I SA/Łd 663/09

Dnia 28 września 2009 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 28 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi S. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: zawieszenia postępowania w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2009 rok. p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu S. P. prawa pomocy w zakresie całkowitym. W dniu 2 lipca 2009 roku S.P. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. ze skargą na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. T. z dnia [...] o zawieszeniu postępowania w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2009. W dniu 13 sierpnia 2009 roku do sądu wpłynął wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W złożonym na wezwanie sądu na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach S.P. wskazał, iż na prawie się nie zna, ukończył zasadniczą szkołę zawodową i jest tokarzem, z powodu stanu zdrowia nie pracuje, pozostaje pod opieką lekarza. Skarżący jest właścicielem łąki o powierzchni 0,34 ha nie posiada innego majątku ani oszczędności. Zarządzeniem z dnia 7 września 2009 roku wobec rozbieżności między oświadczeniem o stanie rodzinnym i majątkowym przedstawionym obecnie, a złożonym przez skarżącego w dniu 6 kwietnia 2009 roku, został zobowiązany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: wyjaśnienie czy nadal pozostaje współwłaścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni 6,20 ha bądź, kiedy i na czyją rzecz została zbyta lub przekazana, wskazanie osób pozostających ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym oraz ich dochodów, wskazanie bieżących źródeł swego utrzymania, w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi skarżący nadesłał pismo z dnia 17 września 2009 roku zatytułowane "skarga na przewlekłość postępowania", w którym wskazał, że sąd mimo wypełnionego formularza działa na przewlekłość postępowania. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie do regulacji zawartej w art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Przechodząc do oceny przedmiotowego wniosku o przyznanie prawa pomocy należy wskazać, że S.P. w złożonym na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach nie udzielił w zasadzie żadnych informacji dotyczących jego sytuacji rodzinnej i źródeł utrzymania. Wskazał jedynie, że nie zna się na prawie ponieważ ukończył zasadniczą szkołę zawodową, z powodu stanu zdrowia nie pracuje, pozostaje pod opieką lekarza. Skarżący jest właścicielem łąki o powierzchni 0,34 ha nie posiada innego majątku ani oszczędności. Z akt sprawy niniejszej wynika jednak, iż skarżący jest w 23/32 części spadkobiercą gospodarstwa rolnego i aktualnie przed sądem rejonowym toczy się sprawa o dział tego spadku. Nadto skarżący nie wskazał aktualnych źródeł swojego utrzymania wskazując jedynie, iż stan zdrowia nie pozwala mu na pracę zawodową, nie wyjaśnił też czy pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, ani nie wskazał jej dochodów. Nie jest zasadne stanowisko strony skarżącej przedstawione w piśmie z dnia 17 września 2009 roku, iż dane przedstawione w złożonym formularzu PPF były wystarczające dla oceny, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania w sprawie niniejszej. Wskazać należy, iż prawidłowo wypełniony wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu jest niezbędnym warunkiem formalnym umożliwiającym merytoryczne, a nie formalne rozstrzygnięcie w zakresie złożonego żądania, jednak nie przesądza o obowiązku bezkrytycznego przyjęcia podanych w nim informacji. Jeśli bowiem zawiera dane zbyt ogólne i niewystarczające do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy lub budzące wątpliwości sąd uprawniony jest na podstawie art. 255 p.p.s.a do zażądania dodatkowych informacji i wyjaśnień. Wnioskodawca nie wywiązał się z obowiązku nałożonego, wydanym w trybie art. 255 p.p.s.a., zarządzeniem z dnia 7 września 2009 roku, i nie przedstawił dodatkowych informacji pozwalających usunąć wątpliwości co do jego aktualnej sytuacji rodzinnej i majątkowej, oraz źródeł utrzymania co w zestawieniu z lakonicznością informacji zawartych w formularzu PPF nie pozwala na ustalenie kondycji finansowej jego gospodarstwa domowego. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie w swoich orzeczeniach podkreślał, iż o ile nie przeprowadzenie postępowania uzupełniającego, co do rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony, w przypadku, gdy okoliczności przedstawione we wniosku budzą jakiekolwiek wątpliwości, jest istotną wadą postępowania, o tyle uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku takiego postępowania należy uznać za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. Wobec tego, że oświadczenie skarżącego złożone na potrzeby przedmiotowego postępowania wzbudza uzasadnione wątpliwości a nadto skarżący nie udzielił w zasadzie żadnych informacji pozwalających ustalić koszty jego utrzymania i nie wskazał źródeł pokrycia tych wydatków, uczynił niemożliwym weryfikację swoich twierdzeń o trudnej sytuacji materialnej i braku jakichkolwiek środków finansowych, z których mogłyby zostać pokryte koszty postępowania, dlatego stosownie do treści art. 245 i art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. należało uznać, że S.P. nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. M.K.