I SA/Łd 652/10

Dnia 27 września 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Sędzia WSA Bartosz Wojciechowski po rozpoznaniu w dniu 27 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.Ch. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. Ch. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: odmowy wypłaty oprocentowania p o s t a n a w i a: 1. przyznać skarżącemu M. Ch. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 400 zł(czterysta złotych); 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. Postanowieniem z dnia [...] roku referendarz sądowy odmówił M. Ch. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 400 złotych. Rozpoznając sprawę we wskazanym zakresie ustalono, iż skarżący M. Ch. wspólnie z matkę prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest prowadzona przez niego działalność gospodarcza oraz emerytura matki w wysokości około 1.300 zł. Z nadesłanych zeznań podatkowych wynika, że działalność gospodarcza prowadzona przez skarżącego w 2008 roku przyniosła dochód w wysokości 50.079 zł zaś w roku 2009 jego dochód z tego tytułu wynosił 12.263 zł. Dochody te służyły pokryciu strat z lat 2004-2006. Nadesłane deklaracje w podatku od towarów i usług VAT-7 wskazują, że miesięczne obroty firmy skarżącego w okresie od lutego do maja br. wahały się w granicach 17.000 – 24.000 przy czym w maju skarżący dokonywał również nabycia towarów i usług na kwotę blisko 25.000 zł. Skarżący nadesłał także wyciąg z posiadanego rachunku bankowego w A. z saldem w wysokości 16 zł, oraz oświadczył, że brak operacji na rachunku podyktowany jest jego zajęciem komorniczym, kwota blokady na tym rachunku wynosi 590.800 zł. Skarżący zamieszkuje z matką w mieszkaniu komunalnym o powierzchni 54 m2, nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Miesięczne koszty utrzymania mieszkania określił na kwotę około 450 zł (czynsz i świadczenia). Nadto wyjaśnił, że pozostaje w formalnym związku małżeński jednak prowadzą z żoną oddzielne gospodarstwa domowe i od 2001 roku pozostają w ustroju rozdzielności małżeńskiej majątkowej, wnioskodawca zaś w miarę posiadanych możliwości łoży na utrzymanie córki mieszkającej z żoną kwoty rzędu 400-500 zł miesięcznie. Skarżący choruje także na cukrzycę typu I i z tego powodu ponosi wydatki na leki i leczenie w wysokości około 200-300 zł miesięcznie. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, referendarz sądowy wskazał, iż przed tutejszym sądem zawisły dwie sprawy ze skarg wnioskodawcy, w których łączna wysokość wpisów stanowi kwotę blisko 4.000 zł i w konsekwencji uznał, że M. Ch. nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dlatego siebie i rodziny i dlatego, w celu zachowania prawa do sądu, zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 1.000 zł. Stwierdził jednocześnie, że wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych uznać należy za niezasadny, albowiem przeprowadzone postępowanie wskazuje, że sytuacja materialna skarżącego ulega zmianom, działalność gospodarcza prowadzona przez skarżącego w roku 2008 przynosiła wyższy dochód niż w roku ubiegłym, obecny poziom miesięcznych obrotów jego firmy świadczy o tym, że może część środków pieniężnych przeznaczonych na finansowanie działalności gospodarczej, wygospodarować na pokrycie kosztów sądowych. Na powyższe postanowienie M. Ch. wniósł sprzeciw, podnosząc, iż z działalności gospodarczej w bieżącym roku nie osiągnął jeszcze dochodu, zaś przychód uwidoczniony w deklaracjach podatkowych nie jest równoznaczny z dochodem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł.zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270) – dalej p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Skarżący wniósł sprzeciw w wymaganym terminie a więc postanowienie referendarza sądowego z dnia [...] roku utraciło moc. Wniosek M. Ch. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych podlega zatem ponownemu rozpoznaniu. Stosownie do przepisów art. 243 § 1 i art. 246 § 1 p.p.s.a., osobie fizycznej przyznaje się, na jej wniosek, prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże ona, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Przede wszystkim należy zauważyć, iż stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ocena sytuacji materialnej nie sprowadza się tylko do stwierdzenia, że skarżący uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada on majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Przechodząc na grunt rozpatrywanej sprawy należy wskazać, iż skarżący wykazał złą sytuację materialną. Jednocześnie podnieść należy, że z załączonych deklaracji podatkowych wynika, że sytuacja prowadzonego przez niego przedsiębiorstwa uległa poprawie i w początkowych miesiącach bieżącego roku przyniosła przychód. W ocenie Sądu sytuacja osobista i materialna przedstawiona przez skarżącego uzasadnia stwierdzenie, iż wystąpiły przesłanki niezbędne do przyznania stronie częściowego prawa pomocy. Strona w sposób dostateczny wykazała i uprawdopodobniła, że partycypacja w kosztach postępowania i obowiązek uiszczenia wpisu sądowego od skargi, wiązać się będzie ze znacznym uszczerbkiem dla utrzymania koniecznego skarżącego, zatem zasadne stało się zwolnienie strony skarżącej z tegoż obowiązku. Zdaniem Sądu, okoliczności zaprezentowane w niniejszej sprawie uzasadniają przyznanie prawa pomocy w znacznym zakresie, w związku z faktem, że M. Ch. nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Nadmiernym jest jednak żądanie zwolnienia od kosztów postępowania w całości, biorąc pod uwagę, że prowadzona działalność gospodarcza przynosi przychód, co oznacza, że część posiadanych środków materialnych powinien skarżący - stosownie do cytowanych przepisów – przeznaczyć na koszty sądowe. Podnieść przy tym należy, że wpis sądowy został określony na kwotę 894 złotych, a więc skarżący został zwolniony z jego znacznej części. Wobec powyższego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu. Sz.Ch.