I SA/Łd 639/10

PostanowienieWSA w Łodzi2011-07-11

Skład orzekający: Magdalena Sieniuć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, prowadzący działalność gospodarczą i ponoszący straty, może zostać częściowo zwolniony z kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Skarżący, który prowadzi działalność gospodarczą, ponosi straty i ma znaczące obciążenia finansowe, może zostać częściowo zwolniony z kosztów sądowych, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym przypadku, biorąc pod uwagę koszty wpisu od skargi kasacyjnej oraz sytuację majątkową skarżącego, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym został uwzględniony.
Stan faktyczny
Skarżący J. J. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych od skargi kasacyjnej. Skarżący prowadzi firmę transportową, od lat ponosi straty, ma zaciągnięty kredyt, a jego dom jest obciążony hipoteką. Mieszka z 22-letnią córką-studentką, którą utrzymuje. Po analizie złożonych dokumentów i wyjaśnień, referendarz sądowy uznał, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu J. J. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 11 lipca 2011 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J. J. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie lub częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w . z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2003 r. i 2004 r. p o s t a n a w i a: przyznać skarżącemu – J. J. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Wyrokiem z dnia [...] roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. i oddalił skargę J. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2003 r. i 2004 r. Wobec treści wyroku skarżący wniósł skargę kasacyjną oraz z uwagi na konieczność uiszczenia wpisu do tejże skargi złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia lub częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. We wniosku tym skarżący wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z 22-letnią córką M.. Córka jest studentką i pozostaje na jego utrzymaniu. Oboje zamieszkują w domu o pow. 120 m2, który stanowi ich jedyny majątek. Jednocześnie skarżący wskazał, że zgodnie z załączonymi dokumentami (PIT 36L) pokrywa stratę z lat ubiegłych (kredyt zaciągnięty w A S.A.). Skarżący dodał przy tym, że opłaca wszystkie rachunki za dom. Centralne ogrzewanie w sezonie grzewczym to koszt rzędu ok. 1.100 zł na dwa miesiące. Wydatki na opłacenie rachunków za energię elektryczną stanowią zaś kwotę ok. 200 zł za dwa miesiące. Ponadto na edukację i utrzymanie córki na studiach dziennych przeznacza kwotę ok. 600 zł. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał dodatkowo, że od wielu lat prowadzi firmę transportową. Od czasu kryzysu i spadku wartości usług transportowych ponosi stratę. W 2008 roku strata ta wyniosła 285.174,72 zł. Cały dochód w latach następnych jest przeznaczany na pokrycie tej straty. Dodał ponadto, że ma zaciągnięty kredyt na kwotę ok. 420.200 zł. Jego dom został zajęty przez bank: "Urząd skarbowy (hipoteka)". Z uwagi na fakt, iż zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia [...] roku pełnomocnik skarżącego został zobowiązany do złożenia przez skarżącego dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących jego sytuacji majątkowej, w tym do nadesłania deklaracji w podatku od towarów i usług VAT-7 za ostatnie 4 okresy rozliczeniowe z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, złożenia wyciągów z posiadanych kont i lokat bankowych, w tym zwłaszcza związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, za ostatnie 3 miesiące oraz wyjaśnienia kwestii pozostawania córki M. jedynie na utrzymaniu skarżącego oraz ewentualnego partycypowania w kosztach utrzymania M. J. także jej matki, w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W wykonaniu powyższego zarządzenia pełnomocnik skarżącego nadesłał pismo z dnia [...] r. wraz z wyjaśnieniami skarżącego, z których wynika, że z żoną pozostaje w ustroju rozdzielności majątkowej i separacji faktycznej. Córka zwróciła się do niego po pomoc i utrzymanie na studiach, dobrowolnie zatem przesyła jej kwoty pieniężne. Dodał, że nie wie, czy córka jest utrzymywana również przez matkę, gdyż ma z żoną sporadyczny kontakt. Do pisma załączono ponadto deklaracje podatkowe (VAT-7) za ostatnie 4 okresy rozliczeniowe, wyciągi bankowe za ostatnie 3 miesiące oraz oświadczenie osoby prowadzącej biuro rachunkowe. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Przede wszystkim należy jednak zauważyć, iż stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, że występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie strony skarżącej leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanych dokumentów źródłowych wynika, iż skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z 22-letnią córką M.. Córka jest studentką i pozostaje na jego utrzymaniu. Oboje zamieszkują w domu o pow. 120 m2, który stanowi ich jedyny majątek. Wydatki skarżącego związane z opłatami przeznaczanymi na utrzymanie domu, edukację i utrzymanie córki wynoszą łącznie 700 zł miesięcznie. W sezonie grzewczym kwotę tę powiększają wydatki związane z kosztami centralnego ogrzewania, które stanowią kwotę rzędu ok. 1.100 zł w rozliczeniu dwumiesięcznym. Skarżący nie posiada wiedzy w kwestii partycypowania matki w kosztach utrzymania ich córki, gdyż pozostaje z żoną w ustroju rozdzielności majątkowej i separacji faktycznej. Ponadto skarżący ponosi obciążenia związane z zaciągniętym kredytem na kwotę ok. 420.200 zł. Jednocześnie skarżący prowadzi firmę transportową. Z nadesłanych deklaracji podatkowych (VAT-7) wynika, że w miesiącu: lutym 2011 roku skarżący w ramach prowadzonej działalności gospodarczej osiągnął obroty rzędu kwoty 67.757 zł (przy nabyciu towarów i usług na kwotę 197.653 zł), marcu 2011 r. obroty te wyniosły 76.757 zł (przy nabyciu towarów i usług na kwotę 41.602 zł), zaś w kwietniu 2011 r. stanowiły one kwotę 47.026 zł (przy nabyciu towarów i usług na kwotę 47.412 zł), a ponadto w maju 2011 r. obroty skarżącego wyniosły 44.526 zł (przy nabyciu towarów i usług na kwotę 37.404 zł). Ponadto analiza nadesłanych wyciągów z rachunków bankowych dowodzi, że skarżący nie dysponuje oszczędnościami. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności oraz fakt, iż na obecnym etapie postępowania realne koszty sądowe związane z wniesioną skargą kasacyjną przyjmują postać wpisu od tejże skargi, Referendarz sądowy uznał, iż wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie w tym zakresie i przyznał mu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. W ocenie Referendarza sądowego sytuacja majątkowa skarżącego powoduje, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Spełnienie zaś tej przesłanki obligowało Referendarza sądowego do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku art. 245 § 3 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. P.Z.-C.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło