I SA/Łd 626/13
PostanowienieWSA w Łodzi2013-09-04
Skład orzekający: Małgorzata Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że jego sytuacja materialna uniemożliwia mu poniesienie kosztów postępowania sądowego w celu uzyskania prawa pomocy?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy został oddalony, ponieważ skarżący nie wykazał w sposób wystarczający swojej trudnej sytuacji materialnej. Pomimo wezwania do uzupełnienia wniosku i przedstawienia dokumentów potwierdzających jego sytuację finansową, skarżący nie udokumentował dochodów z działalności gospodarczej ani wysokości ponoszonych kosztów utrzymania, a deklarowane wydatki przekraczały posiadane dochody, co czyniło jego oświadczenia niewiarygodnymi. Ciężar dowodu w zakresie wykazania niemożności poniesienia kosztów spoczywa na wnioskodawcy.Stan faktyczny
Skarżący D. K. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczącą określenia zobowiązania podatkowego w VAT. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy, w tym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wnioskodawca przedstawił oświadczenie o swojej trudnej sytuacji materialnej, wskazując na zablokowane konto firmowe, niskie wynagrodzenie i obowiązek alimentacyjny oraz spłatę zaległości podatkowych. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, skarżący przedstawił dodatkowe wyjaśnienia i dokumenty, jednak referendarz sądowy uznał je za niewystarczające do przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącemu D. K. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 4 września 2013 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 4 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. K. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi D. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie: określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2007 roku p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu D. K. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
W dniu 19 kwietnia 2013 roku D. K. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku określającą zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2007 roku.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 7.335 zł skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W złożonym na wezwanie sądu na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach D. K. wskazał, że jego firma skup surowców wtórnych przestała przynosić dochody, gdyż urząd skarbowy zablokował konto firmowe wnioskodawcy. Dlatego został zmuszony do zatrudnienia się w konkurencyjnej firmie złomowej z wynagrodzeniem w wysokości 1.600 zł brutto. Skarżący oświadczył, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, a żonie z którą ma rozdzielność majątkową płaci 3.000 zł alimentów na dwoje dzieci. Dodatkowo w ramach ugody z urzędem skarbowym wnioskodawca płaci raty po 1.000 zł tytułem zaległości, dlatego jest zmuszony pożyczać pieniądze od znajomych. Z uwagi na fakt, że oświadczenie wnioskodawcy zawarte w formularzu PPF było niepełne nie wskazywało bowiem w ogóle ponoszonych kosztów utrzymania, ani wysokości dochodów lub starty z prowadzonej działalności gospodarczej został on zobowiązany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: nadesłanie odpisów zeznań podatkowych za 2012 rok, udokumentowanie wysokości wynagrodzenia otrzymywanego przez wnioskodawcę z tytułu umowy o pracę; udokumentowanie zawieszenia lub likwidacji działalności gospodarczej prowadzonej przez wnioskodawcę, a w razie jej kontynuowania nadesłanie deklaracji w podatku od towarów i usług VAT-7 za ostatnie 4 okresy rozliczeniowe; wskazanie tytułu prawnego do nieruchomości stanowiącej miejsce zamieszkania skarżącego i udokumentowanie wysokości miesięcznych kosztów utrzymania jego gospodarstwa domowego, nadesłanie ostatniego rachunku zysków i strat z działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego; nadesłanie ugody zawartej z UKS i udokumentowanie faktu ratalnej spłaty należności nią objętych, udokumentowanie wysokości uiszczanych świadczeń alimentacyjnych i wskazanie źródeł ich pokrycia, w terminie 10 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi skarżący wyjaśnił, że jego firma nie przynosi dochodów bowiem urząd skarbowy zablokował konto firmowe na kwotę ok. 3.300.000. zł. Firma skarżącego nie posiada żadnego majątku trwałego. Skarżący oświadczył, że pozostaje w separacji z żoną nadesłał także wyrok zaoczny Sądu Rejonowego w T. z [...] roku zobowiązujący go do przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny poprzez uiszczanie na rzecz swojej żony kwoty po 3.000 zł miesięcznie. Skarżący nadesłał także dowody wpłaty tytułem kosztów egzekucyjnych kwot od 1.000 do 800 zł ostatni z marca br. wnioskodawca oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym ze swoimi rodzicami. Miesięczny dochód ich gospodarstwa z tytułu umów o pracę wnioskodawcy i jego ojca oraz renty uzyskiwanej przez matkę stanowi kwota 4.000 zł brutto, z którego pokrywane są alimenty na rzecz żony wnioskodawcy oraz koszty egzekucyjne na rzecz urzędu skarbowego. Wnioskodawca nadesłał zaświadczenie o zarobkach swoje i ojca potwierdzające, iż uzyskują oni minimalne wynagrodzenie za pracę przy czy z pensji wnioskodawcy dokonywane jest dobrowolne potrącenie na rzecz urzędu skarbowego w kwocie 200 zł.
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Wniosek nie jest zasadny.
Stosownie do przepisów art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 poz. 270 ze zm.)- dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie do regulacji zawartej w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Z wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dodatkowych wyjaśnień i dokumentów wynika, że D. K. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z rodzicami, którego dochód zamyka się kwotą ok. 3.000 zł netto miesięcznie. Skarżący nie posiada żadnego majątku. Skarżący nie udzielił żadnych informacji dotyczących ponoszonych kosztów utrzymania, oświadczył jedynie, że z dochodu tego pokrywane są alimenty na rzecz żony w wysokości 3.000 zł miesięcznie i kwota ok. 1.000 zł miesięcznie wpłacana jest do urzędu skarbowego tytułem kosztów egzekucyjnych. Już proste zestawienie przedstawionych danych dotyczących posiadanych na utrzymanie dochodów ze złożonymi oświadczeniami dotyczącymi ponoszonych z nich wydatków, które nie uwzględniają w żadnej mierze niezbędnych kosztów utrzymania wskazuje na deficyt dochodów nad ponoszonymi kosztami, którego źródeł pokrycia skarżący nie wskazał mimo wystosowanego do niego w tym zakresie wezwania. Z informacji pochodzących z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wynika, iż zarówno skarżący jak i jego ojciec w dalszym ciągu prowadzą indywidualną działalność gospodarczą w postaci sprzedaży hurtowej odpadów i złomu, jednak skarżący nie udzielił żadnych informacji dotyczących uzyskiwanych z tego tytułu dochodów, mimo wezwania nie nadesłał deklaracji VAT-7 umożliwiających ocenę kondycji finansowej jego firmy w celu zweryfikowania twierdzeń strony o jej trudnej sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów sądowych w sprawie. W tym miejscu należy wskazać, iż w sytuacji, w której oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach strony okaże się niewystarczające dla oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego, i możliwości płatniczych bądź wzbudza wątpliwości jak w sprawie niniejszej jest ona obowiązana złożyć dodatkowe oświadczenia lub dokumenty źródłowe. Skarżący nie wywiązał się z nałożonych na niego obowiązków w żaden sposób nie udokumentował bieżących obrotów z działalności gospodarczej ani wysokości ponoszonych kosztów utrzymania, zaś deklarowane przez wnioskodawcę wydatki znacznie przekraczają posiadane na utrzymanie dochody czyniąc niewiarygodnym jego oświadczenia złożone na potrzeby postępowania w przedmiocie prawa pomocy. Wskazać należy, iż w interesie skarżącego ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy leżeć powinno prawidłowe oraz pełne wyjaśnienie rzeczywistej sytuacji materialnej i możliwości płatniczych i na nim spoczywa ciężar dowodu, obowiązek wykazania, że jego sytuacja materialna uniemożliwia mu poniesienie kosztów postępowania. Uwzględniając powyższe oraz treść art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. należało uznać, że wnioskodawca nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść żądnych kosztów postępowania.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
AK.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło