I SA/Łd 647/14
PostanowienieWSA w Łodzi2014-07-25
Skład orzekający: Magdalena Sieniuć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, osoba o znacznym stopniu niepełnosprawności, pozostająca we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i córką, z łącznym dochodem 1591 zł brutto miesięcznie i wydatkami 1260 zł, posiadająca dom i działkę budowlaną, może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Skarżącemu przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, ponieważ jego sytuacja majątkowa i możliwości płatnicze, wynikające z zestawienia kwoty dochodu i niezbędnych wydatków 3-osobowej rodziny, wskazują, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Pomimo posiadania majątku w postaci domu i działki, bieżące dochody i wydatki nie pozwalają na pokrycie kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżący H. R. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych. Skarżący jest osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności, pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i 14-letnią córką. Jego miesięczny dochód wynosi 1591 zł brutto, a wydatki 1260 zł. Posiada dom i działkę budowlaną. Po uzupełnieniu braków formalnych i przedstawieniu dodatkowych dokumentów, referendarz sądowy uznał wniosek za zasadny.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu – H. R. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 25 lipca 2014 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku H. R. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi H. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 rok p o s t a n a w i a: przyznać skarżącemu – H. R. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Postanowieniem z dnia 27 czerwca 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił jako wniesioną po terminie skargę H. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 rok.
W powyższej skardze został zawarty wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z 14-letnią córką W. oraz żoną J.. Uzyskuje dochód z tytułu emerytury w wysokości 1.033 zł brutto oraz z tytułu działalności gospodarczej (wynajem pokoi) w kwocie 558 zł brutto. Łączny dochód z obu tych źródeł w wysokości 1.591 zł brutto stanowi jedyne utrzymanie rodziny, gdyż jego żona nie pracuje i nie osiąga żadnych dochodów. Natomiast łączna kwota wydatków rodziny wynosi 1.260 zł. Majątek rodziny stanowi zaś dom o pow. 124,81 m2 i działka budowlana o pow. 943 m2 w użytkowaniu wieczystym.
Jednocześnie w uzasadnieniu wniosku skarżący dodatkowo wskazał, że toczy się obecnie wobec niego kilka postępowań podatkowych. Wszczęto wobec niego postępowanie egzekucyjne na podstawie decyzji organu I instancji, którą następnie w całości uchylono. Skarżący podkreślił przy tym, że nie posiada żadnych oszczędności. Z tych powodów nie jest w stanie ponieść kosztów niniejszego postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. Do wniosku skarżący załączył zeznanie podatkowe PIT-36 i PIT-37 (kserokopie) i kserokopie: PIT-40A, PIT/B oraz decyzji o waloryzacji emerytury z dnia 4 marca 2013 roku, orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności (wydane na okres do 30.11.2015 r.), a ponadto informację o operacjach na rachunku A za okres od lutego do kwietnia 2014 roku i dokumenty dotyczące wydatków na zakup biletów na przejazdy dla córki.
Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia 2 lipca 2014 roku wezwano pełnomocnika wnioskodawcy do złożenia przez skarżącego dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących jego sytuacji majątkowej, w tym do nadesłania wyciągów z ewentualnie posiadanych przez skarżącego i jego żonę rachunków i lokat bankowych (osobistych i firmowych) z okresu ostatnich 3 miesięcy, wyjaśnienia przyczyny braku zatrudnienia i osiągania dochodu przez żonę skarżącego, w tym także przedstawienia decyzji właściwego urzędu pracy potwierdzającej status żony skarżącego jako osoby bezrobotnej z prawem lub bez prawa do zasiłku z tego tytułu oraz udokumentowania kwoty dochodu miesięcznego brutto osiąganego z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej (najem pokoi), w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącego w drodze pisma z dnia 14 lipca 2014 roku nadesłał dokumenty źródłowe, a następnie w dniu 21 lipca przedstawił zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy w Z., zgodnie z którym żona skarżącego nie figuruje w rejestrze osób bezrobotnych.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje:
Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.".
Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie.
Stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej.
Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz nadesłanych dokumentów źródłowych wynika, że skarżący jest osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności. Pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z 14-letnią córką W. oraz żoną J.. Żona skarżącego nie pracuje zawodowo, aktualnie pomaga skarżącemu w prowadzeniu działalności (wynajem pokoi w C.). Z tego względu jedne źródło utrzymania 3-osobowej rodziny stanowi dochód skarżącego z tytułu emerytury i działalności gospodarczej w łącznej kwocie 1.591 zł brutto. Łączna przy tym kwota wydatków rodziny wynosi 1.260 zł. Majątek rodziny stanowi zaś dom o pow. 124,81 m2 i działka budowlana o pow. 943 m2 w użytkowaniu wieczystym. Żona skarżącego nie posiada rachunków bankowych. Natomiast analiza nadesłanych wyciągów z rachunku bankowego skarżącego dowodzi, że nie posiada on wolnych środków, które mógłby przeznaczyć na uiszczenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Ponadto w 2013 roku skarżący osiągnął dochód w kwocie 22.786,87 zł (według PIT-36). Z kolei żona skarżącego w 2013 roku nie osiągnęła żadnego dochodu.
W tej sytuacji, Referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie i przyznał mu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Sytuacja majątkowa skarżącego i przedstawione możliwości płatnicze wynikające z zestawienia kwoty dochodu i niezbędnych wydatków 3-osobowej rodziny powodują bowiem, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
mko
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło