I SA/Łd 640/14

Dnia 3 marca 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Janicki po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2015 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku Radia "A" Spółki z o.o. w Ł. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 29 stycznia 2015 roku w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 640/14 ze skargi Radia "A" Spółki z o.o. w Łodzi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2003 rok p o s t a n a w i a: odmówić przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wyrokiem z dnia 29 stycznia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę Radia "A" Spółki z o.o. w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2003 rok. Pismem złożonym w dniu 24 lutego 2015 r. strona skarżąca wniosła o sporządzenie uzasadnienia wyroku, jednocześnie składając wniosek o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. W uzasadnieniu wskazano, że w dniu 29 stycznia 2015 r., prezes spółki nie mogła być obecna na rozprawie, ze względu na ważne obowiązki służbowe w radiu. Dodano, że o zapadłym wyroku prezes spółki dowiedziała się podczas rozmowy telefonicznej, przeprowadzonej z pracownikiem sekretariatu sądu, w dniu 18 lutego 2015 r. Podkreślono, że spółka działała bez profesjonalnego pełnomocnika, a nadto nie została przez sąd prawidłowo pouczona o konsekwencjach niestawiennictwa na rozprawie, które było nieobowiązkowe. Zdaniem wnioskodawcy pouczenie zawarte w zawiadomieniu o terminie rozprawy (o możliwości złożenia w terminie 7 dni wniosku o sporządzenie uzasadnienia w przypadku wyroku oddalającego skargę) nie wyczerpuje obowiązku nałożonego na sąd dyspozycją art. 6, w związku z art. 107 i art. 141 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 202 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Z przywołanych przepisów wynika, że sąd może przywrócić termin kiedy spełnione zostaną łącznie cztery przesłanki: uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminowi; wniesienie wniosku o przywrócenie terminu; dochowanie terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu oraz dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony przywracany termin. Ustawodawca nie zdefiniował bliżej pojęcia braku winy - w orzecznictwie sądowym, przyjmuje się, że o braku winy można mówić wówczas, gdy pomimo podjęcia działań ze starannością, jakiej można wymagać od osoby należycie dbającej o własne interesy, strona nie była w stanie dokonać czynności procesowej w terminie z przyczyn od siebie niezależnych. Przeszkodą w zachowaniu terminu może być zdarzenie nagłe, nieprzewidywalne przez stronę. Jeśli taką okolicznością jest choroba rozważyć należy, jakiego rodzaju jest to schorzenie, czy wykluczało ono samodzielne działanie strony w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej, ponadto czy strona miała realną możliwość skorzystania z ewentualnej pomocy osób bliskich, domowników. W realiach niniejszej sprawy przyjąć należy, iż składając przedmiotowy wniosek spółka zachowała 7-dniowy termin od dnia ustania przyczyny uchybienia, bowiem o treści wyroku dowiedziała się w dniu 18 lutego 2015 r., natomiast wniosek złożono w biurze podawczym sądu w dniu 24 lutego 2015 r. Na podstawie oświadczeń zawartych we wniosku o przywrócenie terminu nie można jednakże uznać, że spółka uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminu. Po pierwsze wskazane ważne obowiązki służbowe, jak wynika z treści wniosku uniemożliwiały jedynie przedstawicielowi spółki stawiennictwo na rozprawie w dniu 29 stycznia 2015 r. Tym samym nic nie stało na przeszkodzie by o treści zapadłego rozstrzygnięcia prezes spółki dowiedziała się w inny sposób, choćby drogą telefoniczną (np. za pośrednictwem jakiegokolwiek pracownika radia), a następnie podpisany przez siebie wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku nadała w urzędzie pocztowym, z zachowaniem 7-dniowego terminu na jego złożenie (w tym także przy pomocy pracownika). Niezrozumiałym jest fakt, że przedstawiciel spółki taką (co istotne skuteczną) próbę podjął dopiero 18 lutego 2015 r. Trudno bowiem sobie wyobrazić, że wskazane ważne obowiązki służbowe prezesa trwały nieprzerwanie od 29 stycznia najpierw do dnia 5 lutego 2015 r., kiedy upływał termin na złożenie wniosku o uzasadnienie wyroku, a następnie do 18 lutego 2015 r., uniemożliwiając mu wykonanie telefonu do sądu i sporządzenie krótkiego pisma, zawierającego żądanie doręczenia uzasadnienia wyroku. Wobec tego powyższa okoliczność nie mogła skutkować przywróceniem wnioskowanego terminu. Po wtóre złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku jest czynnością odformalizowaną, która nie wymaga ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Tym samym okoliczność, że spółka działała bez adwokata lub radcy prawnego także nie może skutkować przywróceniem przedmiotowego terminu. Wreszcie po trzecie kwestionowanie prawidłowości pouczenia zawartego w zawiadomieniu o rozprawie również nie może stanowić okoliczności, która uzasadniałaby przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Podkreślenia wymaga, że spółka w dniu 22 grudnia 2014 r. odebrała zawiadomienie o terminie rozprawy (k-198), które zawiera pouczenie, że niestawiennictwo na rozprawie nie stanowi przeszkody do rozpoznania sprawy (pkt 1 pouczenia). Należy również wskazać, że w pkt 3 zawarte jest pouczenie o możliwości m.in. w przypadku oddalenia skargi - złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku. Ponadto wskazano, że oddanie pisma w polskim urzędzie pocztowym lub polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu (art. 83 § 3 p.p.s.a.). Takie pouczenie wbrew stanowisku spółki, wypełnia nałożony dyspozycją art. 6 p.p.s.a, obowiązek udzielania przez sąd stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek, co do czynności procesowych i pouczania ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. Skoro zatem strona skarżąca nie wskazała okoliczności, które uniemożliwiały jej złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w terminie sąd, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. E.J.