej sytuacji materialnej i możliwości płatniczych. Uwzględniając powyższe oraz treść art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że M.K. i T.K. nie wykazali, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Skarżący nie udzielili informacji dotyczących swoich dochodów za dwa ostatnie lata kalendarzowe, wielkości posiadanego majątku pozwalającej oszacować jego wartość, nie nadesłali wyciągów z rachunków bankowych obrazujących ich aktualną sytuację materialną, nie wykazali wielkości ponoszonych kosztów utrzymania, powyższe nie pozwala na ocenę czy ich sytuacja majątkowa odpowiada przesłankom określonym w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie w swoich orzeczeniach podkreślał, że ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy leży na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności, a rozstrzygnięcie sądu w kwestii prawa pomocy zależne jest od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (por. postanowienie NSA z dnia 30.04.2009 r. II OZ 379/09). To w jej interesie leży całościowe przedstawienie swojej rzeczywistej sytuacji rodzinnej, majątkowej i możliwości płatniczych. W przeciwnym razie musi się ona liczyć z negatywnymi dla siebie konsekwencjami. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. obowiązkiem strony jest partycypacja w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Skarżący nie udzielili informacji na temat swoich dochodów w ostatnich latach, pełnej informacji dotyczącej posiadanego majątku, ani ponoszonych kosztów utrzymania, wobec powyższego uczynili niemożliwym weryfikację twierdzeń o trudnej sytuacji materialnej i braku jakichkolwiek środków finansowych, z których mogłyby zostać pokryte należności sądowe. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. M.k.