I SA/Łd 647/16

Dnia 10 października 2016 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 10 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Z. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi A. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...], UNP:[...] w przedmiocie: umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie zabezpieczenia na majątku zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za kolejne okresy rozliczeniowe 2012 roku. p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu A. Z. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W dniu 16 czerwca 2016 roku A. Z. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku umarzająca postępowanie odwoławcze w sprawie zabezpieczenia na majątku podatnika zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za kolejne okresy rozliczeniowe 2012 roku. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 500 zł skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od obowiązku jego uiszczenia Ze złożonego na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz akt sprawy wynika, że wnioskodawca wspólnie z matką prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest działalność gospodarcza wnioskodawcy pod nazwą A. w zakresie sprzedaży paliw z dochodem na poziomie 2.165 zł netto. Jego matka osiąga dochód z tytułu umowy dzierżawy w postaci czynszu w wysokości 1.220 zł. Skarżący nie zadeklarował posiadania żadnego majątku poza samochodem ciężarowym MAN. Tymczasem z akt sprawy niniejszej wynika, że pozostaje właścicielem nieruchomości położonej w G. oraz dwóch nieruchomości położonych w O.. Wartość majątku nieruchomego wnioskodawcy została oszacowana w decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z [...] roku (k-45 akt administracyjnych) na kwotę 179.380 zł. Wydatki rodziny z tytułu opłat eksploatacyjnych skarżący określił na kwotę ok. 250 zł, ponadto oświadczył, że spłaca kredyt, którego miesięczna rata wynosi ok. 2.750 zł. W uzasadnieniu wniosku skarżący dodatkowo wskazał, że ponosi wysokie koszty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej obejmujące koszty zakupu paliwa, podatek VAT, remonty budynków, opłaty za telefony, energię elektryczną, wynagrodzenie pracowników i inne wydatki. Podkreślił, że nie posiada żadnych oszczędności. Zarządzeniem z 29 sierpnia 2016 roku wnioskodawca został wezwany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie odpisów zeznań podatkowych wnioskodawcy oraz jego matki za 2014 i 2015 rok, udokumentowanie wysokości dochodów skarżącego oraz jego matki, na które wskazuje we wniosku o prawo pomocy, nadesłanie ostatniego rachunku zysków i strat z prowadzonej działalności gospodarczej bądź odpisu z podatkowej księgi przychodów i rozchodów za ostatnie 4 miesiące.; nadesłanie odpisów deklaracji VAT-7 za trzy cztery okresy rozliczeniowe z tytułu działalności gospodarczej wnioskodawcy, udokumentowanie wysokości ponoszonych świadczeń eksploatacyjnych oraz wysokości ponoszonych rat kredytowych, nadesłanie wyciągów z posiadanych rachunków i ewentualnych lokat bankowych skarżącego i jego matki za ostatnie 2 miesiące (prywatnych i firmowych), w terminie 10 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie skarżący nadesłał kopię zeznania podatkowego za 2015 rok z której wynika, że z tytułu działalności gospodarczej uzyskał on przychody w wysokości 3.361.289 zł poniósł koszty 3.641.095 zł notując stratę w wysokości 279.806 zł. W roku 2014 z tytułu prowadzonej działalności uzyskał przychody rzędu 3.980.553, poniósł koszty w wysokości 3.959.427 zł uzyskując dochód w wysokości 21.126 zł. Z nadesłanych deklaracji VAT-7 wynika, że miesięczny obrót firmy wnioskodawcy wniósł w maju br. 235.820 zł, w czerwcu 250.689 zł, w lipcu 261.778 zł, zaś w sierpniu 300.162 zł. W okresie od stycznia do sierpnia br. przychód z prowadzonej działalności gospodarczej zamknął się dla skarżącego kwotą 1.866.240 zł przy kosztach w wysokości 1.927.597 zł w efekcie działalność ta w chwili obecnej przynosi stratę w wysokości ok. 61.357 zł. Wnioskodawca posiada kredyt obrotowy w kwocie 500.000, miesięczne koszty jego obsługi kształtują się na poziomie 2.750 zł. Z nadesłanych wyciągów z rachunku bankowego związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą wynika, że miesięczne wpływy na rachunek bankowy skarżącego przekraczają kwotę 200.000 zł Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016r., poz. 718 ze zm.) dalej "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi (punkt 4 i 5 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy dołączonych do niego dokumentów wynika, że wnioskodawca wspólnie z matką prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest działalność gospodarcza wnioskodawcy pod nazwą A. w zakresie sprzedaży paliw z dochodem na poziomie 2.165 zł netto. Jego matka osiąga dochód z tytułu umowy dzierżawy w postaci czynszu w wysokości 1.220 zł. Skarżący w swoim wniosku przemilczał fakt, że pozostaje właścicielem nieruchomości położonej w G. oraz dwóch nieruchomości położonych w O.. Wartość majątku nieruchomego wnioskodawcy została oszacowana w decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z [...] roku na kwotę 179.380 zł. Wydatki rodziny z tytułu opłat eksploatacyjnych skarżący określił na kwotę ok. 250 zł. W roku 2015 z tytułu działalności gospodarczej uzyskał on przychody w wysokości 3.361.289 zł poniósł koszty 3.641.095 zł notując stratę w wysokości 279.806 zł. W roku 2014 z tytułu prowadzonej działalności uzyskał przychody rzędu 3.980.553, poniósł koszty w wysokości 3.959.427 zł uzyskując dochód w wysokości 21.126 zł. Z nadesłanych deklaracji VAT-7 wynika, że miesięczny obrót firmy wnioskodawcy wniósł w maju br. 235.820 zł, w czerwcu 250.689 zł, w lipcu 261.778 zł, zaś w sierpniu 300.162 zł. W okresie od stycznia do sierpnia br. przychód z prowadzonej działalności gospodarczej zamknął się dla skarżącego kwotą 1.866.240 zł przy kosztach w wysokości 1.927.597 zł w efekcie działalność ta w chwili obecnej przynosi stratę w wysokości ok. 61.357 zł. Wnioskodawca posiada kredyt obrotowy w kwocie 500.000, miesięczne koszty jego obsługi kształtują się na poziomie 2.750 zł. Z nadesłanych wyciągów z rachunku bankowego związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą wynika, że miesięczne wpływy na rachunek bankowy skarżącego przekraczają kwotę 200.000 zł Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w sprawie niniejszej (500 zł) stosownie do treści art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. obowiązkiem strony jest partycypacja w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem koniecznego utrzymania, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Wielkość obrotów prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej przeczy jego twierdzeniom o braku jakichkolwiek środków, z których mogłyby zostać pokryte koszty sądowe w sprawie. Skarżący w ramach prowadzonej działalności obraca co miesiąc kwotami wielokrotnie przewyższającymi wysokość wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie. Powyższe wskazuje, że może część środków pieniężnych przeznaczonych na finansowanie swojej działalności gospodarczej, wygospodarować na pokrycie kosztów obecnego procesu. Oceny takiej nie zmienia okoliczność, iż działalność ta w chwili obecnej przynosi stratę. Strata w zakresie prowadzonej działalności jest jedynie wynikiem bilansowym nadwyżek kosztów nad przychodami, nie oznacza automatycznie braku środków finansowych na pokrycie kosztów postępowania (por. przykładowo postanowienia NSA: z dnia 24 czerwca 2008 r., sygn. akt I FZ 260/08, LEX nr 479125 i z dnia 22 marca 2011 r. sygn. akt II GZ 112/11, LEX nr 783893). Dla oceny przedmiotowego wniosku nie bez znaczenia pozostaje także fakt, że skarżący co miesiąc reguluje swoje zobowiązania prywatnoprawne z tytułu posiadanego kredytu obrotowego w granicach 2.750 zł, a przyznania prawa pomocy nie może uzasadniać chęć zaspokojenia w pierwszej kolejności innych zobowiązań, preferencyjnie traktowanych przez skarżącego. Wreszcie nieujawnienie posiadanego majątku nieruchomego o wartości blisko 180.000 zł, należy ocenić jako próbę zatajenia rzeczywistej sytuacji materialnej wnioskodawcy. Instytucja prawa pomocy nie bez przyczyny określana jest mianem "prawa ubogich", prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego z jakichkolwiek źródeł, skarżący będący przedsiębiorcą i właścicielem znacznej wartości majątku nie należy do tego kręgu podmiotów. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. AKE.