I SA/Łd 640/17

Dnia 8 sierpnia 2017 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. Ł. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie nadani rygoru natychmiastowej wykonalności p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu M. Ł. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W dniu 10 maja 2017 roku M. Ł. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z [...] roku nadające rygor natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej orzekającej o solidarnej odpowiedzialności skarżącego za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w podatku dochodowy od osób fizycznych za okres od stycznia do grudnia 2011 roku wraz z odsetkami. Do skargi dołączył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego na urzędowym formularz PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz dokumentów i informacji udzielonych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że wnioskodawca wspólnie z żoną prowadzi gospodarstwo domowe, w którym pozostaje dwoje dzieci. Jedyny majątek rodziny stanowi mieszkanie o powierzchni 36 m2 o wartości 110 tys. zł. Źródłem dochodu rodziny wnioskodawcy jest prowadzona przez niego działalność gospodarcza, z której zadeklarował dochód na poziomie 2.000 zł netto oraz wynagrodzenie za pracę jego żony w wysokości 1.459 zł, a także środki z programu 500+, które jednak wypływają na rachunek zajęty przez urząd skarbowy stąd nie znajdują się w dyspozycji rodziny. Udokumentowane przez stronę koszty miesięcznego utrzymania wynoszą 450 zł czynsz, 134 zł opłata za prąd, 735 zł opłata za przedszkole syna, 80 zł opłaty za telefony. Ponadto rodzina ponosi wydatki na dobrowolne ubezpieczenie w wysokości 108 zł, spłaca kredyt, którego miesięczna rata wynosi ok. 500 zł, pokrywa koszty nauki przez żonę skarżącego angielskiego w wysokości 156 zł miesięcznie, oraz opłaca zajęcia dodatkowe dzieci i obiady w szkole w zadeklarowanej wysokości 240 zł. Skarżący oświadczył także że płaci 800 zł miesięcznie tytułem czynszu za najem mieszkania jednak okoliczności tej w żaden sposób nie udokumentował. Z nadesłanych przez wnioskodawcę wyciągów z rachunków bankowych wynika, że w okresie od maja do czerwca na rachunku A zanotowano uznania na kwotę 21.980 zł obciążenia 25.577 zł , saldo rachunku w dniu poprzedzającym złożenie wniosku o prawo pomocy wynosiło 1.336 zł. Z kolei na rachunku ekonto suma uznań za okres maj- czerwiec wynosił 23.035 zł suma obciążeń 22.868 zł. na rachunku tym na dzień poprzedzający wystąpienie z wnioskiem o prawo pomocy znajdowała się kwota 500 zł. Wnioskodawca nadesłał także bilans firmy za okres od 1 stycznia do 31 maja br. z którego wynika, że w tym okresie osiągnął przychód w wysokości 63.429 zł poniósł koszty w wysokości 53.931 zł i odnotował dochód rzędu 9.497 zł. Z zapisów z podatkowej księgi przychodów i rozchodów oraz deklaracji VAT-7 wynika, że miesięczne przychody wnioskodawcy w tym okresie br. wahały się w granicach od 2.891 zł do 28.440 zł. Z nadesłanej korekty zeznania podatkowego za 2016 rok wynika, że przychód skarżącego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej wyniósł 152.586 zł, koszty uzyskania przychodu wyniosły 133.396 zł, co dawało dochód w kwocie 19.189 zł. Dodatkowo skarżący uzyskał dochód ze stosunku pracy w wysokości 39.048 zł. Żona skarżącego uzyskała dochód ze stosunku pracy w wysokości 17.403 zł. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek skarżącego nie jest zasadny. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369.) – dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza PPF), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. We wniosku o przyznanie prawa pomocy M. Ł. wskazał, że wspólnie z żoną prowadzi gospodarstwo domowe, w którym pozostaje dwoje dzieci. Jedyny majątek rodziny stanowi mieszkanie o powierzchni 36 m2 o wartości 110 tys. zł. Źródłem dochodu rodziny wnioskodawcy jest prowadzona przez niego działalność gospodarcza, z której zadeklarował dochód na poziomie 2.000 zł netto oraz wynagrodzenie za pracę jego żony w wysokości 1.459 zł, a także środki z programu 500+, które jednak wypływają na rachunek zajęty przez urząd skarbowy stąd nie znajdują się w dyspozycji rodziny. Udokumentowane przez stronę koszty miesięcznego utrzymania jego rodziny zamykają się kwotą ok. 680 zł (czynsz, prąd, opłaty za telefon). Dodatkowo rodziny ponosi wydatki na czesne za przedszkole w wysokości 735 zł, na dobrowolne ubezpieczenie w wysokości 108 zł, spłaca kredyt, którego miesięczna rata wynosi ok. 500 zł miesięcznie, pokrywa koszty nauki przez żonę skarżącego angielskiego w wysokości 156 zł miesięcznie, oraz opłaca zajęcia dodatkowe dzieci i obiady w szkole w zadeklarowanej wysokości 240 zł. Skarżący oświadczył także że płaci 800 zł miesięcznie tytułem czynszu za najem mieszkania jednak okoliczności tej w żaden sposób nie udokumentował, nie przedstawił także umowy najmu. Z nadesłanej korekty zeznania podatkowego za 2016 rok wynika, że przychód skarżącego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej wyniósł 152.586 zł, koszty uzyskania przychodu wyniosły 133.396 zł, co dawało dochód w kwocie 19.189 zł. Dodatkowo skarżący uzyskał dochód ze stosunku pracy w wysokości 39.048 zł. Żona skarżącego uzyskała dochód ze stosunku pracy w wysokości 17.403 zł. W 2017 roku za okres styczeń- maj działalność ta przyniosła dochód w wysokości prawie 10.000 zł. Miesięczne przychody wnioskodawcy w tym okresie wahały się w granicach od 2.891 zł do 28.440 zł. Z nadesłanych przez wnioskodawcę wyciągów z rachunków bankowych wynika, że w okresie od maja do czerwca na rachunku A zanotowano uznania na kwotę 21.980 zł obciążenia 25.577 zł, z kolei na rachunku ekonto suma uznań za okres maj- czerwiec wynosił 23.035 zł suma obciążeń 22.868 zł Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie (100 zł) oraz okoliczność, że równocześnie z skargi żony wnioskodawcy zawisła druga sprawa z wpisem w tej samej wysokości stosowanie do treści art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Należy podkreślić, że partycypacja w kosztach postępowania jest jednak obowiązkiem strony nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem koniecznego utrzymania, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Rodzina wnioskodawcy dysponuje stałymi miesięcznymi dochodami, których wysokość w zestawieniu z wykazanymi niezbędnymi kosztami utrzymania, pozwala w ocenie referendarza sądowego na wygospodarowania środków na niezbędne opłaty sądowe. Na ocenę tą wpływa to, że znaczną część wydatków skarżącego stanowią koszty obsługi komercyjnego zadłużenia kredytowego oraz inne wydatki nie mające charakteru wydatków niezbędnego utrzymania osoby ubogiej (dodatkowe ubezpieczenie, lekcje angielskiego, zajęcia dodatkowe dzieci). Dlatego wydatki te nie mogą usprawiedliwiać wniosku o przyznanie prawa pomocy. Nie można bowiem dać pierwszeństwa zobowiązaniom prywatnoprawnym, którymi są zaciągnięte kredyty, lub wydatki o charakterze niekoniecznym przed powinnością ponoszenia opłat sądowych (art. 199 p.p.s.a.) stanowiących dochód budżetu państwa (art. 212 § 2 p.p.s.a.). Wielkość obrotów z działalności gospodarczej prowadzonej przez wnioskodawcę, oraz wysokość środków, którymi obraca on na swoich rachunkach bankowych poddaje w wątpliwość prawdziwość jego twierdzeń o braku środków umożliwiających poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wpłaty gotówkowe czynione na rachunek wnioskodawcy oraz salda jego rachunków na dzień poprzedzający wystąpienie z wnioskiem o prawo pomocy wskazują ze strona posiadała możliwość samodzielnego sfinansowania kosztów zainicjowanego postępowania. wskazuje zaś na możliwość przeznaczenia część środków pieniężnych służących finansowaniu działalności gospodarczej na pokrycie kosztów obecnego procesu. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 1 i 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. ak