I SA/Łd 645/16

Dnia 22 listopada 2016 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2016 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku W. S. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. T. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2016 rok p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącemu – W. S. prawa pomocy w zakresie całkowitym. W. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. T. z dnia [...] roku w przedmiocie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2016 rok. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od tej skargi w kwocie 309 zł skarżący pismem z dnia 12 września 2016 roku wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W złożonym następnie na urzędowym formularzu (PPF) wniosku skarżący podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną A. i niepełnosprawnym 8-letnim synem P.. Majątek rodziny stanowi mieszkanie o pow. 64 m2 (o wartości ok. 380.000 zł), udział we współwłasności nieruchomości rolnej o pow. 0.8736 ha i nieruchomość o pow. 1,16 ha. Ponadto w skład majątku wchodzą dwa samochody: BUS i samochód osobowy. Skarżący oświadczył przy tym, że jedyny dochód rodziny stanowi wynagrodzenie jego żony w wysokości 3.000 zł. Łączne wydatki rodziny na media i koszty rehabilitacji syna oraz opłaty za mieszkanie wynoszą 2.300 zł. Rodzina spłaca także kredyt w wysokości 70.000 zł. Skarżący oświadczył również, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym i rzecznikiem patentowym. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że jego sytuacja jest bardzo trudna, spowodowana stanem zdrowia jego syna. Syn od urodzenia jest niepełnosprawny (porażenie mózgowe) i wymaga ciągłej opieki oraz rehabilitacji. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia 25 października 2016 roku wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących jego sytuacji majątkowej, w tym do: wyjaśnienie przyczyny braku zatrudnienia i osiągania dochodu, nadesłania wyciągów z ewentualnie posiadanych przez skarżącego i jego żonę rachunków bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy, przedstawienia odpisu zeznania podatkowego małżonków za 2015 rok, udokumentowania kwoty wydatków ponoszonych z tytułu spłaty kredytu w wysokości 70.000 zł (w tym sprecyzowania kwoty miesięcznej raty kredytowej), a także udokumentowania kwoty wydatków ponoszonych z tytułu opłat mieszkaniowych i mediów we wykazanej we wniosku łącznej wysokości 1.300 zł, w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Wezwanie w powyższej kwestii wraz ze stosownym pouczeniem o skutkach jego niewykonania zostało doręczone skarżącemu w dniu 7 listopada 2016 roku. W zakreślonym terminie skarżący nie nadesłał wymaganych przez referendarza sądowego dodatkowych oświadczeń i dokumentów dotyczących jego sytuacji majątkowej oraz zdolności płatniczych, szczegółowo wskazanych w zarządzeniu z dnia 25 października 2016 roku. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 – dalej jako: "p.p.s.a."). Z treści przepisów art. 243, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Odnosząc powyższe uwagi do złożonego wniosku należy stwierdzić, że w stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, a tym samym wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim zauważyć należy, że stosownie do powołanych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jego udzielenie. Tymczasem oświadczenie skarżącego zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, należało uznać za niewystarczające, gdyż zawierało jedynie wskazanie, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną A. i niepełnosprawnym (porażenie mózgowe) 8-letnim synem P.. Majątek rodziny stanowi mieszkanie o pow. 64 m2 (o wartości ok. 380.000 zł), udział we współwłasności nieruchomości rolnej o pow. 0.8736 ha i nieruchomość o pow. 1,16 ha. Ponadto w skład majątku wchodzą dwa samochody: BUS i samochód osobowy. Skarżący oświadczył przy tym, że jedyny dochód stanowi wynagrodzenie jego żony w wysokości 3.000 zł. Łączne wydatki rodziny na media i koszty rehabilitacji syna oraz opłaty za mieszkanie wynoszą 2.300 zł. Ponadto rodzina spłaca kredyt w wysokości 70.000 zł. Z uwagi na powyższe zasadne było zatem wezwanie wnioskodawcy do uzupełnienia wniosku o dane, które pozwoliłyby na dokładną ocenę jego realnych możliwości płatniczych, w tym zwłaszcza do wyjaśnienia przyczyny braku zatrudnienia i osiągania dochodu przez skarżącego, nadesłania wyciągów z ewentualnie posiadanych przez skarżącego i jego żonę rachunków bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy, przedstawienia odpisu zeznania podatkowego małżonków za 2015 rok, udokumentowania kwoty wydatków ponoszonych z tytułu spłaty kredytu w wysokości 70.000 zł (w tym sprecyzowania kwoty miesięcznej raty kredytowej), a także udokumentowania kwoty wydatków ponoszonych z tytułu opłat mieszkaniowych i mediów we wykazanej we wniosku łącznej wysokości 1.300 zł. Niewątpliwie wymagane dokumenty i informacje pozwoliłyby zweryfikować twierdzenia skarżącego w kwestii niezbędności przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Brak zaś realizacji obowiązków nałożonych zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 25 października 2016 roku uniemożliwia faktyczną ocenę rzeczywistych możliwości płatniczych skarżącego i ustalenia, czy rzeczywiście nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Tym samym należało uznać, iż wnioskodawca nie wykazał, że znajduje się w trudnej sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Jedynie zaś wykazanie spełnienia tej przesłanki obligowałoby referendarza sądowego do przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s. 319). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Ake.