I SA/Łd 663/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA W. Jarzębowski, Sędziowie NSA P. Janicki (spr.), B. Lubiński, Protokolant T. Naraziński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2005 roku sprawy ze skargi A. D. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie kosztów postępowania egzekucyjnego oddala skargę Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. wszczął wobec A. D. postępowanie w sprawie zabezpieczenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące od maja 2003r. do stycznia 2004r. uzasadniając je uzasadnioną obawą, co do możliwości wyegzekwowania należności. Decyzją z dnia [...] ten sam organ dokonał zabezpieczenia powyższych należności na rachunkach bankowych i innych prawach majątkowych podatniczki. Zabezpieczenie uzasadniono stwierdzeniem w toku postępowania kontrolnego braku majątku stanowiącego równowartość kwoty zabezpieczenia oraz wykazanym brakiem dochodów podatniczki w latach 2003 i 2004r. W dniu 9 września 2004r. wystawiono zawiadomienie o zajęciu zabezpieczającym na rzecz banku A Oddział w G. zaś w dniach 15 i 21 września 2004r. dokonano zajęcia ruchomości należących do podatniczki. W dniu [...] organ I instancji wydał decyzję wymiarową w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od maja do grudnia 2003r. oraz styczeń 2004r. Decyzję tę doręczono skarżącej w dniu 22 października 2004r. W dniu 8 listopada 2004r. zawiadomiono bank A Oddział w G. o uchyleniu zajęcia zabezpieczającego oraz zawiadomiono o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego tytułem egzekucji wymienionych wyżej należności podatkowych. W dniu 22 listopada skarżącej doręczono tytuły wykonawcze wraz z zawiadomieniem o zajęciu rachunku bankowego. Uprzednio tj. w dniu 16 listopada 2004r. pobrano z rachunku bankowego skarżącej kwotę 122.686,65 Zł z tytułu przedstawionych wyżej zobowiązań w podatku VAT. Pismem z dnia 1 grudnia 2004r. uzupełnionym wyjaśnieniem z dnia 23 grudnia 2004r. skarżąca zażądała między innymi wydania postanowienia o kosztach postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. obciążył skarżącą kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 7.189,58 zł. W uzasadnieniu wskazał, że z dniem wydania decyzji wymiarowej wygasła decyzja w sprawie zabezpieczenia przedmiotowych należności. Z uwagi na fakt wystawienia tytułów wykonawczych przed upływem 14 dni od wygaśnięcia decyzji o zabezpieczeniu na podstawie art. 154 par.4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zajęcie zabezpieczające przekształciło się w zajęcie egzekucyjne. W tej sytuacji zgodnie z art. 163 cytowanej ustawy do opłat za czynności zabezpieczenia stosuje się przepisy dotyczące kosztów egzekucyjnych, pod warunkiem, że zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne. Organ wywiódł, że postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte doręczeniem tytułów wykonawczych w dniu 22 listopada 2004r. oraz szczegółowo wskazał, jakie koszty składają się na ogólną kwotę wymieniona w sentencji postanowienia. W zażaleniu skarżąca wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia podniosła, że organy egzekucyjne uniemożliwiły jej dobrowolne pokrycie należności z tytułu przedmiotowego zobowiązania, w którym to celu gromadziła wolne środki na rachunku bankowym. Wskazała, że nie było żadnego powodu obciążania jej kwotą kosztów postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie i wywiódł, że zgodnie z art. 154 par.4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zajęcie zabezpieczające przekształciło się w zajęcie egzekucyjne. Podniósł, że w myśl art. 163 par.1 tej ustawy do opłat za czynności zabezpieczenia i wydatków związanych z postępowaniem zabezpieczającym stosuje się przepisy dotyczące kosztów postępowania egzekucyjnego pod warunkiem wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Stwierdził, że w sprawie postępowanie to zostało wszczęte w dniu 22 listopada 2004r., wobec czego naliczone koszty postępowania egzekucyjnego obejmują koszty czynności zabezpieczenia – zgodnie z zasadami wymienionymi w z art. 64 par. 1 pkt 4 i par. 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W skardze do sądu administracyjnego skarżąca wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia podniosła, że gromadziła na koncie w banku pieniądze przeznaczone na należności z tytułu zobowiązań w podatku od towarów i usług, gdyż postępowanie kontrolne ujawniło, że niektórzy jej kontrahenci nie byli zarejestrowanymi podatnikami podatku VAT Zauważyła, ze pobranie pieniędzy z jej konta (w ramach postępowania egzekucyjnego) nastąpiło w dniu 16 listopada 2004r. podczas, gdy tytuły wykonawcze wraz z zawiadomieniem o zajęciu rachunku bankowego doręczono jej w dniu 22 listopada 2004r., wobec czego nie miała możliwości dobrowolnego uregulowania zaległości podatkowej. Organ egzekucyjny z góry wykluczył możliwość zapłacenia zaległości przez nią. Tym samym działał w celu uzyskania opłaty manipulacyjnej i opłaty za zajęcie rachunku bankowego a nie realizacji celu określonego w art. 154 par.1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wskazała, że dzięki jej postępowaniu wykluczone zostały wszystkie przesłanki art. 154 par.1 ustawy egzekucyjnej i wywiodła, że istota tego przepisu tj. udaremnienie lub utrudnienie egzekucji poprzez brak zabezpieczenia nie występuje w sprawie. Podniosła także, iż postępowanie w sprawie nie było prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, albowiem z zebranych informacji wynikało, że podatnik ma zamiar sam uregulować zaległość. Podniosła, że poza art. 154 par.1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym naruszone zostały również art. 120, 121 par.1, 187 par.1 i art. 191 ordynacji podatkowej. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. W pierwszym rzędzie wypada podnieść, że wprawdzie w myśl art. 134 par.1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zmianami) sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi to jednak zgodnie z powołanym przepisem sąd ten ma obowiązek rozstrzygać w granicach danej sprawy. Przedmiotem postępowania sądowoadministrayjnego jest, w związku z zaskarżeniem aktu organu II instancji, ta sama sprawa, która została rozstrzygnięta przez ten organ ( Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis Warszawa 2005 s. 427) Przedmiotem rozpoznawanej sprawy są zaś koszty postępowania egzekucyjnego, z obowiązkiem ponoszenia których nie zgadza się skarżąca. Oznacza to, że sąd rozpoznaje sprawę w jej granicach zakreślonych przez przedmiot zaskarżenia tj. zasadność obciążenia skarżącej kosztami postępowania egzekucyjnego. Sąd nie ma natomiast uprawnień do badania legalności decyzji wymiarowej w podatku od towarów i usług, na którą powołują się strony, postępowania zabezpieczającego toczonego w ramach niniejszej sprawy ani nawet postępowania egzekucyjnego. Wymienione zagadnienia musza pozostać poza sferą zainteresowania sądu jako niebędące przedmiotem rozstrzygnięcia organu II instancji zaskarżonego do sądu administracyjnego. Powyższe uwagi o charakterze ogólnym są w niniejszej sprawie o tyle istotne, że zasadniczy zarzut zawarty w skardze dotyczy naruszenia art. 154 par.1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz. U. nr 110 z 2002r., poz. 968 ze zmianami). Przepis ten reguluje zaś kwestię dopuszczalności zabezpieczenia a nie zasadności obciążenia kosztami egzekucyjnymi. Nie ma więc zastosowania w przedmiotowej sprawie, a co za tym idzie zarzut skargi dotyczący jego naruszenia musi zostać uznany za niezasadny. Nie jest również zasadny zarzut naruszenia art. 120, 121 par.1, 187 par.1 i art. 191 ordynacji podatkowej. Po pierwsze zgodnie z art. 18 cytowanej ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. w postępowaniu egzekucyjnym stosuje się przepisy tej ustawy oraz odpowiednio przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Nie mają więc zastosowania przepisy ordynacji podatkowej (wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2001r. sygn. akt III SA 1374/00 opubl. Lex 79248). Po wtóre zaś sąd nie dopatrzył się naruszenia zasady działania na podstawie przepisów prawa, zaufania do organów administracji jak również zasad rządzących postępowaniem dowodowym przed organami administracyjnymi. W szczególności podnieść należy, że stan faktyczny został w sprawie ustalony prawidłowo bez pominięcia jakiejkolwiek okoliczności istotnej dla rozstrzygnięcia. Ustalono zarówno datę jak i podstawę prawną wszczęcia i prowadzenia postępowania zabezpieczającego jak też egzekucyjnego. Wskazano, jaka była podstawa naliczenia kosztów egzekucyjnych obciążających skarżącą. Zaakcentowano fakt złożenia przez nią stosownego wniosku w zakresie wydania postanowienia w przedmiocie kosztów postępowania egzekucyjnego. Wreszcie wyjaśniono także, jaka była podstawa prawna obciążenia skarżącej tymi kosztami. Organy obu instancji nie popełniły błędu stosując w sprawie art. 163 cytowanej ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. Postępowanie egzekucyjne w sprawie zostało bowiem wszczęte doręczeniem skarżącej stosownych tytułów wykonawczych, wobec czego organy były uprawnione do odpowiedniego stosowania art. 64c cytowanej ustawy i zasądzenia w ramach kosztów postępowania egzekucyjnego opłat za czynności zabezpieczenia i wydatków związanych z postępowaniem zabezpieczającym. Wprawdzie organy podatkowe niezasadnie uchyliły zajęcie zabezpieczające powołując się na wydanie decyzji określającej zobowiązanie podatkowe, a następnie dokonały zajęcia egzekucyjnego (k. 17 i 37 akt administracyjnych) podczas, gdy w myśl art. 154 par.4 ustawy egzekucyjnej w zaistniałej sytuacji, z mocy prawa, następuje przekształcenie zajęcia zabezpieczającego w egzekucyjne to jednak uchybienie to pozostało bez wpływu na wynik sprawy. W tej sytuacji zarzut, iż organ działał w celu uzyskania opłaty manipulacyjnej i opłaty za zajęcie rachunku bankowego z góry wykluczając możliwość dokonania zapłaty przez podatniczkę jest bezpodstawny. Organ ten działał na podstawie obowiązujących przepisów prawa, nie przekraczając jego granic. Poza tym jak wyżej wskazano, dalsze rozważania w tym zakresie są bezprzedmiotowe w sprawie dotyczącej zasadności zasądzenia od skarżącej kosztów postępowania egzekucyjnego. Powyższego obrazu sytuacji nie może także zmienić argument dotyczący gromadzenia przez podatniczkę środków na koncie bankowym celem zapłacenia należnego podatku bez odsetek i kosztów postępowania egzekucyjnego (zabezpieczającego). Organy egzekucyjne w ramach podejmowanych czynności nie mają obowiązku badania motywów podatnika, dla których utrzymuje on wysoko stan konta bankowego i uzależniania od nich przeprowadzenia tych czynności. Wysokość stanu konta bankowego jest okolicznością obojętną z punktu widzenia zasadności pobrania kosztów postępowania egzekucyjnego. Mając na uwadze powyższe okoliczności na podstawie art. 151 cytowanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji.