I SA/Łd 631/12

Dnia 28 czerwca 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Sędzia WSA Paweł Kowalski po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2012 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 rok od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów postanawia: 1. przyznać skarżącemu prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 1.500 (jeden tysiąc pięćset) złotych; 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. A. Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. Do skargi załączony został formularz PPF z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach skarżący wskazał, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest prowadzona przez niego działalność gospodarcza w zakresie handlu samochodami. Z działalności tej skarżący uzyskuje średnio 2.000 zł miesięcznie. Skarżący jest właścicielem działki o powierzchni 3.500 m2 położonej w K. zabudowanej budynkiem usługowym, stanowiącym siedzibę firmy, mieszka w wynajętym mieszkaniu, ponosząc z tego tytułu wydatki w wysokości ok. 850 zł miesięcznie. Z informacji nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego do sprawy sygn. akt I SA/Łd 515/12 wynika, że wnioskodawca pozostaje także właścicielem samochodu osobowego o wartości 8.000 zł. W ubiegłym roku, z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, skarżący osiągnął przychód w wysokości 682.092 zł, poniósł koszty w wysokości 630.779 zł uzyskując dochód w kwocie 51.313 zł. Dodatkowo z innych źródeł uzyskał dochód w wysokości 3.861 zł. Z nadesłanych deklaracji VAT-7 za miesiące od stycznia do marca 2012 r. wynika, że w bieżącym roku miesięczne przychody skarżącego z tytułu prowadzonej działalności wahają się w granicach od 10.500 do 13.000 zł. Z nadesłanych wyciągów z rachunku bankowego skarżącego wynika, że na dzień występowania z wnioskiem o prawo pomocy saldo jego rachunku wynosiło 45.000 zł. Postanowieniem z 25 maja 2012 r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W sprzeciwie skarżący podniósł, że o ile w 2011 r. uzyskiwał dochody, o tyle w 2012 r. nie udało się wypracować zysków z działalności gospodarczej. Załączył kserokopię księgi przychodów i rozchodów, z której wynika, że na dzień 31 marca 2012 r. firma poniosła stratę na kwotę 71.000 zł. Skarżący wskazał, że w branży samochodowej obserwuje się od kilku miesięcy znaczny spadek popytu na samochody używane, co oznacza zmniejszenie dochodów skarżącego. Podkreślił, że zatrudnia trzy osoby z czym wiążą się stałe miesięczne koszty w postaci wynagrodzeń oraz ubocznych kosztów pracowniczych. Ponadto ponosi koszty utrzymania nieruchomości, na której prowadzona jest działalność gospodarcza w wysokości 30.000 – 35.000 zł rocznie, z czego podatek od nieruchomości to kwota 20.000 zł. Wskazał, że salto na rachunku bankowym nie odzwierciedla stanu faktycznie posiadanych środków finansowych, gdyż skarżący jako sprzedawca komisowy m.in. pośredniczy w udzielaniu kredytów bankowych na zakup samochodu oraz w sprzedaży samochodów, co wiąże się z koniecznością obrotu cudzymi pieniędzmi. Podkreślił, że z uwagi na uiszczenie wpisu sądowego od skargi w sprawie I SA/Łd 515/12 w kwocie 2.000 zł, obecnie nie dysponuje środkami na pokrycie kosztów wpisu w niniejszym postępowaniu. Zaznaczył, że rachunki bankowe zostały zajęte przez organy egzekucyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 poz. 270; dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy i dołączonych do niego dokumentów wynika, że wnioskodawca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z dochodów z działalności gospodarczej. Wnioskodawca zamieszkuje w wynajętym mieszkaniu ponosząc z tego tytułu opłaty w wysokości ok. 800 zł miesięcznie, jest właścicielem nieruchomości o powierzchni 3.500 m2 zabudowanej budynkiem usługowym, stanowiącej miejsce prowadzenia działalności gospodarczej oraz samochodu o wartości 8.000 zł. W roku 2011 z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej skarżący osiągnął przychód na poziomie 682.092 zł, poniósł koszty w wysokości 630.779 zł uzyskując dochód w wysokości 51.313 zł dodatkowo z innych źródeł uzyskał dochód w wysokości 3.861 zł. W bieżącym roku średni miesięczny obrót firmy w okresie od stycznia do marca kształtował się na poziomie 11.500 zł, przy czym na dzień 31 marca 2012 r. firma poniosła stratę na kwotę 71.000 zł. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd uznał, że sytuacja wnioskodawcy nie jest na tyle zła by uniemożliwiała poniesienie kosztów w jakiejkolwiek wysokości. Należy podkreślić, że zgodnie z art. 199 p.p.s.a. obowiązkiem strony jest partycypacja w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem koniecznego utrzymania, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Z tej też przyczyny instytucja ta stosowana jest głównie w przypadku osób bezrobotnych, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz obiektywnie pozbawionych możliwości uzyskania środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego z jakichkolwiek źródeł. Skarżący będący przedsiębiorcą i właścicielem znacznej wartości majątku nie należy do tego kręgu podmiotów. Przyznania prawa pomocy nie może natomiast uzasadniać chęć zaspokojenia w pierwszej kolejności innych zobowiązań, preferencyjnie traktowanych przez wnioskodawcę. Należy podkreślić, że wielkość obrotów prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej przeczy twierdzeniom o braku jakichkolwiek środków na zapłatę wpisu sądowego. Skarżący w ramach prowadzonej działalności obraca kwotami wielokrotnie przewyższającymi wysokość wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie. Powyższe wskazuje, że może część środków pieniężnych przeznaczonych na finansowanie działalności gospodarczej, wygospodarować na pokrycie kosztów obecnego procesu. Dokonując oceny w zakresie możliwości ponoszenia przez skarżącego kosztów postępowania Sąd miał też na uwadze wysokość wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie (4.128 zł) oraz fakt uiszczenia wpisu w wysokości 2.000 zł w sprawie I SA/Łd 515/12. Okoliczności te w zestawieniu z ustaloną powyżej sytuacją majątkową skarżącego uzasadniają przyznanie stronie prawa pomocy w części poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 1.500 zł. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 260 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. J.Z.