I SA/Łd 63/14
PostanowienieWSA w Łodzi2014-04-10
Skład orzekający: Magdalena Sieniuć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka z o.o., która nie prowadzi działalności gospodarczej, ale odnotowała zysk w poprzednim roku obrotowym i posiada środki pieniężne, wykazała brak dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania sądowego w celu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym?Ratio decidendi
Spółka z o.o., która nie prowadzi działalności gospodarczej, ale odnotowała zysk w poprzednim roku obrotowym i posiada środki pieniężne, nie wykazała braku dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania sądowego. Udzielenie prawa pomocy jest wyjątkiem od zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości i powinno być stosowane tylko w przypadkach, gdy zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście i obiektywnie niemożliwe.Stan faktyczny
Spółka z o.o. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczącą podatku VAT. Jednocześnie wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od opłat sądowych, oświadczając, że nie prowadzi działalności gospodarczej od 2012 roku, posiada zerowy kapitał zakładowy i środki trwałe, nie ma rachunków bankowych oraz poniosła stratę w ostatnim roku obrotowym. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, spółka przedstawiła dodatkowe dokumenty dotyczące sytuacji majątkowej, jednak nie podała kwoty i źródła środków na bieżącą działalność. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania skarżącej – A Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od opłat sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 10 kwietnia 2014 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od opłat sądowych w sprawie ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2008 roku p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącej – A Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od opłat sądowych.
A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2008 roku.
W złożonym następnie, na urzędowym formularzu (PPPr), wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od opłat sądowych skarżąca oświadczyła, że nie prowadzi działalności gospodarczej od 2012 roku. Wysokość jej kapitału zakładowego i wartość środków trwałych skarżąca określiła jako "zero" zł. Stwierdziła przy tym, że nie posiada rachunków bankowych. Ponadto w ostatnim roku obrotowym poniosła stratę w wysokości -19.421,19 zł. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła, że nie jest w stanie uiścić wpisu od skargi, gdyż od 2012 roku nie prowadzi działalności gospodarczej i nie ma żadnych przychodów.
Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia 20 marca 2014 roku wezwano pełnomocnika skarżącej do uzupełniania wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie przez Spółkę aktualnego bilansu oraz rachunku zysków i strat, informacji dotyczącej jej sytuacji majątkowej za 2013 rok, deklaracji podatkowych potwierdzających fakt nieprowadzenia działalności gospodarczej – z okresu ostatnich trzech miesięcy i wskazania kwoty i źródła środków przeznaczanych na finansowanie bieżącej działalność Spółki (np. w postaci kosztów ustanowienia pełnomocnika w niniejszej sprawie) - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącej w drodze pisma z dnia 31 marca 2014 roku nadesłał wymagane dodatkowe dokumenty dotyczące sytuacji majątkowej skarżącej. Jednakże w dokumentach tych skarżąca nie zamieściła żadnego oświadczenia w kwestii kwoty i źródła pochodzenia środków przeznaczanych na finansowanie jej bieżącej działalności.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje:
Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.".
Stosownie do przepisu art. 243 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od opłat sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 powołanej ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy osobie prawnej może być przyznane w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić przez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Od referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające do udzielenie prawa pomocy. Należy podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest wyjątkiem od przewidzianej w
art. 199 p.p.s.a. zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości, zgodnie z którą strony postępowania ponoszą koszty związane ze swym udziałem w sprawie. Ponadto jako forma dofinansowania z budżetu państwa powinna się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście i obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz. 8).
Ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, dodatkowych dokumentów i informacji udzielonych przez skarżącą wynika, że Spółka nie prowadzi działalności gospodarczej. Wysokość jej kapitału zakładowego wynosi 0 zł. Spółka nie posiada środków trwałych i, jak podaje, także rachunku bankowego. Niemniej jednak według rachunku zysków i strat oraz bilansu w ostatnim roku obrotowym (2013 roku) Spółka odnotowała zysk w kwocie 13.318,60 zł, gromadząc przy tym środki pieniężne w kasie i na rachunkach w wysokości 1.749,41 zł. Zauważyć przy tym należy, że wykazany w bilansie za 2013 rok przychód, według oświadczenia skarżącej, stanowi 1% udział w dochodach Spółki komandytowej. Podczas gdy w 2012 roku Spółka deklarowała stratę w kwocie -19.421,19 zł (według rachunku zysków i strat 2012 rok), co niewątpliwie świadczy o tym, że sytuacja majątkowa Spółki wykazuje aktualnie tendencję wzrostową.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, w tym zwłaszcza kwotę zysku skarżącej za 2013 rok oraz kwotę środków zgromadzonych na dzień 31.12.2013 roku, zestawiając ją przy tym z kwotą wpisu od skargi w niniejszej sprawie (2.918 zł), Referendarz sądowy uznał, że skarżąca nie wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Podkreślić przy tym należy, że przedstawiona przez skarżącą sytuacja finansowa, w tym zwłaszcza fakt udziału w dochodach spółki komandytowej, nie pozwala przyjąć, iż zdobycie przez skarżącą środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście i obiektywnie niemożliwe w niniejszej sprawie. Dodatkowo uwagę w tym kontekście zwraca fakt, że skarżąca w złożonych oświadczeniach pominęła milczeniem kwestię kwoty i źródła pochodzenia środków przeznaczanych na finansowanie jej bieżącej działalności, w tym choćby środków przeznaczonych na pokrycie kosztów ustanowienia pełnomocnika w niniejszej sprawie.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
dc.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło