I SA/Łd 640/10

PostanowienieWSA w Łodzi2011-07-11

Skład orzekający: Magdalena Sieniuć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, prowadzący firmę transportową i ponoszący straty, zaciągający kredyt i posiadający dom obciążony hipoteką, może zostać częściowo zwolniony z kosztów sądowych od skargi kasacyjnej?
Ratio decidendi
Referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, uznając, że jego sytuacja majątkowa uniemożliwia mu poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Analiza dochodów i wydatków skarżącego, w tym strat firmy transportowej i obciążeń kredytowych, uzasadniała częściowe zwolnienie z kosztów.
Stan faktyczny
Skarżący J. J. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych od skargi kasacyjnej wniesionej od wyroku WSA w Łodzi, który oddalił jego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczącą podatku VAT. Skarżący wskazał na trudną sytuację materialną, wynikającą z prowadzenia firmy transportowej generującej straty, zaciągniętego kredytu, obciążeń związanych z utrzymaniem domu i edukacją córki.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu J. J. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 11 lipca 2011 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J. J. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie lub częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2004 r. p o s t a n a w i a: przyznać skarżącemu – J. J. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Wyrokiem z dnia [...] roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. oddalił skargę J. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2004 r. Wobec treści wyroku skarżący wniósł skargę kasacyjną oraz z uwagi na konieczność uiszczenia wpisu do tejże skargi złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia lub częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. We wniosku tym skarżący wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z 22-letnią córką M.. Córka jest studentką i pozostaje na jego utrzymaniu. Oboje zamieszkują w domu o pow. 120 m2, który stanowi ich jedyny majątek. Jednocześnie skarżący wskazał, że zgodnie z załączonymi dokumentami (PIT 36L) pokrywa stratę z lat ubiegłych (kredyt zaciągnięty w A S.A.). Skarżący dodał przy tym, że opłaca wszystkie rachunki za dom. Centralne ogrzewanie w sezonie grzewczym to koszt rzędu ok. 1.100 zł na dwa miesiące. Wydatki na opłacenie rachunków za energię elektryczną stanowią zaś kwotę ok. 200 zł za dwa miesiące. Ponadto na edukację i utrzymanie córki na studiach dziennych przeznacza kwotę ok. 600 zł. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał dodatkowo, że od wielu lat prowadzi firmę transportową. Od czasu kryzysu i spadku wartości usług transportowych ponosi stratę. W 2008 roku strata ta wyniosła 285.174,72 zł. Cały dochód w latach następnych jest przeznaczany na pokrycie tej straty. Dodał ponadto, że ma zaciągnięty kredyt na kwotę ok. 420.200 zł. Jego dom został zajęty przez bank: "Urząd skarbowy (hipoteka)". Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Przede wszystkim należy jednak zauważyć, iż stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, że występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie strony skarżącej leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanych dokumentów źródłowych załączonych do akt sprawy o sygn.[...], które Referendarz sądowy wziął pod uwagę z urzędu, wynika iż skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z 22-letnią córką M.. Córka jest studentką i pozostaje na jego utrzymaniu. Oboje zamieszkują w domu o pow. 120 m2, który stanowi ich jedyny majątek. Wydatki skarżącego związane z opłatami przeznaczanymi na utrzymanie domu, edukację i utrzymanie córki wynoszą łącznie 700 zł miesięcznie. W sezonie grzewczym kwotę tę powiększają wydatki związane z kosztami centralnego ogrzewania, które stanowią kwotę rzędu ok. 1.100 zł w rozliczeniu dwumiesięcznym. Skarżący nie posiada wiedzy w kwestii partycypowania matki w kosztach utrzymania ich córki, gdyż pozostaje z żoną w ustroju rozdzielności majątkowej i separacji faktycznej. Ponadto skarżący ponosi obciążenia związane z zaciągniętym kredytem na kwotę ok. 420.200 zł. Jednocześnie skarżący prowadzi firmę transportową. Z nadesłanych deklaracji podatkowych (VAT-7) wynika, że w miesiącu: lutym 2011 roku skarżący w ramach prowadzonej działalności gospodarczej osiągnął obroty rzędu kwoty 67.757 zł (przy nabyciu towarów i usług na kwotę 197.653 zł), marcu 2011 r. obroty te wyniosły 76.757 zł (przy nabyciu towarów i usług na kwotę 41.602 zł), zaś w kwietniu 2011 r. stanowiły one kwotę 47.026 zł (przy nabyciu towarów i usług na kwotę 47.412 zł), a ponadto w maju 2011 r. obroty skarżącego wyniosły 44.526 zł (przy nabyciu towarów i usług na kwotę 37.404 zł). Ponadto analiza nadesłanych wyciągów z rachunków bankowych dowodzi, że skarżący nie dysponuje oszczędnościami. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności oraz fakt, iż na obecnym etapie postępowania realne koszty sądowe związane z wniesioną skargą kasacyjną przyjmują postać wpisu od tejże skargi, Referendarz sądowy uznał, iż wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie w tym zakresie i przyznał mu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. W ocenie Referendarza sądowego sytuacja majątkowa skarżącego powoduje, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Spełnienie zaś tej przesłanki obligowało Referendarza sądowego do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku art. 245 § 3 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. P.Z-C.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło