I SA/Łd 657/10

Dnia 19 sierpnia 2010 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R.P. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R.P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za styczeń, luty , marzec i kwiecień 2004 roku p o s t a n a w i a: 1. przyznać skarżącemu R. P. prawo pomocy poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia połowy wpisu sądowego od skargi; 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. W dniu 5 maja 2010 roku R. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] określającą mu wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za styczeń, luty, marzec i kwiecień 2004 roku. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 186 zł, skarżący zwrócił się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego na urzędowym formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach oraz dodatkowych dokumentów nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że R. P. wspólnie z żoną oraz córką prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest prowadzona przez niego działalność gospodarcza oraz do 9 września br. dochód żony skarżącego z tytułu stażu zorganizowanego przez Powiatowy Urząd Pracy w S. wynoszący 860 zl brutto. Miesięczny dochód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej skarżący określił na kwotę około 645 zł. Z nadesłanych odpisów zeznań podatkowych skarżącego wynika, że w 2009 roku świadczone przez niego usługi transportowe przyniosły mu przychód w wysokości 125.830 zł generując koszty w wysokości 124.706 z, dając dochód w wysokości 1.124 zł. W roku 2008 odpowiednio przychód wyniósł 251.524 zł koszty 243.451 zł, a dochód zamknął się kwotą 8.073 zł. Z odpisów deklaracji VAT-7 wynika, że w okresie od marca do czerwca br. miesięczne obroty firmy skarżącego wahały się w granicach 8.000 - 11.500 zł. Skarżący jest właścicielem domu o powierzchni 140 m2 położonego na nieruchomości o powierzchni 0,67 ha nie posiada innego majątku ani oszczędności, majątek skarżącego jest obciążony hipoteką na rzecz urzędu skarbowego. Miesięczne koszty utrzymania domu wnioskodawca określił na kwotę około 250 zł (gaz, prąd, woda). Wskazał także, że w ratach po 205 zł miesięcznie reguluje należności z tytułu kosztów procesu cywilnego, w ratach po 220 zł spłaca zaległość w podatku dochodowym za 2003 rok, nadto obciążony jest spłatą kredytu inwestycyjnego po 1.323 zł miesięcznie. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek jest częściowo zasadny. Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 powołanej ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zaś stosownie do art. 245 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. We wniosku o przyznanie prawa pomocy R. P. wskazał, że wspólnie z żoną oraz córką prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest prowadzona przez niego działalność gospodarcza oraz do 9 września br. dochód żony skarżącego z tytułu stażu zorganizowanego przez Powiatowy Urząd Pracy w S. wynoszący 860 zl brutto. W okresie od marca do czerwca br. miesięczne obroty firmy skarżącego wahały się w granicach 8.000 - 11.500 zł, zaś w minionych 2 latach podatkowych działalność ta przynosiła skromne dochody. Skarżący jest właścicielem domu o powierzchni 140 m2 oraz nieruchomości o powierzchni 0,67 ha przy czym, majątek ten jest obciążony hipoteką na rzecz urzędu skarbowego. Miesięczne koszty utrzymania domu wnioskodawca określił na kwotę około 250 zł (gaz, prąd, woda), dodatkowo w ratach po 205 zł miesięcznie spłaca on należności z tytułu kosztów procesu cywilnego, w ratach po 220 zł spłaca zaległość w podatku dochodowym za 2003 rok, oraz obciążony jest spłatą kredytu inwestycyjnego po 1.323 zł miesięcznie. Uwzględniając powyższe, fakt, że przed tutejszym sądem zawisły trzy sprawy ze skarg wnioskodawcy, w których łączna wysokość wpisów przekracza 1.000 zł oraz treść art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny, dlatego, w celu zachowania jego prawa do sądu, zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia połowy wpisu sądowego od skargi w sprawie niniejszej. Należy podkreślić, że opłaty sądowe, do których zalicza się także wpis od skargi, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienie od obowiązku ich ponoszenia stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego uiszczania, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. (por.: M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka- Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 594). Obowiązkiem strony jest partycypacja w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny i poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Skarżący posiada stałe źródło dochodów. Przeprowadzone postępowanie wskazuje, że jego sytuacja materialna ulega zmianom, skarżący wkrótce kończy spłatę obciążającego go kredytu inwestycyjnego, ukończony staż z PUP podnosi także szanse jego żony na znalezienie pracy stanowiącej dodatkowe źródło utrzymania rodziny. Powyższe nie pozwala na przyjęcie tezy o trwałej utracie możliwości sfinansowania kosztów postępowania przez skarżącego. Odmowa przyznania całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych na obecnym etapie postępowania nie zamyka stronie drogi do wystąpienia z wnioskiem o jego przyznanie, w szczególności w sytuacji oczywistej zmiany sytuacji materialnej strony. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. mk