I SA/Łd 637/16

WyrokWSA w Łodzi2016-10-04

Skład orzekający: Joanna Grzegorczyk-Drozda, Teresa Porczyńska, Paweł Kowalski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zapłata podatku przez osobę trzecią (małżonka) na poczet zobowiązania podatkowego innego członka rodziny, w świetle przepisów obowiązujących przed 1 stycznia 2016 r., mogła skutkować uznaniem tego zobowiązania za wygasłe lub nadpłatą, która mogłaby zostać zwrócona?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zapłata podatku przez osobę trzecią, w tym małżonka, na poczet zobowiązania podatkowego innego członka rodziny, nie mogła skutkować wygaśnięciem tego zobowiązania ani powstaniem nadpłaty podlegającej zwrotowi w świetle przepisów Ordynacji podatkowej obowiązujących przed 1 stycznia 2016 r. Przepis art. 62b Ordynacji podatkowej, wprowadzający możliwość zapłaty podatku przez osoby bliskie, ma charakter materialny i nie mógł być stosowany wstecz. Nawet po jego wejściu w życie, nie oznacza on automatycznego wygaśnięcia zobowiązania ani powstania nadpłaty, a wymaga odpowiedniego wskazania na dowodzie zapłaty.
Stan faktyczny
Skarżący Z. Z. domagał się zwrotu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2007-2008, argumentując, że zapłacił podatek za swoją córkę D. Z. Organy podatkowe odmówiły zwrotu, wskazując, że wszystkie należne nadpłaty zostały zwrócone w terminie, a zapłata podatku przez osoby trzecie nie była możliwa w świetle przepisów obowiązujących w spornych latach. Spór dotyczył również interpretacji umowy powiernictwa między rodzicami a córką oraz zastosowania art. 62b Ordynacji podatkowej. Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Porczyńska Sędzia WSA Paweł Kowalski (spr.) Protokolant: St. sekretarz sądowy Dominika Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2016 r. sprawy ze skargi Z. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy dokonania zwrotu żądanej kwoty wraz z ustawowymi odsetkami oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z [...] Dyrektor izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-G. z [...], którą odmówiono Z. Z. zwrotu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych. Z akt sprawy wynika, że w roku podatkowym 2007 dokonano wpłat zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych w łącznej kwocie 5 870 zł. 24 kwietnia 2008r. do organu wypłynęło zeznanie PIT-36, w którym wykazano podatek należny w wysokości 5 870 zł. Następnie 24 października 2013 r. złożono korektę nr 1, w której wykazano podatek należny w wysokości 0 zł (powstała nadpłata w wysokości 5 870 zł). 30 października 2013 r. została złożona korekta nr 2, gdzie wykazano podatek należny w wysokości 2 649 zł. W wyniku owej korekty powstała nadpłata w wysokości 3 221 zł (podatek zapłacony: zaliczki 5 870 zł podatek należny 2 649). Zwrotu nadpłaty dokonano za pośrednictwem kasy organu podatkowego. Następnie 14 lutego 2014 r. złożono korektę nr 3, w której wykazano podatek należny w wysokości 5 870 zł (nadpłata w wysokości 0 zł). Korekta ta nie wywołała skutków prawnych, ze względu na upływ terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego z dniem 31 grudnia 2013 r., przez co wygasło prawo do złożenia korekty zeznania za 2007 r. (art. 70 § 1 o.p.). W roku podatkowym 2008 dokonano wpłat zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych w łącznej kwocie 453 zł. 30 kwietnia 2009 r. do organu wypłynęło zeznanie PIT-36, w którym wykazano podatek należny w wysokości 4 893 zł; podatek do zapłaty w wysokości 4 440 zł. Należność w kwocie 4 440 zł została uiszczona 24 kwietnia 2009 r. Następnie 24 października 2013 r. złożono korektę nr 1, w której wykazano podatek należny w wysokości 0 zł (nadpłata w wysokości 453 zł). 30 października 2013 r. złożono korekta nr 2, wykazując podatek należny w wysokości 1 702 zł. W wyniku owej korekty powstała nadpłata w wysokości 3 191zł (podatek zapłacony: zaliczki – 453 zł plus dopłata do zeznania pierwotnego – 4 440 zł, razem – 4 893 zł; różnica między podatkiem należnym a zapłaconym do zwrotu (nadpłata): 4 893,00 zł minus 1 702 zł, daje kwotę nadpłaty do zwrotu w wysokości 3 191 zł). Jednocześnie tego samego dnia Z. Z. wniósł o przeksięgowanie nadpłat w podatku dochodowym od osób fizycznych wynikających z korekt zeznań za 2007 r. i 2008 r. na poczet zobowiązań córki D. Z. (późniejsze nazwisko Z. ) w podatku dochodowym od osób fizycznych za ten sam okres rozliczeniowy. Następnie pismem z 30 października 2013 r. wycofał wniosek, co skutkowało decyzją z 14 listopada 2013 r. o umorzeniu postępowania wszczętego w/w wnioskiem. Część nadpłaty w kwocie 714 zł zaliczono na poczet zobowiązania w podatku od czynności cywilnoprawnych, wynikającego z decyzji organu z 13 grudnia 2013 r., o czym poinformowano stronę postanowieniem z 19 grudnia 2013 r. Pozostała kwota nadpłaty w wysokości 2 477 zł została zwrócona za pośrednictwem kasy organu podatkowego. Następnie 14 lutego 2014 r. złożono korektę nr 3, w której wykazano podatek należny w wysokości 4 893 zł (podatek do wpłaty w wysokości 4 440 zł). W wyniku owej korekty powstała zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. w kwocie 3 191 zł. Zobowiązanie zostało uregulowane poprzez zaliczenie z nadpłaty z 25 kwietnia 2013 r. w podatku dochodowym od przychodów z tytułu zbycia papierów wartościowych i instrumentów finansowych (nadpłata w kwocie 79 924 zł powstała w wyniku korekty zeznania rocznego PIT-38 za 2012 r.). O powyższym rozliczeniu poinformowano podatnika postanowieniem z 30 maja 2014 r. Następnie 22 września 2015 r. Z. Z. wniósł o zwrot jego córce D. Z. całą kwotę pobraną przez Urząd Skarbowy z jej konta tj. 23.601,95 zł wraz z odsetkami. Nadto o zwrot jego żonie J. Z. kwoty 3 202,60 zł z odsetkami oraz o zwrot jemu kwoty 3.202,60 zł wraz z odsetkami. Jednocześnie zobowiązał się do wpłaty na rachunek bankowy organu pierwszej instancji otrzymanej nadpłaty z zeznania PIT-36 za 2007 r. i 2008 r. (a dotyczącego obojga małżonków tj. J i Z. Z.) w łącznej kwocie 12 110 zł, bez odsetek karnych. Odnosząc się do wniosku o zwrot kwoty 3 202,60 zł wraz z odsetkami organ pierwszej instancji wskazaną na wstępie decyzją z [...] odmówił Z. Z. dokonania żądanego zwrotu, uzasadniając swoją decyzję m.in. faktem, iż wszystkie należne stronie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2007-2008, wykazywane w składanych kolejnych korektach rozliczeń PIT-36, były zwracane w przewidzianym ustawą terminie tj. w ciągu trzech miesięcy od dnia złożenia przedmiotowych korekt (art. 77 § 2 pkt 2 o.p.). Organ nie zgodził się z argumentacją strony dotyczącą zaliczenia kwoty nadpłat wynikających ze złożonych zeznań Z. i J. Z.za lata 2007-2008 w kwocie 12 110 zł na poczet zobowiązań podatkowych powstałych w wyniku ostatecznych decyzji wymiarowych wydanych dla D. Z. (córki). W ocenie organu podstawą podjętego rozstrzygnięcia są ustalenia o cechach ogólnych, a dotyczących istoty zapłaty podatku jako zobowiązania publicznoprawnego oraz charakteru nadpłaty stanowiącej prawo niezbywalne i osobiste podatnika. Zdaniem organu pierwszej instancji żądanie zgłoszone we wniosku nie zasługuje na uwzględnienie i należy uznać je za niezasadne, gdyż przyjęta argumentacja podważa zarówno ostateczne decyzje wymiarowe wydane wobec D. Z. jak i sposób rozliczenia wszelkich wpłat i nadpłat w zakresie zobowiązań Z. Z. za lata 2007 i 2008 r. Podważanie dokonanych rozliczeń jest działaniem pozbawionym podstawy prawnej, ale też niezrozumiałym negowaniem skutecznie złożonych deklaracji podatkowych oraz ostatecznych rozstrzygnięć organów podatkowych. W odwołaniu strona zarzuciła naruszenie przepisów: art. 72 § 1, w związku z art. 75 o.p., poprzez odmowę uwzględnienia przedmiotowego wniosku. Nadto naruszenie art. 121 o.p., poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu wydanej decyzji, co do istotnych argumentów podniesionych przez wnioskodawcę, a w rezultacie prowadzenie postępowania z naruszeniem zasady zaufania do organów podatkowych. Poza tym naruszenie art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 o.p., przez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, zaniechanie zebrania pełnego materiału dowodowego istotnego dla rozstrzygnięcia oraz dokonanie jego niepełnej oceny. Dyrektor Izby Skarbowej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zaznaczył, że wszystkie składane przez stronę zeznania i ich korekty za lata 2007-2008 nie budziły wątpliwości organu podatkowego, w związku z czym stanowiły podstawę do zwrotu wykazanej nadpłaty. Wnioskowana przez stronę kwota do zwrotu, jest kwotą podatku do zapłaty wykazaną w korekcie deklaracji, złożonej 14 lutego 2014 r., na poczet której zaliczono nadpłatę z 25 kwietnia 2013 r. w podatku dochodowym od przychodów z tytułu zbycia papierów wartościowych i instrumentów finansowych za 2012 r. Korekta z 14 lutego 2014 r. jest ostatnim oświadczeniem woli podatnika, co do sposobu rozliczenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. i nie została wyeliminowana z obrotu prawnego przez kolejną korektę rozliczenia rocznego. Powoduje to, iż dokonanie jakiegokolwiek zwrotu zapłaconego przez stronę podatku dochodowego za 2008 r. nie jest możliwe. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. organ pierwszej instancji słusznie wskazał na fakt, iż regulowanie zobowiązań podatkowych w imieniu innego podatnika, chociażby był to najbliższy członek rodziny, w świetle obowiązujących przepisów nie jest możliwe. W niniejszej sprawie zastosowanie będą miały przepisy ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2015 r., a zatem nie mogła mieć miejsca swoboda w skutecznym regulowaniu zobowiązań podatkowych D. Z. przez inne osoby, nie wyłączając rodziców. Organ podkreślił, że dopiero nowelizacja ustawy Ordynacja podatkowa z 10 września 2015r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 1649), wprowadziła w art. 62b możliwość zapłaty podatku także przez m.in. małżonka podatnika, jego zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę. Nie bez znaczenia jest fakt, iż na podstawie przepisu przejściowego tj. art. 31 ustawy nowelizującej zmiany w Ordynacji podatkowej weszły w życie dopiero z dniem 1 stycznia 2016 r. Zatem na etapie ostatniego rozliczenia Z. Z.za 2008 r. nie wystąpiła sytuacja, w której podatnik dokonał nadpłaty lub nienależnie zapłacił podatek, a zatem nie doszło do powstania nadpłaty, o jakiej mowa w art. 72 § 1 pkt 1 o.p. W skardze na powyższą decyzję Z. Z. zarzucił naruszenie: - art. 62b. § 1 pkt 1 o.p. polegające na jego nie uwzględnieniu; - art. 72 § 1, w związku z art. 75 o.p. poprzez odmowę uwzględnienia wniosku o zwrot nadpłaty; - art. 121 o.p., poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu wydanej decyzji do istotnych argumentów podniesionych przez wnioskodawcę - a w konsekwencji prowadzenie postępowania z naruszeniem zasady zaufania do organów podatkowych; - art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 o.p., poprzez brak podjęcia przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, zaniechanie zebrania pełnego materiału dowodowego istotnego dla rozstrzygnięcia i dokonanie jego niepełnej oceny. Zdaniem skarżącego decyzje organów obu instancji powinny uwzględniać regulację art. 62b §1 pkt 1 o.p. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2016 r, tj. dopuszczającym możliwość zapłaty podatku przez osobę inna niż podatnik. Poza tym w uzasadnieniach decyzji brak jest odniesienia się przez organy do wskazanych przez Z. Z. argumentów odnośnie regulowania podatków za tata 2007-2008 relacji łączących Z. Z., J. Z. i ich córkę D. D. Organ nie poczynił jakichkolwiek ustaleń odnośnie faktu, że kontrole za lata 2007-2009 nie wykazały żadnych nieprawidłowości, a kontrolujący posiadali wiedzę odnośnie tego kto składał deklaracje PIT za lata 2007 i 2008 i nie wnioskowali żeby D.Z. po osiągnięciu pełnoletniości osobiście rozliczała się z Urzędem Skarbowym. Nadto, organ całkowicie pominął, podnoszony wielokrotnie przez skarżącego fakt, iż w przypadku D. Z. nieprawidłowo naliczono podatek wraz z karnymi odsetkami - co organ przyznał w 2015 roku. Jednocześnie, uwadze organu uszło, iż Z. Z. i J. Z. zostali nieprawidłowo obciążeni należnościami podatkowymi - na co wskazywano na wcześniejszym etapie postępowania. Poza zakresem zainteresowania organów pozostała umowa powiernicza, łącząca Z. Z. z D. Z., mimo iż ta istotna okoliczność była jednym z wcześniej podnoszonych argumentów. Kontrola przeprowadzona przez Urząd Skarbowy w 2009 roku nie wykazała żadnych nieprawidłowości w rozliczeniu podatku oraz nie zakwestionowała umowy powierniczej łączącej Z. Z. z córką D. Z.. Na podstawie tej umowy Z. Z. rozliczał całość podatków na swoim koncie. Pomiędzy małżonkami J. Z. i Z. Z. została zawarta umowa zlecenia w postaci jej szczególnego rodzaju tzw. umowy powiernictwa. W myśl tej umowy przedstawiciel ustawowy D. Z. - matka J. Z. powierzyła zarządzanie środkami finansowymi uzyskanymi z tytułu posiadania Vi części pawilonu przy ul. A w Ł. (należącej od 21 grudnia 1989 r. do D. Z.) ojcu -Z. Z. Z momentem uzyskania przez córkę pełnoletniości szczególny rodzaj umowy zlecenia - umowa powiernictwa była na życzenie D. Z. i za zgodą jej ojca kontynuowana. Umowy powiernictwa zawierane są na podstawę art. 750 k.c, należą do kategorii umów nienazwanych konstruowanych na zasadzie swobody kontraktowej. Prawa i obowiązki stron tej umowy oceniamy na podstawie przepisów o zleceniu. Istotą umowy zlecenia jest odpłatne lub nieodpłatne dokonanie jakiejś czynności prawnej w imieniu dającego zlecenie lub (jeśli tak stanowiła umowa) w imieniu własnym lecz na rachunek zlecającego. W takim przypadku nabycie praw lub rzeczy ma charakter powierniczy, a przyjmujący zlecenie ma obowiązek wydać wszystko co przy wykonaniu zlecenia uzyskał, choćby w imieniu własnym. Zleceniodawca (powiernik) nie może rozporządzać tymi prawami na rzecz innego podmiotu niż zleceniodawca lub wskazany przez zleceniodawcę podmiot. Powierniczy charakter nabycia praw lub rzeczy oznacza, że chociaż powiernik jest stroną umowy to dla celów podatkowych transakcja zlecona jest neutralna w podatku dochodowym. Oznacza to, że faktyczne płatności powiernika i zrefundowane w jakiejkolwiek postaci przez zlecającego (powierzającego) nie powodują u niego kosztów i przychodów, czyli: a) poniesienie wydatku na nabycie rzeczy (prawa) nie skutkuje powstaniem kosztu podatkowego, otrzymany od powierzającego zwrot poniesionych wydatków na nabycie praw (lub rzeczy) nie jest przychodem (także nie jest przychodem zaliczka na nabycie tych praw lub rzeczy), wydanie praw lub rzeczy powierzającemu nie skutkuje powstaniem przychodu ze zbycia (nie jest to również darowizna). Dodano, że pismami z 24 października 2013 r. Z. Z. i J. Z., w związku z przeniesieniem dochodu z najmu pawilonu przy ul. A w Ł. z zeznania podatkowego do dochodów D. Z. złożyli korektę zeznań podatkowych PIT 36 za rok 2007 i 2008 oraz zwrócili się o przeksięgowanie nadpłaty w łącznej kwocie 12 000 zł (odpowiadającej 50 % udziałów w pawilonie) na poczet podatku dochodowego córki D.za lata 2007 i 2008. W stosunku do Z. Z. i J.Z. (posiadających 50 % udziałów w pawilonie) Urząd Skarbowy nie miał zastrzeżeń i nie prowadził dochodzenia. Organ pobrał natomiast z konta D. Z. 24 000 zł (12 000 zł i 12 000 zł z tytułu karnych odsetek). Jednocześnie, w marcu 2014 roku zarządzono w stosunku do D. Z. kontrolę podatkową dotyczącą podatku dochodowego za lata 2007 i 2008. Zdaniem skarżącej w tym wypadku upłynął już termin przedawnienia. Niezależnie od tego, podkreślić kontrola ta zakończyła się w czerwcu i sporządzono jedynie protokół pokontrolny, nie podjęto decyzji, zaś we wrześniu tego samego roku ponownie wydano postanowienie o przeprowadzeniu tożsamej kontroli, z której - po interwencji Z. Z.- organ wycofał się. Końcowo strona skarżąca podkreśliła, że sporne żądanie ma na celu jedynie przeksięgowanie nadpłaty na poczet podatku dochodowego D. Z. za lata 2007 i 2008. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w treści zaskarżonego rozstrzygnięcia. W piśmie procesowy z 22 września 2016 r. strona skarżąca podtrzymała swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, dlatego podlega oddaleniu. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na fakt, że żądanie strony wyrażone we wniosku z dnia 22 września 2015 roku jest dalszym następstwem postępowania, jakie prowadzono wobec D. Z. w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu nieujawnionych źródeł przychodu za 2009 rok. Postępowanie to było prowadzone, bowiem jej wydatek wynikający z zakupu lokalu mieszkalnego w 2009 roku nie znajdował pokrycia w ujawnionych dochodach. W toku tego postępowania organy uznały, że zakup lokalu został sfinansowany z dochodów jakie D.Z. osiągała w latach 1993-2008 z tytułu najmu lokali znajdujących się w stanowiącym jej współwłasność pawilonie w Ł. przy ul. A, które to dochody były opodatkowane, jako dochód skarżącego oraz jego żony J. i przed zakupem lokalu przekazane córce D.. W efekcie postępowanie w przedmiocie uregulowanym w art.20 ust.3 u.p.d.o.f zostało umorzone decyzją z dnia [...], która stała się ostateczna. Następstwem tego postępowania było złożenie przez D. D. deklaracji w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 ( wcześniej takiej deklaracji za ten rok nie złożyła ) oraz korektę deklaracji za 2008 rok. W deklaracjach tych wykazała przychód z najmu lokali użytkowych początkowo w kwocie 78.000 złotych ( błędnie ), następnie skorygowany do kwoty 39.000 złotych ( co odpowiada wielkości jej udziału we współwłasności nieruchomości w Ł. przy ul. A). W dniu 17 lutego 2014 roku D.Z. złożyła kolejne korekty deklaracji za 2007-2008, w których wykazała przychód z najmu w kwocie "0". Działaniom D. Z. ( kolejnym korektom ) towarzyszyły odpowiadające nim działania skarżącego oraz jego żony J. Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-G. wszczął wobec D. Z. postępowanie podatkowe i decyzjami z dnia [...] określił zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 rok w kwocie 5.756 złotych, a za rok 2008 – w kwocie 9.756 złotych. Od decyzji tych D.Z. złożyła odwołania. Organ podatkowy II instancji decyzjami z dnia [....] utrzymał w mocy decyzje organu pierwszej instancji. D.Z. na złożyła od tych decyzji skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. U podstaw decyzji organów obu instancji legł pogląd, że przychody z tytułu najmu lokali użytkowych były przychodami D. Z. a nie jej rodziców J. i Z. małżonków Z.. Jak wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego rozliczenie podatkowe D. Z. oraz jej rodziców – J. i Z. małżonków Z. a także będące jego następstwem zaległości oraz nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2007-2008 zostały uregulowane, a zatem zobowiązania podatkowe za te lata, wszystkich tych trzech osób wygasły. Sporem w tej sprawie objęte są zasadniczo dwie kwestie: legalność uznania przychodu z tytułu najmu lokali jako przychodu D. Z. wobec istnienia pomiędzy nią, a jej rodzicami umowy powiernictwa oraz uznanie, w świetle art.62b § 1 OP, w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2016 roku, że zapłata podatku dochodowego od osób fizycznych skarżącej nastąpiła, ponieważ podatek ten został zadeklarowany i zapłacony w prawidłowej wysokości przez rodziców skarżącej. 1. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni akceptuje wywody prawne, które zawarte są w decyzjach Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [....] określających D. Z. zobowiązania podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2007-2008 i decyzjach organu odwoławczego utrzymujących w mocy te rozstrzygnięcia, a związanych z istotą umowy powiernictwa i jego wpływem na powstawanie zobowiązania podatkowego stron takiej umowy. Należy tylko wskazać, że w wyniku jej zawarcia, przychody D. Z. nie stały się przychodem jej rodziców, a zatem to Ona winna była w deklaracjach podatkowych za lata 2007-2008 ujawnić przychód z tytułu najmu lokali oraz uiścić na rachunek organu podatkowego, w terminach wynikających z przepisów prawa należny podatek, w pełnej wysokości. Jak wyżej już wskazano, decyzje te są ostateczne i nie zostały zaskarżone do sądu administracyjnego. Znajdują się pod ochroną przepisu art.128 OP zgodnie, z którym ich uchylenie, zmiana lub stwierdzenie nieważności oraz wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w przepisach prawa. Bezspornie D.Z. nie podjęła działań zmierzających do wyeliminowania opisanych decyzji z obrotu prawnego. Przepis art.128 statuuje zasadę trwałości decyzji administracyjnej, która służy przede wszystkim ochronie ogólnego porządku prawnego i zabezpiecza stronę oraz organy państwa przed wielokrotnym rozstrzyganiem tych samych spraw. Z drugiej strony decyzje te są dokumentami urzędowymi w rozumieniu art.194 § 1 OP, co oznacza, że stanowią dowód tego, co wynika z ich treści. Konsekwencją tych rozważań jest to, że dopóki w obrocie prawnym funkcjonują decyzje ostateczne określające D. Z. zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2007-2008, z których wynika, że przychód z tytułu najmu lokalów użytkowych stanowił Jej przychód, a nie innych osób, to żadne inne rozliczenie podatkowe D. Z. ani jej rodziców, w tym zakresie nie jest możliwe. 2. Zgodnie z art. 62b.§ 1. Zapłata podatku może nastąpić także przez: 1) małżonka podatnika, jego zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę; 2) aktualnego właściciela przedmiotu hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego, jeżeli podatek zabezpieczony jest hipoteką przymusową lub zastawem skarbowym; 3) inny podmiot, w przypadku gdy kwota podatku nie przekracza 1000 zł. § 2. W przypadkach, o których mowa w § 1 pkt 1 i 3, jeżeli treść dowodu zapłaty nie budzi wątpliwości co do przeznaczenia zapłaty na zobowiązanie podatnika uznaje się, że wpłata pochodzi ze środków podatnika. § 3. W przypadkach, o których mowa w § 1 pkt 1-3, przepisy dotyczące zapłaty podatku przez podatnika stosuje się odpowiednio. Przepis ten wszedł w życie z dniem 1 stycznia 2016 roku na zasadzie art.31 ustawy z dnia 10 września 2015 roku o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa – oraz niektórych innych ustaw ( Dz. 2015 poz.1649 ). W ocenie Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Łodzi przepis ten ma charakter normy prawa materialnego ( a nie procesowego ). Otóż zapłata podatku jest jedną z okoliczności powodujących wygaśnięcie zobowiązania podatkowego ( art.59 § 1 pkt.1 OP ). Zobowiązaniem podatkowym z kolei jest wynikające z obowiązku podatkowego zobowiązanie podatnika do zapłacenia na rzecz Skarbu Państwa, województwa, powiatu albo gminy podatku, w wysokości, w terminie oraz miejscu określonych w przepisach prawa podatkowego ( art.5 OP ). Podatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, podlegająca na mocy ustaw podatkowych obowiązkowi podatkowemu ( art.8 ust.1 OP ). Z powołanych przepisów Ordynacji Podatkowej wynika, że zobowiązanie podatkowe ma charakter ściśle "osobisty" ( dotyczy tego podmiotu, który jest adresatem decyzji podatkowej – w zakresie zobowiązań powstających na podstawie art.21 § 1 pkt.2 OP, albo u którego występują zdarzenia, z którymi ustawa podatkowa wiąże powstanie zobowiązania – art.21 § 1 pkt.1 OP ), to tak istotna ingerencja w stosunek podatkowo – prawny, w szczególności w jego wygaśnięcie, jaką jest traktowanie przez ustawodawcę zapłaty przez osobę trzecią podatku, tak jak jego zapłatę przez podatnika, oznacza, że przepis art.62b OP ma charakter materialny. Konsekwencją tego jest uznanie, że przepis ten nie mógł mieć zastosowania w stosunku do zobowiązań podatkowych za lata 2007-2008. Niezależnie od tych rozważań ( czy w rozpatrywanej sprawie art.62b winien mieć zastosowanie, czy też nie ), to podnieść należy, iż przepis ten nie wpływa na to, kto jest podatnikiem, jaka jest prawidłowa wysokość zobowiązania podatkowego, nie ma wpływu także na powstawanie zaległości podatkowej ( art.51 § 1 OP ), ani nadpłaty ( art.72 § 1 OP ). W szczególności przepis ten nie oznacza, że nadpłata osoby bliskiej, wymienionej w art.62b § 1 pkt.1 OP, z mocy prawa ( co, jak się wydaje sugeruje autor skargi ) powoduje wygaśnięcie zobowiązania podatkowego lub zaliczeniu na poczet zaległości podatkowej podatnika. Należy przy tym zwrócić uwagę na treść § 2 art.62b OP. Wykładnia tego przepisu musi prowadzić do wniosku, że obowiązkiem osoby bliskiej zamierzającej uwolnić podatnika od ciążącego na nim zobowiązania podatkowego poprzez zapłatę należności jest wskazanie takiej okoliczności na dowodzie zapłaty. W razie braku takiej adnotacji i braku wątpliwości, co do przeznaczenia wpłaty należy przyjmować, że wpłata nastąpiła ze środków podatnika. Mając na uwadze powyższe rozważania, na podstawie art.151 P.p.s.a należało skargę oddalić. ms

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło