I SA/Łd 643/04
WyrokWSA w Łodzi2005-02-25
Skład orzekający: A. Wrzesińska-Nowacka, T. Porczyńska, A. Świderska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie stwierdzające niedopuszczalność zażalenia na postanowienie odmawiające wydania kopii protokołu kontroli narusza zasady postępowania podatkowego, w tym zasadę jawności?Ratio decidendi
Postanowienie stwierdzające niedopuszczalność zażalenia na postanowienie odmawiające wydania kopii protokołu kontroli nie narusza przepisów prawa, jeśli ustawa nie przewiduje środka zaskarżenia na takie postanowienie. Organ odwoławczy prawidłowo stwierdził niedopuszczalność zażalenia, działając w granicach prawa. Strona ma możliwość zaskarżenia postanowienia niezaskarżalnego w odwołaniu od decyzji końcowej.Stan faktyczny
Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej odmówił M.W. i R.Z. wydania kopii protokołu kontroli, wskazując, że nie są stroną postępowania. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. stwierdził niedopuszczalność zażalenia na tę odmowę, uznając, że przepis Ordynacji podatkowej powołany w zażaleniu nie miał zastosowania. Skarżący zarzucili naruszenie zasad jawności i pogłębiania zaufania do organów podatkowych.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA A. Wrzesińska-Nowacka (spr.), Sędziowie NSA T. Porczyńska, A. Świderska, Protokolant A. Ratajczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2005 roku sprawy ze skargi M.W. i R.Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na postanowienie odmawiające wydania kopii protokołu oddala skargę.
I SA/Łd 643/04
U Z A S A D N I E N I E
Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej odmówił M.W. i R.Z. wydania kopii protokołu ze sprawdzenia prawidłowości i rzetelności badanych dokumentów za 2001 r. w A spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w S. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, iż żądający udostępnienia akt nie są stroną postępowania.
W wyniku zażalenia na to postanowienie, złożonego przez M.W. i R.Z. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. postanowieniem z dnia [...], wydanym na podstawie art. 216, 228 § 1 i 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137,poz. 926 z późn.zm.) stwierdził niedopuszczalność zażalenia. Wskazał, iż zgodnie z art. 236 § 1 Ordynacji podatkowej zażalenie na wydane w toku postępowania postanowienie służy jedynie wtedy, gdy ustawa tak przewiduje. Powołany w zażaleniu, jako podstawa jego dopuszczalności, art. 179 § 3 Ordynacji podatkowej, nie miał w tej sytuacji zastosowania, bowiem dotyczy on udostępnienia dokumentów objętych tajemnicą państwową. Dokument, którego udostępnienia żądali M.W. i R.Z. nie należał do tego rodzaju dokumentów. Z tych względów zażalenie uznać należało za niedopuszczalne.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący –M.W. i R.Z. domagali się jego uchylenia w całości. Nie negując, iż żądanie wydania protokołu, skierowane do Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej oparte było na art. 178 § 1 Ordynacji podatkowej i że przepis ten istotnie nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia na odmowę udostępnienia dokumentu, strona wskazała, iż stanowisko organu odwoławczego, choć formalnie mogłoby się wydawać poprawne, narusza art. 120, 121 Ordynacji podatkowej oraz zasadę jawności postępowania. Ustawodawca, nie przewidując prawa do wniesienia zażalenia na postanowienie odmawiające wglądu do akt, nie przewidział w swojej naiwności, iż organy podatkowe dopuszczać się będą tak rażącego naruszenia prawa, polegającego na odmowie udostępnienia akt.
Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczas zajęte stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest bezzasadna.
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działania organów administracji publicznej pod kątem jej zgodności z prawem ( art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych –Dz.U. Nr 153,poz. 1269 i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Zgodnie z wyrażonym w art.10 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej podziałem władzy sądy sprawują ponadto tylko władzę sądowniczą, władza ustawodawcza należy do Sejmu i Senatu.
Oceniając w tych ustawowych granicach legalność zaskarżonego postanowienia stwierdzić należy, iż nie narusza ono przepisów obowiązującego prawa. Zażalenie przysługuje na wydane w toku postępowania postanowienie tylko wówczas, gdy ustawa tak stanowi ( art. 236 § 1 Ordynacji podatkowej). Organ odwoławczy, przed rozpoznaniem środka zaskarżenia ma zawsze obowiązek sprawdzenia jego dopuszczalności ( art. 228 § 1 pkt. 1 w zw. z art. 239 Ordynacji podatkowej).
W tym przypadku przedmiotem postanowienia, która strona zaskarżyła zażaleniem, było postanowienie o odmowie wydania kopii dokumentu- protokołu kontroli. Dokument ten, co pozostaje poza sporem, nie należał do dokumentów objętych ochroną tajemnicy państwowej, o których mowa w art. 179 § 1 Ordynacji podatkowej. Kwestię jego wydania regulował zatem art. 178 Ordynacji podatkowej. W przepisie tym nie przewidziano środka zaskarżenia na postanowienie odmawiającego wydania kopii dokumentu. Prawidłowo zatem Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził niedopuszczalność złożonego zażalenia.
Postanowienie to nie narusza powołanych w skardze przepisów – art. 120, 121 Ordynacji podatkowej. Zauważyć należy, iż przedmiotem zaskarżenia skargą jest w tym przypadku postanowienie stwierdzające niedopuszczalność zażalenia. Dyrektor Izby Skarbowej, zgodnie z art. 120 Ordynacji podatkowej działał w granicach prawa, wykonując obowiązki, jakie nakładają na niego wskazane wyżej przepisy . Nie był on uprawniony do zastępowania ustawodawcy w zakresie przyznawania stronie prawa do wniesienia zażalenia. W uzasadnieniu postanowienia wyjaśnił swoje stanowisko. Nie naruszył też zasady jawności, która zresztą w postępowaniu podatkowym, zgodnie z art. 129 Ordynacji podatkowej, ma ograniczony charakter. Strona nie wskazała zresztą, na czym polegać miało naruszenie zasad pogłębiania zaufania do organów podatkowych, udzielania informacji i wyjaśnień i jawności.
Podkreślić przy tym należy, iż wbrew zarzutom skargi, strona nie jest pozbawiona możliwości obrony swoich praw w przypadku, gdy postanowienie wydane w toku postępowania i niezaskarżalne, narusza przepisy prawa ( choć Sąd w tym miejscu podkreśla, iż nie oceniał legalności postanowienia Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej). Zgodnie bowiem z art. 237 Ordynacji podatkowej postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć w odwołaniu od decyzji. Ustawodawca zapewnił więc także właściwe środki, zapewniające możliwość kontroli postanowień nie podlegających odrębnemu zaskarżeniu.
Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę należało oddalić.
Wynik postępowania przesądza o tym, iż każda ze stron ponosi we własnym zakresie koszty postępowania ( art. 199 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło