I SA/Łd 663/09
PostanowienieWSA w Łodzi2011-08-04
Skład orzekający: Cezary Koziński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata może zostać uwzględniony, gdy skarżący nie wykazał wyczerpująco swojej sytuacji majątkowej i zdolności płatniczej?Ratio decidendi
Prawo pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym może być przyznane osobie fizycznej tylko wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie zawiera wyczerpujących informacji o sytuacji majątkowej i dochodach, a skarżący uchyla się od uzupełnienia tych danych pomimo wezwań, nie zasługuje na uwzględnienie.Stan faktyczny
S. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej zawieszenia postępowania w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2009 rok. Skarżący oświadczył, że nie osiąga dochodu, a jego majątek stanowi nieruchomość rolna o powierzchni 0,34 ha. Pomimo trzykrotnych wezwań do uzupełnienia wniosku o dodatkowe informacje dotyczące sytuacji majątkowej, nie uzupełnił go. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, a skarżący złożył sprzeciw bez nowych okoliczności.Rozstrzygnięcie
Odmówił skarżącemu S. P. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 4 sierpnia 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Sędzia WSA Cezary Koziński po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku S. P. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata sprawy ze skargi S. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2009 rok p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu S. P. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
W dniu [...] roku S. P. złożył na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] roku w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2009 rok.
We wniosku tym skarżący oświadczył, że nie osiąga żadnego dochodu. Jego jedyny majątek stanowi nieruchomość rolna (łąka) o pow. 0,34 ha. W uzasadnieniu wskazał, że z zawodu jest tokarzem i "na prawie się nie zna". Skarżący oświadczył przy tym, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym i rzecznikiem patentowym.
Referendarz sądowy postanowieniem z dnia [...] r. odmówił skarżącemu S. P. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Od powyższego postanowienia skarżący złożył sprzeciw, w którym wniósł o uchylenie postanowienia w całości i przyznanie mu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu skarżący nie przedstawił żadnych nowych okoliczności, poza wskazanymi we wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), – dalej jako: "p.p.s.a.".
Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata lub radcy prawnego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata lub radcy prawnego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy).
Wykazanie powyższych okoliczności warunkujących przyznanie prawa pomocy powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie.
Odnosząc powyższe uwagi do złożonego wniosku stwierdzić należy, że w rozpatrywanej sprawie brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, a tym samym wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim zauważyć należy, że stosownie do powołanych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jego udzielenie. Tymczasem oświadczenie skarżącego zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy uznać należało za niewystarczające, gdyż zawiera jedynie wskazanie, że skarżący nie osiąga żadnego dochodu. Jego majątek stanowi nieruchomość rolna (łąka) o pow. 0,34 ha. A ponadto z uzasadnienia wniosku o prawo pomocy wynika, że skarżący z zawodu jest tokarzem i na "prawie się nie zna". Analiza akt sprawy dowodzi przy tym, że skarżący oświadczenie tej treści składał kilkakrotnie w niniejszej sprawie, w kolejno przesyłanych wnioskach o przyznanie prawa pomocy. Jednocześnie mimo kierowanych do niego 3 wezwań do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w trybie art. 255 p.p.s.a., skarżący żadnego z tychże wniosków nie uzupełnił. Podkreślić przy tym należy, że każde wezwanie w kwestii uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłania dodatkowych dokumentów i informacji pozwalających na zweryfikowanie jego sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych opatrzone było pouczeniem w kwestii skutków jego niewykonania.
Istotne w tym względzie jest także to, iż w postanowieniu z dnia [...] roku (sygn. akt[...] ), wydanym po rozpoznaniu wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu ze skargi na przewlekłość postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "przedłożony przez wnioskodawcę formularz nie może odzwierciedlać jego rzeczywistej sytuacji majątkowej. Nie wskazał on żadnych źródeł utrzymania, nie wskazał, jakie wydatki ponosi na swoje utrzymanie. Choćby był on na utrzymaniu osób bliskich lub w inny sposób zdobywał środki finansowe – powinien był o tym fakcie nadmienić w formularzu lub w odpowiedzi na wezwanie". Jednocześnie Sąd podkreślił, że wnioskodawca poprzez swoją bierność uniemożliwił pozytywne rozpoznanie jego wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Uwzględniając powyższe, Sąd rozpoznający niniejszy wniosek za zasadne uznał odstąpienie od wzywania skarżącego na podstawie art. 255 p.p.s.a. do uzupełniania tegoż wniosku o dodatkowe dokumenty i informacje dotyczące jego sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych. Niewątpliwie skarżący miał świadomość, że składany przez niego wniosek zawiera niepełne informacje, co skutkować będzie odmową przyznania mu prawa pomocy. Jednakże wyczerpujących informacji i oświadczeń warunkujących pozytywne rozpoznanie jego wniosku nie zawarł w urzędowym formularzu (PPF), choć na konieczność tę uwagę zwracał skarżącemu Referendarz sądowy w postanowieniu z dnia [...] roku oraz Naczelny Sąd Administracyjny dokonujący oceny sytuacji majątkowej skarżącego zawartej we wniosku złożonym w postępowaniu ze skargi na przewlekłość postępowania (vide: wyżej powołane postanowienie z dnia [...] r. w sprawie o sygn. akt[...] ).
W tej sytuacji Sąd uznał, że skarżący, uchylając się od wyczerpującego przedstawienia we wniosku swojej sytuacji majątkowej, nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Jedynie zaś wykazanie spełnienia tej przesłanki obligowało Sąd do przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s. 319).
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
P.Z-C.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło