I SA/Łd 634/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk- Drozda, Sędziowie Sędzia WSA Paweł Kowalski, Asesor WSA Tomasz Furmanek (spr.), Protokolant Sekretarz sądowy Aleksandra Milczarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2024 r. sprawy ze skargi A. sp. j. z/s w K. w przedmiocie wznowienia postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 27 marca 2020 r. sygn. akt I SA/Łd 755/19 w sprawie ze skargi A. sp. j. z/s w K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 11 września 2019 r. nr 1001-IOV-2.4103.1.2019.8.U18.DK UNP: 1001-19-091232 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji wydanej w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty – czerwiec 2017 r. 1. oddala skargę o wznowienie postępowania; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi M. D. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych powiększoną o kwotę podatku od towarów i usług tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu. I SA/Łd 634/24 UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 27 marca 2020 roku (sygn. akt I SA/Łd 755/19) po rozpoznaniu sprawy ze skargi S A. J. sp. j. z/s w K. (dalej: spółka, skarżąca, strona) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 11 września 2019 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji wydanej w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty – czerwiec 2017 r. oddalił skargę. Pismem z 8 lipca 2020 r. pełnomocnik skarżącej spółki stwierdził brak podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej i powyższe orzeczenie jest prawomocne od dnia 8 października 2020 r. W dniu 10 października 2023 r. spółka wniosła skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Łodzi z dnia 27 marca 2020 roku. Spółka wskazała, że w związku z nowymi dowodami dostarczonymi przez Prokuraturę w Sieradzu na podstawie decyzji Ministerstwa Sprawiedliwości, Ministerstwa Finansów, oraz z Izby Celnej w Łodzi, informuje, że Urząd Skarbowy w Poddębicach okłamał Wojewódzki Sąd administracyjny w Łodzi, poprzez zatajenie faktów oraz składając fałszywe dokumenty i oświadczenia. Zdaniem Spółki, z informacji jakie otrzymała od Prokuratury, Izby Celnej w Łodzi i US P., wynika, że decyzję US o kontroli firmy dostarczono Spółce dopiero 6 grudnia 2022 r., czyli 2 lata od wydania wyroku przez WSA. Ten fakt potwierdziła również prokuratura i Sąd Rejonowy w P. i Sąd Apelacyjny w S.. Zdaniem Spółki, wydając swój wyrok w tej sprawie, WSA nie zapoznał się z dowodami, lecz uwierzył Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w P., co stanowi naruszenie zasad postępowania procesowego, a stronę pozbawiono podstawowych praw obrony i dochodzenia należnych jej praw. Wobec całokształtu wskazanych okoliczności spółka zwróciła się ponownie o wznowienie kontroli skarbowej i pociągniecie do odpowiedzialności urzędnika, który przekroczył uprawnienia, zataił i usuwał dowody. Autor skargi podał także sygnaturę sprawy w Sądzie Rejonowym P. (sygn. akt [...]), który to sąd 3 listopada 2023 r. miał wydać nakaz rozpoczęcia przez Prokuraturę śledztwa przeciwko US w P.. Wskazał również , iż wobec faktu, że "wszelkie dowody, znajdują się w Izbie Celnej i Skarbowej w Łodzi, Prokuraturze w P. i S.", nie będzie załączał załączników, aby dokumenty się nie powtarzały. W piśmie z dnia 22 listopada 2023 r. pełnomocnik spółki oświadczył, że spółka opiera podstawę skargi o przepis art. 273 § 2 p.p.s.a., albowiem w treści skargi powołuje się na nowe okoliczności faktyczne, które w jego ocenie mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w postępowaniu. W ocenie pełnomocnika, strona skarżąca żąda zmiany wyroku WSA w Łodzi z 27 marca 2020 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 755/19. W piśmie z dnia 8 grudnia 2023 r. pełnomocnik wskazał, iż przedstawiciel spółki przesłał mu fotokopię postanowienia o umorzeniu dochodzenia z dnia 30 czerwca 2023 roku w sprawie prowadzonej w Prokuraturze Rejonowej w P. pod sygn. akt: [...] informując jednocześnie, iż to z otrzymaniem tegoż postanowienia skarżąca wiąże fakt złożenia skargi o wznowienie postępowania do WSA w Łodzi. Do pisma jako dowód załączono wydruk fotokopii postanowienia o umorzeniu dochodzenia z dnia 30 czerwca 2023 roku w sprawie prowadzonej w Prokuraturze Rejonowej w P. pod sygn. akt: [...]. Na rozprawie w dniu 21 listopada 2024 r. pełnomocnik skrzącego oświadczył, że wnosi o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu, oświadczając iż nie zostały one pokryte w całości ani w części. Pełnomocnik organu wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie o jej oddalenie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje. . Zgodnie z art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz.U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.), można żądać wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem, w przypadkach przewidzianych w dziale VII tej ustawy. Przypadki te, stanowiące podstawy skargi o wznowienie postępowania zostały wyczerpująco wyliczone w art. 271-273 p.p.s.a., i stanowią katalog zamknięty. W świetle tych przepisów skarga o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego może być oparta na zarzucie nieważności postępowania (art. 271 p.p.s.a.), zarzucie niekonstytucyjności podstaw wydanego orzeczenia (art. 272 p.p.s.a.), a także w oparciu o tzw. przyczyny restytucyjne, do których ustawodawca zalicza między innymi uzyskanie orzeczenia za pomocą przestępstwa (art. 273 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), czy też późniejsze wykrycie takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu (art. 273 § 2 p.p.s.a.). Skarga o wznowienie postępowania sądowego jako stanowiąca nadzwyczajny środek zmierzający do ponownego rozpoznania sprawy już prawomocnie zakończonej, stosownie do art. 279 p.p.s.a., który określa jej wymogi, winna wskazywać ustawową podstawę wznowienia i jej uzasadnienie. Stosownie do art. 281 ustawy p.p.s.a. na rozprawie sąd rozstrzyga przede wszystkim o dopuszczalności wznowienia postępowania. Sąd może jednak po rozważeniu stanu sprawy połączyć badanie dopuszczalności wznowienia z rozpoznaniem sprawy. W pierwszej kolejności Sąd zbadał przesłanki warunkujące dopuszczalność skargi o wznowienie postępowania. W ocenie Sądu, spółka wystąpił o wznowienie postępowania z zachowaniem trzymiesięcznego terminu wynikającego z art. 277 p.p.s.a. Sąd uznał również, że skarga o wznowienie postępowania spełnia wymogi formalne wynikające z art. 279 p.p.s.a. oraz opiera się na ustawowych przesłankach wznowienia wymienionych w art. 273 § 2 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że można żądać wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Wznowienie postępowanie jest szczególną i wyjątkową instytucją prawną skierowaną przeciwko prawomocnym orzeczeniom sądowym. Z tego też powodu zastosowanie tego trybu postępowania powinno podlegać rygorystycznemu traktowaniu i możliwe jest w przypadku jednoznacznego ustalenia zaistnienia przesłanek restytucyjnych określonych w tym zakresie w ustawie. Formułowany w tej mierze przez zainteresowaną stronę wniosek (skarga o wznowienie postępowania) powinien w sposób jasny, precyzyjny i niebudzący wątpliwości na takie podstawy wskazywać, Wskazany jako podstawa wznowienia art. 273 § 2 p.p.s.a. stanowi, że można żądać wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. W piśmiennictwie wskazuje się, że w przepisie tym chodzi o takie okoliczności faktyczne i dowody, które istniały w czasie trwania postępowania, którego wznowienia strona się domaga, ale nie były znane stronom i z tego tylko względu nie mogły one z nich skorzystać. Środek dowodowy, który powstał po uprawomocnieniu się wyroku nie może stanowić podstawy wznowienia postępowania (por. H. Knysiak-Molczyk w T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005.s 671, J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 55, A. Kabat t. 6 do art. 273 w Komentarz do art. 273 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, publ. baza LEX). Teza ta jest w pełni aprobowana w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok z dnia 25 listopada 2011 r. w sprawie II FSK 976/10 i powołane w nim orzecznictwo, publ. LEX nr 1070021). Środkiem dowodowym, o którym mowa w art. 273 § 2 p.p.s.a może być każdy środek, który zgodnie z prawem służyć może wykazaniu konkretnego faktu. Nie można zatem z góry bez przeprowadzenia postępowania założyć, że środkiem takim nie może być postanowienie prokuratury. Okolicznością faktyczną jest zaś zdarzenie, fakt lub wydarzenie zaistniałe w sensie fizycznym lub ich niewystąpienie. Na wystąpienie zatem takiej okoliczności co do zasady może również wskazywać rozstrzygnięcie prokuratury. Z tych przyczyn brak było podstaw do odrzucenia skargi o wznowienie postępowania. Zgodnie z art. 282 § 1 p.p.s.a. Sąd rozpoznaje sprawę na nowo w granicach, jakie zakreśla podstawa wznowienia. Postępowanie wznowieniowe nie może wobec tego stanowić kolejnej, trzeciej instancji postępowania sądowoadministracyjnego. Dołączone do pisma pełnomocnika strony z dnia 8 grudnia 2023 r. postanowienie (w formie fotokopii) o umorzeniu dochodzenia w sprawie prowadzonej w Prokuraturze Rejonowej w P. zostało wydane 30 czerwca 2023 r., natomiast prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Łodzi (sygn. akt I SA/Łd 755/19) zapadł w dniu 27 marca 2020 roku. Już zatem z tej przyczyny należało uznać, że przedstawiony przez skarżącego środek dowodowy nie stanowi podstawy wznowieniowej zakończonego postępowania przed sądem administracyjnym - nie istniał on w dacie orzekania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie mógł mieć zatem wpływu na wynik sprawy. Nadto przedmiotem oceny w prawomocnym wyroku WSA w Łodzi z dnia 27 marca 2020 r. było postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 11 września 2019 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji wydanej w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty – czerwiec 2017. Motywując swoje rozstrzygnięcie Sąd wskazał, że podatnik nie wykazał podstawowej przesłanki przywrócenia terminu, a mianowicie nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Argumentacja skargi opiera się na twierdzeniu o niedoręczeniu podatnikowi decyzji podatkowej z dnia 18 czerwca 2019 r., jednak twierdzenie to jest gołosłowne. Ponadto uprawdopodobnienie tego faktu świadczyłoby, że termin do wniesienia odwołania nie rozpoczął biegu, a więc nie mógłby zostać naruszony. Argumentacja podatnika o niedoręczeniu decyzji, poza jej gołosłownością, i tak nie mogłaby być trafna na okoliczność uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji. Brak wykazania podstawowej przesłanki przywrócenia terminu jest wystarczający do oddalenia skargi. Zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej nie narusza zatem art. 162 § 1 O.p. Mając na uwadze powyższe w ocenie Sądu brak jest jakiegokolwiek normatywnego powiązania dowodu w postaci postanowienia prokuratury z dnia 30 czerwca 2023 r. o umorzeniu dochodzenia z postępowaniem sądowoadministracyjnym, które dotyczyło w swej istocie kwestii formalnych związanych z zachowaniem terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. Ponadto należy wskazać, że wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego uzasadniają tylko te przesłanki, które są następstwem zdarzeń powstałych w samym postępowaniu sądowym, nie zaś w postępowaniu administracyjnym lub podatkowym, w którym ostatecznie rozstrzygnięto co do istoty sprawę administracyjną. Odmienne są bowiem przesłanki wznowienia postępowania sądowego i podatkowego z art. 240 § 1 p.p.s.a. Istnienie przyczyn restytucyjnych uzasadnia uchylenie lub zmianę prawomocnego orzeczenia tylko wtedy, gdy istnieje bezpośredni związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy stwierdzonymi przyczynami, a treścią orzeczenia. Takiego związku, w rozpatrywanej sprawie, nie było. Z tych powodów Sąd orzekł na mocy art. 282 § 2 p.p.s.a. o oddaleniu skargi o wznowienie postępowania. O kosztach pełnomocnika z urzędu orzekł zaś na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. w zw z § 23 ust 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2024 r., poz. 763). P.C.