I SA/Łd 654/11

Dnia 27 września 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartosz Wojciechowski Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda Sędzia WSA Bożena Kasprzak (spr.) Protokolant: Asystent sędziego Joanna Skrzypczak-Zajger po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2011 roku sprawy ze skargi N. J. i I. J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie pozostawienia pisma bez rozpoznania oddala skargę. I SA/Łd 654/11 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 17 marca 2011 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. pozostawiające bez rozpatrzenia pismo I. i N. J. z dnia 26 października 2010 r. zatytułowane "Odwołanie od decyzji z dnia [...] r." W uzasadnieniu powyższego postanowienia przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. postanowieniem z dnia [...] r. pozostawił bez rozpatrzenia pismo skarżących z dnia 26 października 2010 r. zatytułowane "Odwołanie od decyzji z dnia [...] r., data wpływu 12 października 2010 r." Postanowienie powyższe zostało doręczone pełnomocnikowi skarżących w dniu 18 stycznia 2011 r. Wyjaśniono, że rozstrzygnięcie zawarte w przedmiotowym postanowieniu było następstwem nieuzupełnienia przez skarżących braków, stwierdzonych w wyniku rozpatrzenia pisma z dnia 26 października 2010 r., do uzupełnienia których, w terminie 7 dni, wezwał Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. pismem z dnia 03 grudnia 2010 r. Wskazano, że uzupełnienia wymagało określenie: • czy pismo skarżących dotyczyło postępowania odwoławczego od decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-G. z dnia [...] r. i złożonego w dniu 12.10.2009 r. odwołania (po terminie), • czy dotyczyło postępowania toczącego się w związku z postanowieniem Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-G. z dnia [...]r. w sprawie zaliczenia nadpłaty z dnia 23 kwietnia 2010 r. w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 rok na poczet spłaty części zaległości za 2007 rok i złożonego przez N. J. zażalenia z dnia 23 września 2010 r. Ponadto Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. zwrócił się w wezwaniu o uzupełnienie braków w reprezentacji w związku z pismem z dnia 26 października 2010 r., ponieważ pismo to złożyli skarżący w swoim imieniu, natomiast w nagłówku wskazali "adres do korespondencji: Pełnomocnik S. A. ...". Jednocześnie do pisma nie zostało załączone pełnomocnictwo. W dniu 27 grudnia 2010 r. wpłynęły pisma skarżących ustanawiające z dniem 20 grudnia 2010 r. pełnomocnika S. A. Wyjaśniono także, iż do dnia 11 stycznia 2010 r., w którym Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. postanowił pozostawić bez rozpatrzenia pismo z dnia 26 października 2010 r., nie wpłynęła odpowiedź skarżących zawierająca uzupełnienie stwierdzonych braków w tym piśmie, co było jednocześnie podstawą dokonanego ww. postanowieniem rozstrzygnięcia. Mając na uwadze powyższe Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. podniósł, iż zażalenie od postanowienia z [...] r. zostało złożone z zachowaniem ustawowego terminu, jednak rozstrzygnięcie dokonane w zakwestionowanym postanowieniu zostało dokonane z zachowaniem właściwych przepisów ustawy Ordynacja podatkowa. Powołując się na treść art. 169 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa wskazano, że wobec nie dokonania przez skarżących uzupełnienia braków w zakreślonym wezwaniem terminie, doszło do spełnienia dyspozycji zawartej przez ustawodawcę w przepisie art. 169 § 4 Ordynacji podatkowej. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. zauważył jednocześnie, iż zażalenie nie zawiera innych zarzutów, zaś dokonana analiza akt sprawy i właściwych przepisów potwierdza prawidłowość dokonanego w zażalonym postanowieniu rozstrzygnięcia. Na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] r. wpłynęła skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W skardze skarżący wyjaśnili, iż pismo będące przedmiotem niniejszego postępowania dotyczyło postępowania odwoławczego od decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-G. z dnia [...] r. Wskazali, że wprawdzie I. J. złożył je po terminie, ale N. J. ww. postanowienie dostała z prawie rocznym opóźnieniem, a jako osoba wymieniona w decyzji ma pełne prawo do odwołania się od niej. Nie wskazując naruszenia konkretnych przepisów prawa podtrzymali stanowisko o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie prezentując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Tak rozumiejąc swoją rolę Sąd uznał, że w ustalonym stanie faktycznym skarga I. J. i N. J. nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. U podstaw sporu w niniejszej sprawie legło uprawnienie organu podatkowego do pozostawienia bez rozpatrzenia (art. 169 § 1 i 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa) pisma strony z dnia 26 października 2010 r., którego braki formalne nie zostały uzupełnione w wyznaczonym terminie. Skorzystanie z tego prawa nie narusza obowiązku organów podatkowych merytorycznego załatwiania spraw czy to wszczynanych z urzędu, czy też inicjowanych wnioskiem (podaniem) strony. Oznacza ono bowiem, że zaistniały przewidziane prawem przesłanki zakończenia sprawy z przyczyn formalnych. W myśl zastosowanego przez organy podatkowe art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej, jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Wymogami, o których mowa w art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej, są w szczególności wymagania formalne określone w art. 168 § 2 i § 3 tej ustawy, stanowiącym, że podanie powinno zawierać co najmniej treść żądania, wskazanie osoby, od której pochodzi oraz jej adresu (miejsca zamieszkania lub pobytu, siedziby albo miejsca prowadzenia działalności), a także czynić zadość innym wymogom ustalonym w przepisach szczególnych oraz podpis. Przepisy te regulują wymagania formalne, jakie musi spełniać strona, by jej czynność procesowa - złożenie pisma zatytułowanego "odwołanie od decyzji z dnia 4.09.2009 r., data wpływu 12.10.2010 r." - spowodowało skutek prawny. Ordynacja podatkowa przyjmuje zasadę ograniczonego formalizmu. Przestrzeganie tych ograniczonych wymagań formalnych, ustalenie przez organ podatkowy, czy pismo zatytułowane odwołaniem wypełnia je, ma podstawowe znaczenie dla ochrony interesu prawnego strony. Spełnienie wymagań formalnych zarówno gwarantuje, że czynność procesowa została dokonana przez stronę, a następnie, że tylko treść żądania strony wyznacza przedmiot postępowania. Wskazane przepisy wyznaczają minimum wymagań formalnych, od spełnienia których uzależnione jest uznanie czynności procesowej za prawnie skuteczną. Są one niezbędne, aby możliwe było ustalenie elementów zasadniczych dla prowadzenia postępowania w danej sprawie, a mianowicie osoby, która składa podanie oraz przedmiotu tego postępowania. Z brakami formalnymi mamy zatem do czynienia, jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa. Brak formalny może dotyczyć określonego elementu treści pisma. Może również odnosić się do wymaganych prawem załączników do podania. Reasumując stwierdzić należy, że braki należy rozumieć bardzo szeroko. Będzie to zarówno brak elementu treści pisma, np. podpisu, uzasadnienia, precyzyjnego określenia żądania, daty, pełnomocnictwa, jak i wszelkiego rodzaju pozostałych załączników. Wszystkie one będą podlegały uzupełnieniu. Nie budzi najmniejszych wątpliwości, że w piśmie z dnia 26 października 2010 r. jego tytuł sugerował, że jest odwołaniem od decyzji z dnia [...]r., ale z drugiej strony wątpliwości budziło dodanie słów "data wpływu 12.10.2010 r." (nie mająca odzwierciedlenia w aktach) i jego uzasadnienie, a poza tym odwołanie od wskazanej decyzji z dnia [...] r. zostało złożone przez stronę rok wcześniej i zostało rozpatrzone ostatecznym i prawomocnym rozstrzygnięciem organu podatkowego o odmowie przywrócenia terminu do jego złożenia i stwierdzeniu, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. Nadto w 2010 r. w odniesieniu do strony skarżącej toczyło się postępowanie zażaleniowe dotyczące postanowienia z dnia [...] r. w przedmiocie zaliczenia nadpłaty w podatku dochodowym strony za 2009 r. na jej zaległości w podatku dochodowym za 2007 r. W tej sytuacji za uzasadnione i znajdujące oparcie w przepisie art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej należało uznać wezwanie strony skarżącej do usunięcia braków formalnych tego pisma poprzez doprecyzowanie zakresu żądania i wypowiedzenie się, którego z tych postępowań dotyczy sporne pismo wraz ze stosownym pouczeniem, że czynności tej należy dokonać w terminie siedmiu dni od dnia otrzymania tego wezwania, jak również, że nieuzupełnienie braków formalnych w tym terminie spowoduje pozostawienie pisma bez rozpatrzenia. Wezwanie to zostało doręczone stronie skarżącej w dniu 16 grudnia 2010 r. Strona skarżąca w wyznaczonym terminie nie zastosowała się do powyższego wezwania i nie doprecyzowała treści swojego żądania. W tej sytuacji organ podatkowy był nie tylko uprawniony, ale i zobowiązany do wydania, na podstawie art. 169 § 4 Ordynacji podatkowej, postanowienia o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia, co uczynił. W ocenie Sądu, organ podatkowy wykonał wszystkie ciążące na nim obowiązki nałożone przepisami prawa w sytuacji, gdy pismo podatników zawiera braki formalne uniemożliwiające jego merytoryczne rozpoznanie. Organ wezwał stronę skarżącą do uzupełnienia braków formalnych przedmiotowego pisma oraz pouczył o skutkach niedopełnienia tych czynności w wyznaczonym terminie. Organ działał więc na podstawie i w granicach prawa. Reasumując, rozstrzygnięcia organu podatkowego znajdują oparcie w obowiązujących przepisach prawa, a organ ten nie powoływał się na okoliczności inne niż wynikające z obowiązujących przepisów. Sąd nie stwierdził, aby w rozpatrywanej sprawie doszło do naruszenia prawa w sposób skutkujący koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd skargę oddalił. M.Ko.