I SA/Łd 638/11

Dnia 5 lipca 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Tarno Sędziowie: Sędzia WSA Bożena Kasprzak Sędzia WSA Bartosz Wojciechowski (spr.) Protokolant: Asystent sędziego Joanna Skrzypczak-Zajger po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2011 roku sprawy ze skargi C. P. I. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej określającej wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 rok oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ł. nadał rygor natychmiastowej wykonalności własnej decyzji nieostatecznej z [...] r. określającej C. I. wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. w kwocie 25.622,00 zł. Naczelnik Urzędu Skarbowego wyjaśnił, że do upływu terminu przedawnienia zobowiązania określonego w decyzji wymiarowej pozostało około jednego miesiąca. Tym samym została spełniona przesłanka, o której mowa w art. 239b § 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 8, poz. 60 ze zm.; dalej "O.p."). Zgodnie z tym przepisem decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy okres do upływu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące. Uwzględniając realny termin skutecznego doręczenia decyzji, wysokie prawdopodobieństwo wniesienia przez podatnika odwołania, a także przeciętną długość postępowania odwoławczego, organ pierwszej instancji ocenił, że zachodzi obawa, iż przedmiotowe zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane. Na powyższe postanowienie podatnik wniósł zażalenie, w którym zarzucił naruszenie: art. 239b § 1 pkt 4 w związku z art. 239b § 2, art. 120, art. 121 § 1 i art. 122 O.p. Argumentował, że organ podatkowy nie uprawdopodobnił, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane (art. 239b § 2 O.p.). Naczelnik Urzędu Skarbowego nie podjął żadnych kroków w celu ustalenia sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych podatnika. Strona zarzuciła, że organy podatkowe prowadziły postępowanie z naruszeniem przepisów prawa, przewlekle i przesuwały terminy jego zakończenia. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. nie podzielił zastrzeżeń podatnika i postanowieniem z [...] r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Wskazał, że stosownie do treści art. 239b § 1 O.p. decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności w przypadku, gdy zachodzi jedna z okoliczności wymienionych w tym przepisie i jednocześnie, gdy organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane (art. 239b § 2 O.p.). Organ wyjaśnił, że przesłanka uprawdopodobnienia sprowadza się do wykazania istnienia uzasadnionej obawy (przypuszczenia), że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Dyrektor Izby Skarbowej argumentował, że do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, określonego w decyzji, pozostał krótki czas (11 dni), a zatem spełniona została przesłanka z art. 239b § 1 pkt 4 O.p. Wskazał przy tym, że z uwagi na konieczność doręczenia decyzji oraz prawo strony do wniesienia odwołania, zachodziło niebezpieczeństwo, że zobowiązanie wynikające z tej decyzji nie zostanie wykonane. W skardze na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej podatnik podniósł zarzuty takie jak w zażaleniu i wniósł o uchylenie zaskarżonego aktu. W odpowiedzi na skargę organ domagał się jej oddalenia podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Spór w niniejszej sprawie dotyczy zasadności nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej określającej wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. W ocenie skarżącego nie zachodziły podstawy do wydania postanowienia w tym przedmiocie, gdyż organ nie wykazał istnienia ustawowych przesłanek nadania rygoru natychmiastowej wykonalności. Organy podatkowe prezentują w tym zakresie odmienne stanowisko i to im należy przyznać rację. W art. 239b § 1 O.p. opisane zostały cztery sytuacje uzasadniające nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Jedną z nich jest krótki czas, jaki pozostał do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, wynoszący mniej niż 3 miesiące. Ta okoliczność była podstawą nadania rygoru w rozpatrywanej sprawie i jej wystąpienie jest niewątpliwe. Podkreślić należy, że postępowanie podatkowe dotyczyło podatku dochodowego za 2004 r., a zatem zgodnie z art. 70 § 1 O.p. termin przedawnienia zobowiązania podatkowego upływał [...] r., zaś decyzję wymiarową w tej sprawie organ pierwszej instancji wydał [...] r. Zgodnie z art. 239b § 2 O.p. przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Innymi słowy organ może postanowić o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności, jeżeli zachodzi co najmniej jedna z przesłanek wymienionych w art. 239b § 1 O.p. i jednocześnie zostanie uprawdopodobnione, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Wymóg uprawdopodobnienia, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane, należy odnosić do ustalonych w postępowaniu okoliczności. Organy wykazały istnienie wysokiego prawdopodobieństwa, że podatnik nie wykonana obowiązku nałożonego nieostateczną decyzją. Podkreślić należy, że w dacie wydania decyzji przez Naczelnika Urzędu Skarbowego ([...]r.) do upływu terminu przedawnienia pozostało 11 dni. Nawet gdyby decyzja została doręczona stronie w dniu jej wydania, podatnik miał prawo wnieść od niej odwołanie, na co Ordynacja podatkowa przewiduje 14 dni. W przypadku wniesienia odwołania osobiście, choćby następnego dnia po otrzymaniu decyzji, organ odwoławczy miałby niespełna 10 dni na ponowne rozpatrzenia sprawy w pełnym zakresie, a następnie wydanie i doręczenie decyzji. Dodatkowo warto również odnotować, że w tym czasie przypadał okres świąteczny. Konieczność dochowania wymogów formalnych związanych z przeprowadzeniem postępowania, doręczaniem pism i terminami składania środków odwoławczych, dobitnie świadczy o faktycznym braku możliwości ostatecznego zakończenia postępowania wymiarowego przed upływem terminu przedawnienia. W tym kontekście argumentacja organów podatkowych, zbieżna w wyżej przedstawioną, dowodzi istnienia ryzyka niewykonania zobowiązania wynikającego z nieostatecznej decyzji. Ponieważ przesłanką nadania rygoru natychmiastowej wykonalności była obawa upływu terminu przedawnienia, bez znaczenia pozostaje, podnoszona w skardze, kwestia ustalania sytuacji majątkowej skarżącego. Nawet jeżeli podatnik dysponował mieniem wystarczającym na pokrycie zaległości podatkowych, nie oznacza to, że po otrzymaniu decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego, dobrowolnie uregulowałby zobowiązanie podatkowe. Za przyjęciem tezy przeciwnej przemawia chociażby treść skargi, z której wynika, że strona kwestionuje zasadność decyzji wymiarowej. Jak zostało zaznaczone na wstępie rozważań, niniejsze postępowanie dotyczy kwestii nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej określającej wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. Ewentualne zastrzeżenia dotyczące czasu trwania postępowania w sprawie podatku od towarów i usług za 2004 r. nie mogą być przedmiotem oceny w tej sprawie. Jeżeli podatnik uważa, że organy przekroczyły ustawowe terminy na załatwienie jego sprawy, powinien zgłosić swoje uwagi w tamtym postępowaniu. W związku z tym, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do naruszeń uzasadniających uwzględnienie stanowiska skarżącego, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę. P.Z-C.