I SA/Łd 628/16

Dnia 17 sierpnia 2016 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. P. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi P. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] UNP [...] w przedmiocie: podatku od spadków i darowizn p o s t a n a w i a: 1. przyznać skarżącemu P. P. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi oraz ustanowienie adwokata; 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. W dniu 16 czerwca 2016 roku P. P. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku w przedmiocie podatku od spadków i darowizn z tytułu nabycia spadku po zmarłym ojcu. Do skargi dołączył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Ze złożonego na urzędowym formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz akt sprawy wynika, że skarżący wspólnie z 92-letnią matką prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania są ich emerytury w łącznej wysokości 2.387 zł miesięcznie. Strona oświadczyła, że zamieszkuje w należącym do matki mieszkaniu własnościowym spółdzielczym, którego koszty utrzymania zamykają się kwotą ok. 770 zł (czynsz, prąd, telefon, telewizja i internet). Dodatkowo skarżący ponosi koszty: podatku gruntowego 117 zł, raty podatku związane z zasiedzeniem gruntu 50 zł, biletu miesięcznego 40 zł, opłaty za telefon komórkowy 35 zł, wydatki na leki i leczenie matki będącej osobą niepełnosprawną i wymagającą opieki ok. 350 zł. Jedyny majątek posiadany przez wnioskodawcę stanowi udział w ½ nieruchomości niezbudowanej nabytej w spadku po ojcu o wartości 132.000 zł. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek jest częściowo zasadny. Stosownie do przepisu art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.)- dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata (punkt 4 formularza PPF), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie do treści art. 246 § 1pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy i akt sprawy wynika, że skarżący wspólnie z 92-letnią matką prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania są ich emerytury w łącznej wysokości 2.387 zł miesięcznie. Strona zamieszkuje w należącym do matki mieszkaniu własnościowym spółdzielczym, którego koszty utrzymania zamykają się kwota ok. 770 zł (czynsz, prąd, telefon, telewizja i internet). Dodatkowo skarżący ponosi koszty: podatku gruntowego 117 zł, raty podatku związane z zasiedzeniem gruntu 50 zł, biletu miesięcznego 40 zł, opłaty za telefon komórkowy 35 zł, wydatki na leki i leczenie matki będącej osobą niepełnosprawną i wymagającą opieki ok. 350 zł. Jedyny majątek posiadany przez wnioskodawcę stanowi udział w ½ nieruchomości niezbudowanej nabytej w spadku po ojcu o wartości 132.000 zł. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w sprawie niniejszej (111 zł) oraz fakt, że jego nieuiszczenie w krótkim terminie 7 dni rodzi dla strony negatywne konsekwencje w postaci odrzucenia skargi, należało stosownie do treści art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. uznać, że skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny dlatego, w celu zachowania prawa do sądu, zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi i ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Ł. (art. 253 p.p.s.a.). Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych uznać należało za nieuzasadniony. Partycypacja w kosztach postępowania jest bowiem obowiązkiem strony nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem koniecznego utrzymania, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Wnioskodawca posiada stałe źródło dochodów w postaci świadczenia z ZUS swojego oraz matki, które w zestawieniu z udokumentowanymi wydatkami koniecznego utrzymania pozwala w ocenie referendarza sądowego na czynienie drobnych oszczędności celem poniesienie ewentualnych dalszych kosztów postępowania, których wysokość będzie już niższa. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. Ake.