I SA/Łd 632/17

Dnia 29 września 2017 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Tomasz Naraziński po rozpoznaniu w dniu 29 września 2017 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr UNP:[...] w przedmiocie: określenia oraz zabezpieczenia na majątku przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 2014 r. p o s t a n a w i a: odmówić skarżącej spółce przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 13 maja 2017 r. Spółka A. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. w sprawie określenia oraz zabezpieczenia na majątku spółki przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego oraz przybliżonej kwoty zwrotu podatku dochodowym od osób prawnych za rok 2014, w łącznej wysokości 1.434.851 zł wraz z należnymi odsetkami w wysokości 163.219 zł. W skardze zawarto wniosek o całkowite zwolnienie spółki od obowiązku ponoszenia kosztów postępowania sądowego. Uzasadniając wniosek spółka podniosła, że działalność spółki sprowadza się obecnie do uczestniczenia w postępowaniach celnych i skarbowych. Wskazując na doświadczenie życiowe spółka argumentuje, że zabezpieczenie roszczeń organu podatkowego na majątku spółki może trwać nawet kilka lat do czasu wydania ostatecznej decyzji w sprawie. Nie ulega zatem wątpliwości, że w takim wypadku, z powodu niemożności korzystania ze swoich zasobów finansowych, a także braku możliwości generowania zysków, spółka nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania przed sądem administracyjnym. Spółka podniosła, że o złej kondycji finansowej świadczą przede wszystkim dokumenty zgromadzone w ramach postępowań kontrolno-administracyjnych. W dniu 28 czerwca 2017 r. spółka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy na, przewidzianym w obowiązujących przepisach, formularzu PPPr. Wniosła o całkowite zwolnienie od kosztów sądowych z wyłączeniem ustanowienia zastępstwa procesowego. W oświadczeniu o stanie majątku i dochodach spółka podała, że wysokość kapitału zakładowego wynosi 200.000 zł. W ostatnim roku obrotowym spółka poniosła stratę w wysokości 443.551,77 zł. Spółka nie posiada żadnych środków pieniężnych na rachunkach bankowych. Wartość środków trwałych wynosi 0 zł. Spółka oświadczyła, że nie osiąga obecnie żadnych dochodów. Utraciła wszystkich kontrahentów, ponieważ nie chcą oni współpracować z podmiotem, który ma zajęte rachunki bankowe. Organ podatkowy rozesłał do kontrahentów spółki informacje o zabezpieczeniu należności na majątku spółki w związku z czym spółka straciła wiarygodność. Spółka ponosi jedynie wydatki na zapłatę czynszu za wynajem lokalu, w którym ma siedzibę. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 -3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), powoływanej dalej w skrócie jako P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W niniejszej sprawie spółka wystąpiła o przyznanie prawa pomocy poprzez całkowite zwolnienie od kosztów sądowych z wyłączeniem ustanowienia zastępstwa procesowego, tj. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2, osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wykazanie braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania powinno nastąpić przez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. W ocenie referendarza wniosek spółki nie zasługuje na uwzględnienie. Z oświadczenia zawartego we wniosku wynika, że spółka nie prowadzi aktualnie działalności gospodarczej. Oświadczenie to znajduje potwierdzenie we wpisie do Krajowego Rejestru Sądowego, z którego wynika, że z dniem 1 lipca 2017 r. spółka zawiesiła działalność gospodarczą. Z dokumentów złożonych do akt sprawy oznaczonej sygn. akt I SA/Łd 343/17 wynikają sprzeczne wnioski. Z zeznania CIT-8 o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) za rok 2016 wynika, że spółka nie osiągnęła żadnego przychodu i nie poniosła żadnych kosztów, co sugeruje, że już w roku 2016 nie prowadziła działalności gospodarczej. Równocześnie z korekty deklaracji VAT-7 za listopad 2016 r. wynika, że spółka dokonała dostawy towarów o wartości 300.326 zł (netto) oraz nabyła towary i usługi o wartości 275.061 zł (netto). Również w deklaracji VAT-7 (korekta) za grudzień 2016 r. spółka wykazała obrót w wysokości przekraczającej 200 tyś zł (netto) oraz nabycie towarów i usług za kwotę przeszło 150 tyś. zł (netto). Z ze złożonych deklaracji VAT-7 za styczeń i luty 2017 r. wynika, że również w tych miesiącach spółka prowadziła działalność gospodarczą. W rozliczeniu za styczeń wykazała bowiem dostawę towarów i usług za kwotę 192.815 zł i nabycie towarów i usług za kwotę 32.320 zł (netto). W lutym 2017 r. dostawa towarów i usług wyniosła 34.134 zł (netto). Wskazane powyżej wartości przychodów są zdecydowanie niższe niż deklarowane w latach 2013, 2014 i 2015: odpowiednio 4.670.780 zł, 7.853.425 zł, 8.651.683 zł (str. 23 zaskarżonej decyzji). Również wartość miesięcznych obrotów (nie kwestionowana przez organy podatkowe) w roku 2014 i 2015 jest zdecydowanie wyższa niż we wskazanych wyżej miesiącach. Powyższe dowodzi, że działalność gospodarcza spółki była wygaszana. Tym niemniej wysokość obrotów na początku roku 2017 r. pozwala przyjąć, że spółka jest w stanie ponieść koszty sądowe. Z bilansu (złożonego do akt sprawy oznaczonej I SA/Łd 343/17) wynika, że na koniec 2016 r. spółka posiadał środki trwałe w wysokości 337.751 zł, towary o wartości 249.648 zł, należności krótkoterminowe o wartości 1.206.905 zł oraz środki pieniężne w kasie i na rachunkach bankowych, w wysokości 308.287 zł. Zauważyć należy, że w aktualnym stanie sprawy, tzn. po odrzuceniu skargi (postanowienie sądu z dnia 14 lipca 2017 r.) i oddaleniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na to postanowienie (postanowienie z dnia 1 września 2017 r.), potencjalne koszty sądowe sprowadzają się do kwoty 100 zł stanowiącej wpis sądowy od zażalenia. Spółka będzie zobowiązana do uiszczenia tej kwoty w sytuacji gdyby skorzystała z prawa do zaskarżenia drugiego z wymienionych postanowień. W ocenie referendarza przeciwko uwzględnieniu wniosku przemawia fakt, że spółka może pozyskać środki finansowe w drodze dopłat lub pożyczek udzielonych spółce przez samych wspólników. Z ustaleń poczynionych przez referendarza wynika, że prezes zarządu skarżącej spółki (i jej wspólnik większościowy) pełni funkcję członka rady nadzorczej w A. w T. M. Spółka z o.o. i jest prezesem zarządu w Spółce z o.o. B. w P.. W okresie między 10 listopada 2015 r. a 23 września 2016 r. był prokurentem samoistnym w spółce z o.o. C. w P.. Z powyższego wynika, że skarżąca spółka nie jest jedynym źródłem dochodów prezesa zarządu strony skarżącej. W ocenie referendarza oceniając zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie prawnej nie można tracić z pola widzenia celu instytucji prawa pomocy oraz uznaniowego charakteru rozstrzygnięcia o prawie pomocy dla osoby prawnej. Celem instytucji prawa pomocy jest realizacja zasady prawa do sądu w odniesieniu do osób fizycznych i prawnych, których sytuacja majątkowa obiektywnie nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania. Sprzeczne zarówno z tym celem jak również z treścią art. 199 P.p.s.a., określającego zasadę, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, byłoby udzielenie prawa pomocy takiej spółce z o.o., która wprawdzie nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, ale wśród jej wspólników są osoby, które pełnią (lub w nieodległej przeszłości pełniły) różne funkcje w ramach innych spółek i można z dużym prawdopodobieństwem przyjąć, że ich sytuacja majątkowa (dochody) pozwala na zasilenie majątku i udzielenie skarżącej spółce dopłat lub pożyczek, co pozwoliłoby spółce ponieść koszty sądowe bez konieczności występowania o udzielenie pomocy ze strony Skarbu Państwa. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. AKE.