I SA/Łd 64/17
PostanowienieWSA w Łodzi2017-04-24
Skład orzekający: Małgorzata Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stowarzyszenie, które wykazuje straty finansowe, ujemny kapitał zakładowy i problemy z bieżącymi zobowiązaniami, może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata)?Ratio decidendi
Stowarzyszeniu, które wykazuje ujemny kapitał zakładowy, straty finansowe w poprzednich latach, problemy z bieżącymi zobowiązaniami (czynsz, media, ZUS) oraz ograniczone źródła finansowania (dotacje oświatowe), należy przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym. Sytuacja finansowa stowarzyszenia uniemożliwia mu poniesienie kosztów postępowania sądowego, co uzasadnia zwolnienie od opłat i ustanowienie adwokata w celu zapewnienia dostępu do sądu.Stan faktyczny
Stowarzyszenie A. z siedzibą w Ł. złożyło skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. dotyczącą zwrotu dotacji. W skardze zawarto wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Wcześniejsza skarga została odrzucona jako spóźniona. Stowarzyszenie złożyło następnie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, przedstawiając dane o swojej trudnej sytuacji finansowej (ujemny kapitał zakładowy, straty, problemy z bieżącymi płatnościami).Rozstrzygnięcie
Przyznano A. z siedzibą w Ł. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 24 kwietnia 2017 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. z siedzibą w Ł. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi A. z siedzibą w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie: zwrotu dotacji p o s t a n a w i a: przyznać A. z siedzibą w Ł. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
W dniu 4 stycznia 2017 roku A. z siedzibą w Ł. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z [...] roku w przedmiocie zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. W skardze zawarty był wniosek stowarzyszenia o zwolnienie od kosztów sądowych.
Postanowieniem z 8 lutego 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił przedmiotową skargę jako spóźnioną.
W dniu 24 lutego 2017 roku do sądu wpłynął formularz PPPr z wnioskiem skarżącego stowarzyszenia o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w osobie A. Ś.. Z zawartego w nim oświadczeniu o majątku i dochodach, oraz dokumentów nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że stowarzyszenie prowadzi działalność oświatową w zakresie edukacji ekologiczno-medycznej postaci zespołu szkół. Kapitał zakładowy stowarzyszenia przedstawia wartość ujemną -141.930 zł, wartość środków trwałych wnioskodawcy zamyka się kwotą 28.707 zł. Z bilansu stowarzyszenia wynika, że rok 2015 zakończyło stratą w wysokości 40.894 zł, zaś za rok 2016 strata wystąpiła w wysokości 178.631 zł. Wartość środków na rachunku bankowym stowarzyszenia stanowi kwota ujemna. Głównym źródłem finansowania działalności stowarzyszenia są dotacje oświatowe od Prezydenta Miasta Ł. oraz pożyczki członków stowarzyszenia. Wobec ciągłego obniżania kwoty otrzymywanych dotacji placówka jest na granicy upadłości. Sytuacja ta doprowadziła do narastania zaległości stowarzyszenia z tytułu należności czynszowych, w opłatach za energię, gaz, wobec ZUS. Comiesięczne zobowiązania stowarzyszenia poza należnościami z tytułu wynagrodzeń dla pracowników stanowią: kwota ok. 5.000 zł czynsz najmu budynku szkół, opłata za gaz ok. 1.936 zł, opłaty za energie średnio 800 zł , biuro rachunkowe ok.800 zł, ratalna spłata zaległości wobec ZUS rata w wysokości ok. 1.550 zł.
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Wniosek skarżącego jest zasadny.
Stosownie do art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie stowarzyszenie wystąpiło o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym osobie prawnej może zostać przyznane, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić przez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Zgodnie z zasadą obowiązującą w postępowaniu przed sądem administracyjnym - wyrażoną w art. 199 p.p.s.a. - strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie prawnej w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Z treści powyższego przepisu (w szczególności z użytego w nim określenia "gdy wykaże") wynika, że ciężar udowodnienia okoliczności uzasadniających wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy.
Ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy i dodatkowych informacji udzielonych przez stowarzyszenie wynika, że konieczność zwrotu dotacji oraz ograniczanie jej wysokości doprowadziło do sytuacji, w której stowarzyszenie utraciło płynność finansową i posiada istotne problemy z regulowaniem swoich bieżących zobowiązań wobec zatrudnionych pracowników, oraz opłat za media i najem budynku w którym zlokalizowane są prowadzone przez stowarzyszenie szkoły. Działalność skarżącego w roku 2015 i 2016 przynosiła straty. Źródłem finansowania działalności stowarzyszenia są dotacje oświatowe, których przeznaczeniem może być wyłącznie finansowanie działalności edukacyjnej. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi (2.000 zł), oraz fakt, że równolegle przed sądem zawisły trzy inne sprawy skarżącego stosownie do treści art. 245 § 1 i 2 i art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a. należało uznać, że stowarzyszenie wykazało, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie i dlatego w celu zachowania prawa do sądu zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie fachowego pełnomocnika.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. Ake.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło