I SA/Łd 654/11
PostanowienieWSA w Łodzi2011-12-16
Skład orzekający: Małgorzata Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, złożony po wcześniejszym przyznaniu prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, powinien zostać uwzględniony, jeśli strona wykazała brak możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego powinien zostać uwzględniony, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Samo częściowe zwolnienie od kosztów sądowych nie wyklucza możliwości przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia fachowego pełnomocnika, jeśli sytuacja materialna strony nadal uniemożliwia pokrycie tych kosztów.Stan faktyczny
Strona złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Wcześniej przyznano jej prawo pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Strona wykazała swoją trudną sytuację materialną, wskazując na niski dochód netto, zajęcie komornicze wynagrodzenia, wysokie koszty utrzymania rodziny oraz wydatki na leczenie. Referendarz sądowy ocenił, czy sytuacja materialna strony uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano I. J. prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego; 2. Oddalono wniosek w pozostałym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych ponad już przyznane).Pełny tekst orzeczenia
Dnia 16 grudnia 2011 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku I. J. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi N. J. i I.J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: pozostawienia pisma bez rozpoznania p o s t a n a w i a: 1. przyznać I. J. prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego; 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie.
Wyrokiem z dnia 27 września 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. oddalił skargę N. J. i I. J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie pozostawienia pisma bez rozpatrzenia.
Postanowieniem z dnia 23 listopada 2011 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie administracyjnym w Łodzi przyznał I.J. prawo pomocy poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczania kosztów sądowych w sprawie ponad kwotę 100 zł uiszczonego przez stronę wpisu sądowego od skargi.
W dniu 13 grudnia do sądu wpłynął kolejny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W złożonym na urzędowym formularzu oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał ponownie, że wspólnie z żoną i dorosłym synem prowadzi gospodarstwo domowe, którego miesięczny dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę skarżącego oraz emerytury jego żony zamyka się kwotą około 4.700 zł brutto miesięcznie. Z tym, że wynagrodzenie skarżącego jest obciążone komorniczo na kwotę 830 zł netto. Syn skarżącego jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Skarżący nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Wskazał, iż miesięczne koszty utrzymania rodziny zamykają się kwotą około 900 zł (czynsz, gaz, energia elektryczna, telefon, abonament RTV). Żona skarżącego jest osobą schorowana po udarze mózgu, skarżący zaś cierpi na chorobę przewlekłą – cukrzycę, ponoszone w związku z tymi chorobami wydatki na leki i leczenie małżonków kształtują się na poziomie około 330 zł miesięcznie.
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Stosownie do przepisu art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Skarżący na mocy postanowienia Referendarza sądowego z dnia 23 listopada 2011 roku korzysta już z prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczania kosztów sądowych ponad kwotę uiszczonego wpisu sądowego od skargi wobec powyższego jego ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie jako bezzasadny należało oddalić. Przechodząc do oceny wniosku skarżącego w zakresie ustanowienia fachowego pełnomocnika wskazać należy, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
We wniosku o przyznanie prawa pomocy I. J. wskazał, iż wspólnie z żoną oraz synem prowadzi gospodarstwo domowe, którego miesięczny dochód zamyka się kwotą około 2.500 zł netto, po uwzględnieniu zajęcia komorniczego na wynagrodzeniu skarżącego. Skarżący nie posiada żadnego majątku ani oszczędności, miesięczne koszty eksploatacyjne rodziny zamykają się kwotę około 900 zł , dodatkowo rodzina ponosi koszty leczenia w wysokości około 330 zł miesięcznie. Uwzględniając powyższe, oraz treść art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny i dlatego w celu zachowania jego prawa do sądu zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
P.Z-C.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło